İş Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır? Şartlar, Deliller ve Süreç (2026)
İş kazası tazminat davası, diğer iş davalarından farklı olarak arabuluculuk şartına tabi değildir; doğrudan iş mahkemesinde açılır (7036 m.3/3). Yetkili mahkeme; davalı işverenin yerleşim yeri, işin veya kazanın gerçekleştiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesidir (7036 m.6). Zamanaşımı kural olarak kaza tarihinden itibaren on yıldır. Dava; tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik zararları ile manevi tazminatı kapsayacak şekilde ve tutar henüz bilinemediğinden belirsiz alacak davası olarak açılabilir; yargılama maluliyet raporu, kusur bilirkişisi ve aktüeryal hesap üçgeninde ilerler.
Dava Şartları ve Ön Kontroller
Dava açmadan önce üç şey netleştirilmelidir: olayın iş kazası niteliği (SGK kaydı veya tespit davası ihtiyacı), tedavinin ve maluliyet sürecinin durumu ve gerçek ücretin ispat araçları. Olay SGK’ya hiç bildirilmemişse öncelik iş kazasının tespitidir; bu ön aşama iş kazası sonrası ne yapılmalı rehberimizde anlatılmıştır. Kazanın kanuni tanımı için 5510 sayılı Kanun m.13 esastır.
Arabuluculuk Gerekir mi?
Kritik Usul Kuralı
İş kazası davaları arabuluculuk şartının istisnasıdır
İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 m.3/3); dava doğrudan açılır. Üst sıralardaki bazı içeriklerde tüm iş davaları için arabuluculuk zorunluymuş izlenimi verilmektedir; bu, iş kazası mağdurlarını yanıltan önemli bir eksikliktir. Hangi taleplerin şarta tabi olduğunun tam tablosu iş davası arabuluculuk zorunlu mu yazımızdadır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme iş mahkemesidir. Yetki seçimliktir (7036 m.6): davalının yerleşim yeri, işin veya kazanın gerçekleştiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi. Başvurunun pratik adımları (UYAP, harç, tevzi) için iş mahkemesine nasıl başvurulur rehberimize bakınız.
Avukata Sor
İş Kazası Davası Süreci ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
Kimlere Karşı Açılır?
| Davalı | Sorumluluk Temeli |
|---|---|
| İşveren | İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlali; gözetme borcu |
| Asıl işveren (taşeron dosyalarında) | Alt işverenle birlikte sorumluluk; muvazaa tartışması |
| Kusurlu üçüncü kişi | Haksız fiil sorumluluğu |
Taşeron yapılarında sorumluluğun her iki işverene yayılması tahsil imkanını genişletir; ayrıntı için alt işveren ve muvazaa yazımıza bakınız.
Dava Dilekçesi ve Talep Kalemleri
Dilekçede olay anlatımı, iş kazası niteliği, kusur iddiaları ve talep kalemleri yer alır: tedavi ve bakım giderleri, geçici iş göremezlik dönemindeki kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik (maluliyet) zararı, ekonomik geleceğin sarsılması ve manevi tazminat; ölümlü kazalarda cenaze gideri ve destekten yoksun kalma tazminatı. Maddi tazminat, tutar hesapla netleşeceğinden belirsiz alacak olarak; manevi tazminat ise bölünmezlik ilkesi gereği baştan tam tutarla istenir. Kalemlerin hesap mantığı iş kazası tazminatı ne kadar yazımızda, dava türlerinin ayrıntısı iş kazası maddi tazminat davası ve iş kazası manevi tazminat rehberlerimizdedir.
Delil Listesi
İspat Stratejisi
Gerçek ücret dosyanın kaderini belirler
Aktüeryal hesap gelire dayandığından, bordro ile fiili ücret arasındaki fark tazminatı katlayabilir; tanık, banka hareketleri, işyeri yazışmaları ve meslek odası emsal ücret araştırması bu ispatın araçlarıdır. Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı düşük bordroları emsal ücret araştırmasıyla aşmaktadır.
Dosyaya girmesi gerekenler: SGK tahkikat raporu ve kaza bildirimi, kaza tutanağı, kamera kayıtları ve fotoğraflar, tanık listesi, tüm sağlık raporları ve maluliyet belgeleri, İSG eğitim ve KKD teslim tutanakları, risk değerlendirmesi, bordrolar ile gerçek ücreti gösteren deliller ve varsa ceza soruşturması evrakı. Gerçek ücret ispatı tazminatın büyüklüğünü doğrudan belirler; sigorta bildirimlerinin düzeltilmesi gerekiyorsa hizmet tespiti davası devreye girer.
Yargılamanın Aşamaları
Tipik akış: dilekçeler aşaması, ön inceleme, SGK ve ceza dosyalarının celbi, maluliyet oranının kesinleşmesi (itiraz halinde Yüksek Sağlık Kurulu ve adli tıp aşamaları), kusur bilirkişisi raporu (İSG uzmanı heyet), aktüeryal hesap bilirkişisi raporu, rapor itirazları ve hüküm. Süreler dosyaya göre değişir; gerçekçi süre bantları için iş davası ne kadar sürer yazımıza bakınız.
Zamanaşımı, Harç ve Faiz
Zamanaşımı
Kaza tarihinden itibaren 10 yıl
Tazminat istemi, TBK m.146 uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir; maluliyetin sonradan artması gibi gelişen durum hallerinde süre, gelişen durumun öğrenilmesinden itibaren yeniden işleyebilir. Tüm iş davalarındaki sürelerin karşılaştırmalı tablosu iş davası açma süresi (zamanaşımı) yazımızdadır.
Harç ve Faiz
Nispi harç ve olay tarihinden faiz
Dava nispi harca tabidir; belirsiz alacak yönteminde harç, artırım dilekçesiyle tamamlanır. Tazminata, kural olarak kaza (olay) tarihinden itibaren yasal faiz işletilir; bu, uzun süren yargılamalarda önemli bir kalemdir.
İşveren Cephesi
SGK rücu riski
SGK, kusurlu işverene karşı ödediği gelir ve ödenekleri rücu davasıyla geri ister; işveren yönünden tazminat dosyası ile rücu dosyasının birlikte yönetilmesi gerekir. Bu davalar da arabuluculuk şartının dışındadır.
Bu yazıda atıf yapılan kanunun güncel ve resmi metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
İş Kazası Davası Süreci ve Avukat Desteği
Dava stratejinizin kurulması, maluliyet ve kusur raporlarına itirazlar ile tazminatın eksiksiz tahsili için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
İş kazası davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunda mıyım?
Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları, dava şartı arabuluculuğun açık istisnasıdır (7036 m.3/3). Dava doğrudan iş mahkemesinde açılır. İsteyen taraflar ihtiyari arabuluculuğa gidebilir; ancak bu bir zorunluluk değildir ve tutanak imzalanmadan tazminat kalemleri uzmanca hesaplatılmalıdır.
İş kazası davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme iş mahkemesidir; olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme seçimlik olarak üçtür: davalı işverenin yerleşim yeri mahkemesi, işin veya kazanın gerçekleştiği yer mahkemesi ve iş kazasına özgü olarak zarar gören işçinin (ölümde hak sahiplerinin) yerleşim yeri mahkemesi (7036 m.6). Bu seçimlik yetki, işçinin kendi şehrinde dava açabilmesini sağlar.
Davayı kimlere karşı açarım?
Asıl davalı işverendir. Alt işveren ilişkisi varsa asıl işveren ve alt işveren birlikte sorumludur ve her ikisine karşı dava açılabilir; muvazaa iddiaları da bu dosyada tartışılır. Kazaya üçüncü kişinin kusuru karışmışsa (örneğin başka firmanın operatörü) o da davalı gösterilebilir. Ölümlü kazalarda dava, destekten yoksun kalanlar tarafından açılır.
Tazminat tutarını bilmeden dava açabilir miyim?
Evet. Maluliyet oranı ve kusur dağılımı yargılama sırasında netleşeceğinden dava, HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılabilir; dilekçede asgari bir tutar gösterilir ve bilirkişi hesabından sonra talep artırılır. Bu yöntem, zamanaşımı riskini keser ve eksik harç sorununu çözer. Manevi tazminat ise bölünemeyeceğinden baştan tam tutar olarak istenmelidir.
Ceza davası ile tazminat davası birbirini bekler mi?
Kural olarak hukuk hakimi ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı değildir; ancak ceza dosyasındaki kusur raporları ve maddi vakıa tespitleri hukuk davasında güçlü delildir. Uygulamada tazminat mahkemesi çoğunlukla ceza dosyasını getirtir ve gerekirse sonucunu bekletici sorun yapar. Ölümlü ve ağır yaralanmalı kazalarda ceza süreciyle tazminat sürecinin birlikte yönetilmesi hak kaybını önler.
