İş Kazası Tazminatı Ne Kadar? Hesaplama Yöntemi ve Örnekler (2026)
İş kazası tazminatı ne kadar sorusunun tek bir cevabı yoktur; çünkü tazminat sabit tarifeyle değil, aktüeryal hesapla belirlenir. Hesabın beş temel değişkeni şunlardır: işçinin gerçek (giydirilmiş) geliri, sürekli iş göremezlik (maluliyet) oranı, kusur dağılımı, işçinin yaşı ile bakiye ömrü ve SGK tarafından bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin mahsubu. En az bilinen kurallar: bordrodaki değil ispatlanan gerçek ücret esas alınır; maluliyet oranı yüzde 10 ve üzerindeyse SGK ayrıca sürekli iş göremezlik geliri bağlar ve bu gelirin peşin sermaye değeri işverenden istenecek maddi tazminattan düşülür; iş kazası tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir ve zamanaşımı kural olarak kaza tarihinden itibaren on yıldır.
İş Kazası Tazminatı Türleri
İş kazası, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve bedence ya da ruhça zarara uğratan olaydır (5510 sayılı Kanun m.13). Kazadan doğan talepler üç başlıkta toplanır: maddi tazminat (tedavi giderleri, geçici iş göremezlik dönemindeki kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik nedeniyle gelecekteki kazanç kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması), manevi tazminat ve ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı. Bu kalemlerin dava boyutu için iş kazası maddi tazminat davası, iş kazası manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı yazılarımıza bakınız.
Maddi Tazminatın Değişkenleri
| Değişken | Tazminata Etkisi |
|---|---|
| Gerçek gelir | Bordro değil, ispatlanan fiili ücret esas alınır; elden ödemeler tanık ve emsal ücretle kanıtlanır |
| Maluliyet oranı | Hesaplanan kazanç kaybı bu oranla çarpılır; her puan sonucu doğrudan büyütür |
| Kusur dağılımı | İşverenin kusuru oranında tazminat doğar; işçi kusuru indirim nedenidir |
| Yaş ve bakiye ömür | Genç işçide aktif ve pasif dönem uzundur; tazminat yükselir |
| SGK mahsubu | Bağlanan gelirin peşin sermaye değeri hesaplanan zarardan düşülür |
Hesaplama Yöntemi Adım Adım
Yargı uygulamasında hesap; TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemiyle yapılır. Adımlar: kaza tarihindeki gerçek net gelir belirlenir; bilinen dönem (kaza ile rapor arası) gerçekleşen kayıplarla, aktif dönem (rapor tarihinden 60 yaşa kadar) gerçek ücretle, pasif dönem (60 yaştan bakiye ömrün sonuna kadar) asgari ücret esasıyla hesaplanır; toplam, maluliyet oranı ve işverenin kusur oranıyla çarpılır; SGK gelirlerinin peşin sermaye değeri düşülür. Ücretin düşük bildirildiği dosyalarda gerçek ücretin tespiti hesabın en kritik cephesidir; bu mücadelenin sigorta ayağı için eksik gün bildirimi ve hizmet tespiti davası yazılarımıza bakınız.
Avukata Sor
İş Kazası Tazminatı Hesabı ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
Örnek Hesap Senaryoları
Senaryo 1
Genç işçi, orta maluliyet
30 yaşında, aylık net 40.000 TL gerçek geliri olan, yüzde 15 malul ve kusursuz işçi: aktif ve pasif dönem kazanç kaybı toplamının yüzde 15’i alınır; SGK geliri mahsup edilir. Bu profilde sonuç çoğunlukla yedi haneli tutarlara ulaşır.
Senaryo 2
Asgari ücretli, düşük maluliyet, bölüşük kusur
45 yaşında, asgari ücretli (2026 net 28.075,50 TL), yüzde 5 malul ve yüzde 25 kusurlu işçi: SGK gelir bağlamaz (oran yüzde 10 altı), hesaplanan kaybın yüzde 75’i talep edilebilir; tutar ilk senaryonun belirgin altında kalır ancak dava değeri yine anlamlıdır.
Senaryo 3
Ölümlü kaza
Destek tazminatı; eş ve çocukların destek payları, evlenme ihtimali ve SGK ölüm gelirlerinin mahsubuyla hesaplanır. Manevi tazminat her hak sahibi için ayrıca takdir edilir.
Rakamların bağlayıcı olmadığını vurgulayalım: kesin tutar, dosyadaki maluliyet ve kusur raporlarına dayanan bilirkişi hesabıyla belirlenir; internetteki “hesaplama robotları” yalnızca kaba bir fikir verir.
SGK Ödemeleri ve Mahsup
SGK; iş kazası sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği (istirahatli günler için), yüzde 10 ve üzeri maluliyette sürekli iş göremezlik geliri, ölümde hak sahiplerine gelir ve cenaze ödeneği sağlar (5510 m.16-20). İşverenden istenecek maddi tazminattan yalnızca gelirlerin peşin sermaye değeri düşülür; geçici iş göremezlik ödeneği ise sadece o dönemin kazanç kaybından mahsup edilir. SGK ayrıca kusurlu işverene karşı ödediklerini rücu davasıyla geri isteyebilir; işveren yönünden bu ikinci cephe ayrı bir risk kalemidir.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminatta tarife yoktur; hakim TBK m.56 uyarınca olayın ağırlığını, maluliyetin derecesini, tarafların kusur ve ekonomik durumlarını, duyulan elem ve ızdırabı gözeterek takdir eder. Yargıtay, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını ancak caydırıcılıktan da yoksun kalamayacağını vurgular. Ayrıntı ve güncel ölçütler için iş kazası manevi tazminat yazımızı inceleyiniz.
Tazminatı Azaltan ve Artıran Etkenler
Azaltanlar: işçinin kusuru, kaçınılmazlık (TBK m.52 hakkaniyet indirimi), SGK mahsubu ve maluliyet oranının düşük tespiti. Artıranlar: gerçek ücretin bordronun üzerinde ispatı, maluliyet oranına itirazla oranın yükselmesi, işverenin ağır kusuru (eğitim, denetim ve önlem eksikliği) ve genç yaş. Meslek hastalığına dönüşen tablolarda süreç farklı işler; bkz. meslek hastalığı tazminat davası.
Emsal Kararlar ve Süreler
Yerleşik İçtihat
İşverenin özen yükümü geniş yorumlanır
Yargıtay 21. ve 10. Hukuk Daireleri uygulamasında işveren; iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek, denetlemek ve önlemleri fiilen uygulatmakla yükümlüdür; salt talimat vermek kusuru kaldırmaz. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülük ihlalleri kusur raporunun temelini oluşturur.
Usul Avantajı
Arabuluculuk şartı yok, zamanaşımı 10 yıl
İş kazasından doğan tazminat davaları dava şartı arabuluculuğun dışındadır (7036 m.3/3) ve doğrudan açılır; zamanaşımı TBK m.146 uyarınca kaza tarihinden itibaren on yıldır. Sürecin adım adım anlatımı için iş kazası tazminat davası nasıl açılır ve süreler için iş davası açma süresi yazılarımıza bakınız. Kaza sonrası ilk saatlerde yapılması gerekenler ise iş kazası sonrası ne yapılmalı rehberimizde anlatılmıştır.
Bu yazıda atıf yapılan kanunun güncel ve resmi metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
İş Kazası Tazminatı Hesabı ve Avukat Desteği
Maluliyet oranınıza, gelirinize ve kusur durumuna göre gerçekçi tazminat aralığınızın tespiti için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı ortalama ne kadar?
Ortalama bir tutar söylemek yanıltıcıdır; aynı kazada iki işçi çok farklı tazminat alabilir. Örneğin aylık net 40.000 TL kazanan, yüzde 20 malul, kusursuz ve 30 yaşındaki bir işçinin maddi tazminatı milyonlarca lirayı bulabilirken; aynı maluliyette asgari ücretli ve yüzde 50 kusurlu bir işçide tutar bunun küçük bir bölümü olur. Kesin rakam; maluliyet raporu, kusur raporu ve bilirkişinin aktüeryal hesabıyla belirlenir.
İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?
Bilirkişi; işçinin kaza tarihindeki gerçek gelirini tespit eder, TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömrü belirler, aktif dönemde (çalışma çağı) gerçek ücret ve pasif dönemde (yaşlılık) asgari ücret üzerinden progresif rant yöntemiyle kazanç kaybını hesaplar; bulunan tutar maluliyet oranıyla ve işverenin kusur oranıyla çarpılır. Son adımda SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri düşülür ve kalan tutar hüküm altına alınır.
Yüzde kaç maluliyette SGK gelir bağlar?
Sürekli iş göremezlik geliri, meslekte kazanma gücü kaybı oranı yüzde 10 ve üzerinde olan sigortalıya bağlanır (5510 m.19). Yüzde 10’un altındaki maluliyetlerde SGK gelir bağlamaz; ancak işçi, işverene karşı maddi tazminat davasını bu halde de açabilir. Maluliyet oranına itiraz mümkündür; oran birkaç puan bile artsa tazminat belirgin şekilde yükselir.
Kendi kusurum varsa tazminat alamaz mıyım?
Alırsınız; ancak tazminat kusurunuz oranında indirilir. Örneğin yüzde 30 kusurlu bulunan işçi, hesaplanan zararın yüzde 70’ini talep edebilir. Yüzde yüz işçi kusuru istisnadır ve işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğinin ispatını gerektirir; Yargıtay, eğitim, denetim ve önlem eksikliği varsa işverene kusur yüklemektedir. Kaçınılmazlık halinde ise zarar hakkaniyete göre paylaştırılır.
Ölümlü iş kazasında yakınlar ne talep edebilir?
Ölen işçinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve duruma göre anne-baba; destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve tedavi giderleri ile manevi tazminat talep edebilir. SGK ayrıca hak sahiplerine ölüm geliri bağlar ve bu gelirin peşin sermaye değeri destek tazminatından düşülür. Ayrıntılı anlatım destekten yoksun kalma tazminatı yazımızdadır.
