İş Davası Açma Süresi ve Zamanaşımı: Tüm Süreler Tek Tabloda (2026)
İş davalarında iki farklı süre tipi vardır ve karıştırılmaları telafisi imkansız hak kayıplarına yol açar. Hak düşürücü süreler: işe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru, işverenin haklı feshi için olayı öğrenmeden itibaren 6 iş günü, yetki tespitine itiraz için 6 iş günü. Zamanaşımı süreleri: kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatları ile yıllık izin ücreti fesih tarihinden itibaren 5 yıl; ücret, fazla mesai ve UBGT alacakları doğduğu tarihten itibaren 5 yıl; iş kazası ve meslek hastalığı tazminatları 10 yıl; hizmet tespiti davası işten ayrılış yılının sonundan itibaren 5 yıl. Kritik fark: zamanaşımı arabuluculuk başvurusuyla durur ve itiraz edilmezse hakim resen gözetmez; hak düşürücü süre ise durmaz, kesilmez ve resen dikkate alınır.
Hak Düşürücü Süre – Zamanaşımı Farkı
Bu ayrım, iş davalarının en kritik ve en az anlaşılan konusudur. Hak düşürücü süre; hakkın özünü ortadan kaldırır, durmaz, kesilmez ve hakim tarafından resen gözetilir: geçtiyse dava usulden reddedilir. Zamanaşımı ise hakkı değil dava edilebilirliği etkiler; borçlu ileri sürmezse mahkeme kendiliğinden uygulayamaz ve arabuluculuk başvurusu gibi hallerle durur. Kanuni çerçeve 4857 sayılı İş Kanunu ve TBK’dadır.
İşe İadede 1 Aylık Süre
En Sık Kaçırılan Süre
Fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucu
İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır (4857 m.20); süre hak düşürücüdür ve kaçırılırsa işe iade hakkı tümüyle ortadan kalkar. Anlaşmama halinde son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır. Koşullar ve sonuçlar için işe iade davası yazımıza bakınız.
Buna paralel bir başka hak düşürücü süre işveren cephesindedir: ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesih, olayın öğrenilmesinden itibaren altı iş günü içinde yapılmalıdır (m.26); geciken fesih haklılığını yitirir. Aynı altı iş günlük yapı, işçinin haklı feshi için de geçerlidir; ancak ücret ödenmemesi gibi süregelen ihlallerde süre her ihlalle yenilenir; bkz. haklı nedenle fesih ve haksız fesih.
Tazminatlarda 5 Yıllık Zamanaşımı
4857 ek m.3
Fesih tarihi belirleyicidir
Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatları ile izin ücretinde beş yıllık süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte başlar; kısmi ödemeler ve işverenin borcu ikrarı süreyi yeniden başlatır.
25.10.2017 tarihli değişiklikle (4857 ek m.3) kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ile yıllık izin ücretinde zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıla indirilmiştir. Bu tarihten önceki fesihlerde on yıllık eski süre, geçiş hükmüyle sınırlanarak uygulanır. Tazminat kalemlerinin içerikleri için kıdem tazminatı şartları, ihbar tazminatı ne kadar ve yıllık izin parası ödenmezse yazılarımıza bakınız.
Avukata Sor
Süre ve Zamanaşımı Analizi ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
Ücret Alacaklarında 5 Yıl
4857 m.32/8
Her dönem için ayrı işler
Zamanaşımı dönemsel işlediğinden geciken her ay, en eski ayın alacağını riske atar; süre, arabuluculuk başvurusuyla durdurulur.
Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve UBGT alacaklarında zamanaşımı beş yıldır (m.32/8) ve her dönem alacağı için ayrı ayrı işler. Pratik sonucu şudur: başvuru tarihinden geriye doğru son beş yılın alacakları istenebilir; işverenin süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı def’i daha eski dönemleri keser. Hesap ve ispat rejimi için fazla mesai ücreti ve ödenmeyen ücret alacağı rehberlerimizi inceleyiniz.
İş Kazasında 10 Yıl
TBK m.146
On yıl ve gelişen durum
Süre olay tarihinden işler; maluliyet oranının tedavi sonrasında artması halinde Yargıtay, artışın öğrenildiği tarihten yeni bir sürenin işleyebileceğini kabul eder.
İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat istemleri, olay tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146); gelişen durum (maluliyetin artması) hallerinde süre yeniden başlayabilir. Bu davalar arabuluculuk şartının dışında olduğundan doğrudan açılır; sürecin tamamı iş kazası tazminat davası nasıl açılır ve iş kazası tazminatı ne kadar yazılarımızda anlatılmıştır.
Hizmet Tespitinde 5 Yıl
5510 m.86
Bildirge verilmişse süre işlemez
İşe giriş bildirgesi verilen ancak primleri eksik yatırılan işçide hak düşürücü süre uygulanmaz; süresi geçmiş görünen dosyalar bu istisnayla kurtarılabilir.
Sigortasız çalıştırılan işçinin hizmet tespiti davası, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılmalıdır; süre hak düşürücüdür. İstisnalar önemlidir: işe giriş bildirgesi verilmiş ancak primler yatırılmamışsa veya çalışma resmi belgeyle (müfettiş tutanağı gibi) saptanmışsa süre işlemez. Ayrıntı için hizmet tespiti davası ve eksik gün bildirimi yazılarımıza bakınız.
Süreyi Durduran ve Kesen Haller
Zamanaşımı; arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihe kadar başvuruyla durur, dava açılması ve icra takibiyle kesilir, borçlunun alacağı ikrarıyla (kısmi ödeme, taksit talebi) yeniden başlar. Hak düşürücü süreler ise hiçbir işlemle durmaz; tek güvence süresi içinde başvuruyu yapmaktır. Bu nedenle strateji kurarken önce hak düşürücü süreli talepler (işe iade) güvence altına alınır, ardından zamanaşımına tabi kalemler planlanır; bkz. iş hukukunda zorunlu arabuluculuk.
Tüm Süreler Tablosu
| Talep | Süre | Tür |
|---|---|---|
| İşe iade (arabulucuya başvuru) | Fesih tebliğinden 1 ay | Hak düşürücü |
| Haklı fesih (m.24/II, m.25/II) | Öğrenmeden itibaren 6 iş günü | Hak düşürücü |
| Kıdem, ihbar, kötüniyet, izin ücreti | Fesihten itibaren 5 yıl | Zamanaşımı |
| Ücret, fazla mesai, UBGT | Doğduğu tarihten 5 yıl | Zamanaşımı |
| İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı | Olay tarihinden 10 yıl | Zamanaşımı |
| Hizmet tespiti | Yıl sonundan itibaren 5 yıl | Hak düşürücü (istisnalı) |
| Yetki tespitine itiraz | Tebliğden 6 iş günü | Hak düşürücü |
Fesih sonrası tüm hakların bütüncül planı için işten çıkarılınca hangi haklarım var rehberimizi inceleyiniz.
Bu yazıda atıf yapılan kanunun güncel ve resmi metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Süre ve Zamanaşımı Analizi ve Avukat Desteği
Hangi taleplerinizin süresinin işlediğinin tespiti ve hak kaybı yaşamadan sürecin başlatılması için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
İşten çıkarıldıktan sonra dava açmak için ne kadar sürem var?
Talebe göre değişir. İşe iade istiyorsanız fesih bildiriminin tebliğinden itibaren yalnızca 1 ay içinde arabulucuya başvurmalısınız; bu süre hak düşürücüdür. Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatları ve yıllık izin ücreti için fesih tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı; ödenmemiş ücret ve fazla mesai için her alacağın doğduğu tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı işler. Süre kaçmadan arabuluculuk başvurusu yapmak zamanaşımını durdurur.
Kıdem tazminatında zamanaşımı kaç yıl?
25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle (4857 ek m.3) kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücretinde zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıldır. Bu tarihten önce feshedilen sözleşmelerde eski 10 yıllık süre, geçiş hükümleri çerçevesinde uygulanır: kalan süre 5 yıldan uzunsa, 5 yıl geçmekle zamanaşımı dolar.
Fazla mesai alacağım kaç yıl geriye gider?
Ücret ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır (4857 m.32/8) ve her ödeme dönemi için ayrı işler. Dava veya arabuluculuk tarihinden geriye doğru son 5 yılın fazla mesaisi istenebilir; daha eski dönemler zamanaşımı def’iyle karşılaşır. Ancak zamanaşımı resen gözetilmez: işveren süresinde ileri sürmezse eski dönem alacakları da hüküm altına alınabilir.
İş kazası tazminatında süre ne zaman dolar?
İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı, TBK m.146 uyarınca olay tarihinden itibaren 10 yıldır. Maluliyetin sonradan artması gibi gelişen durum hallerinde Yargıtay, süreyi gelişen durumun öğrenilmesinden başlatabilmektedir. Bu davalar arabuluculuk şartına tabi olmadığından süre hesabında arabuluculuk aşaması da yoktur; dava doğrudan açılır.
Sigortasız çalıştırıldım, hizmet tespiti için süre var mı?
Evet. Hizmet tespiti davası, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılmalıdır; bu süre hak düşürücüdür. Ancak önemli istisnalar vardır: işveren işe giriş bildirgesini vermiş fakat primleri eksik yatırmışsa veya çalışma müfettiş tutanağı gibi resmi belgelerle saptanmışsa süre işlemez. Süresi geçmiş görünen dosyalarda bu istisnaların incelenmesi çoğu zaman davayı kurtarır.
