Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kimler Alır, Destek Payları Tablosu ve SGK Mahsubu (2026)
Destekten yoksun kalma tazminatı, ölümlü iş kazasında hayatını kaybeden işçinin yaşarken maddi destek sağladığı kişilerin (eş, çocuk, anne-baba, fiili destek görenler) uğradığı gelir kaybını karşılar (TBK m.53). Bu tazminat ölenin mirasçılarına değil, fiilen destek gören kişilere tanınan bağımsız bir haktır. Mirasçılık şart değildir; önemli olan fiili ve düzenli maddi desteğin ispatıdır. Hesaplama aktüer bilirkişi tarafından yapılır: ölenin geliri, yaşı, bakiye ömrü, destek payları ve kusur oranı dikkate alınır. SGK’dan bağlanan ölüm geliri tazminattan mahsup edilir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?
TBK m.53: “Ölüm halinde uygulanan zarar ve giderlere ilişkin hükümler şunlardır: cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.” Güncel kanun metni için: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
Destekten yoksun kalma tazminatı ölenin mirasçılarına değil, fiilen destek gören kişilere tanınan bağımsız bir haktır; mirasçılık şart değildir
Yargıtay 4. HD, E.2018/2928, K.2019/2868: mirasçılık durumu destekten yoksun kalma tazminatıyla ilişkili değildir; önemli olan fiili ve sürekli maddi desteğin ispat edilmesidir. Resmi nikahı bulunmayan eş, nişanlı veya yakın akrabalar da destek ilişkisini kanıtlayarak tazminat talep edebilir. İş kazalarında işverenin sorumluluğu konusunda iş kazası maddi tazminat davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Hak Sahipleri: Kimler Talep Edebilir?
| Hak Sahibi | Koşul |
|---|---|
| Eş | Evlilik birliği içinde otomatik hak sahibi; yeniden evlenme tarihine kadar |
| Çocuklar | 18 yaşına (üniversite okuyorsa eğitim sonuna) kadar |
| Anne-baba | Fiili destek ispatı gerekir; ayrı hane kurmuş olsalar bile hak sahibi olabilir |
| Kardeşler | Fiili ve düzenli destek ispatı ile |
| Nişanlı | Destek ilişkisinin ispatı halinde kabul edilebilir |
| Fiili birlikte yaşayan | Resmi nikah olmasa bile düzenli destek ispatı ile |
Destek Payları Tablosu
| Aile Yapısı | Ölene | Eşe | Her Çocuğa | Anne-Babaya |
|---|---|---|---|---|
| Eş + çocuksuz | %50 | %50 | – | – |
| Eş + 1 çocuk | %40 | %35 | %25 | – |
| Eş + 2 çocuk | %30 | %30 | %20’şer | – |
| Eş + 3+ çocuk | %25 | %25 | Kalan eşit | – |
| Bekar (anne-babaya destek) | %50 | – | – | %25’er |
Bu oranlar Yargıtay içtihadıyla oluşmuş genel kabullü oranlarıdır; somut olayda farklılık gösterebilir. Bekar ölen için evlenme ihtimali dikkate alınır: evlendikten sonra anne-baba payları düşer.
Avukata Sor
Ölümlü iş kazası tazminatı, destekten yoksun kalma hesaplaması, hak sahipliği ve dava süreci için durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Aktüeryal Hesaplama
Tazminat = Ölenin Yıllık Net Geliri x Hak Sahibinin Destek Payı x Bakiye Destek Süresi (TRH 2010 tablosu) x İşveren Kusur Oranı – SGK Ölüm Gelirinin Peşin Sermaye Değeri
Aktüer bilirkişi hesaplamayı yapar. Ölenin gerçek ücreti esas alınır; ücreti belirlenemiyorsa asgari ücret kullanılır. Bakiye ömür TRH 2010 Yaşam Tablosu ile belirlenir. Çocuklar için destek süresi eğitim durumuna göre değişir (lise 18, üniversite 22-24). Eş için yeniden evlenme ihtimali dikkate alınır.
SGK Geliri Mahsubu
| Kalem | Mahsup Edilir mi? |
|---|---|
| SGK ölüm geliri (peşin sermaye değeri) | Evet – destekten yoksun kalma tazminatından düşülür |
| SGK cenaze ödeneği | Evet – cenaze giderlerinden düşülür |
| Manevi tazminat | Hayır – SGK ödemeleri manevi tazminattan düşülmez |
Manevi tazminat ile maddi tazminat arasındaki farkların detayları için iş kazası manevi tazminat davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Ev Kadınının Desteği
Gelir getiren bir işte çalışmayan ev kadınının ölümünde de eş ve çocuklar destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir; ev işleri ve çocuk bakımı ekonomik değeri olan bir destektir
Yargıtay: “Destek sayılabilmek için yardımın yalnızca parasal nitelikte bulunması zorunlu değildir. Eylemli ve düzenli olarak yapılan hizmet edimleri de bir kimsenin destek sayılabilmesi için yeterlidir.” Ev kadınının ev işleri yapması, çocuklara bakması desteklik kapsamındadır. Tazminat hesabında ev kadınının sağladığı hizmetin ekonomik karşılığı olarak asgari ücret esas alınır.
Kusur ve Sorumluluk
Ölümlü iş kazasında asıl işveren ve alt işveren (taşeron) müteselsilen sorumludur; hak sahipleri her ikisine birden dava açabilir
Yargıtay HGK, K.2024/104: asıl işveren ile alt işverenin müteselsil sorumluluğu teyit edilmiştir. İşçinin kısmi kusuru tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; yalnızca kusur oranında indirim yapılır. İşverenin 6331 sayılı Kanun kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi ağır kusur sayılır. İşverenin sorumluluk kapsamı konusunda işverenin fesih hakkı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
TBK m.53 uyarınca cenaze ve defin giderleri de maddi tazminat kapsamındadır; destekten yoksun kalma tazminatından ayrı olarak talep edilmelidir
Cenaze giderleri, destekten yoksun kalma tazminatından bağımsız bir kalemdir. SGK cenaze ödeneği bu giderlerden düşülür, ancak ödeneğin yeterli olmadığı hallerde fark işverenden talep edilebilir. Dava dilekçesinde cenaze giderleri ayrı bir kalem olarak gösterilmeli ve belgelendirilmelidir.
Zamanaşımı ve Dava Süreci
| Konu | Süre |
|---|---|
| Kısa zamanaşımı | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl |
| Uzun zamanaşımı | Kaza tarihinden itibaren 10 yıl |
| Uzamış zamanaşımı | Ceza gerektiren eylem varsa: ölüm için 20 yıl |
| Görevli mahkeme | İş mahkemesi |
| Arabuluculuk | İşçi-işveren uyuşmazlığında zorunlu |
| Cenaze giderleri | Ayrıca talep edilebilir (TBK m.53) |
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı için: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. Dava sürecindeki kesinlik sınırları ve parasal eşikler konusu da strateji açısından önemlidir.
Avukata Sor
Ölümlü iş kazasında destekten yoksun kalma tazminatı, hak sahipliği, destek payları, kusur değerlendirmesi ve dava süreci için bir avukatla görüşün.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
| Karar | Konu | İlke |
|---|---|---|
| Yargıtay 4. HD, E.2018/2928, K.2019/2868 | Bağımsız hak | Mirasçılık şart değil; fiili ve sürekli maddi desteğin ispatı yeterli; resmi nikah olmasa bile hak tanınır |
| Yargıtay HGK, E.2024/643, K.2025/264 | Gerçek zarar | Hesaplamada gerçeğe en yakın veriler kullanılmalı; varsayımlara dayalı hesaplama yapılamaz |
| Yargıtay (yerleşik içtihat) | Ev kadını | Ev işleri ve çocuk bakımı ekonomik değeri olan destektir; asgari ücret üzerinden hesaplanır |
| Yargıtay 17. HD, E.2020/12014, K.2021/715 | Yeniden evlenme | Eşin destek tazminatı ölüm tarihinden yeniden evlenme tarihine kadar hesaplanır |
| Yargıtay HGK, K.2024/104 | Asıl-alt işveren | Ölümlü iş kazasında asıl işveren ve taşeron müteselsilen sorumlu; ıslahla artırılan kısım için zamanaşımı ayrıca değerlendirilir |
Sık Sorulan Sorular
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler talep edebilir?
Ölenin sağlığında fiilen maddi destek sağladığı kişiler: eş, çocuklar, anne-baba, kardeşler ve hatta nişanlı veya birlikte yaşayan. Mirasçılık şart değildir; önemli olan fiili ve düzenli desteğin ispatıdır. Resmi nikahı olmayan kişiler de destek ilişkisini kanıtlayarak tazminat talep edebilir.
Destekten yoksun kalma tazminatı nasıl hesaplanır?
Aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. Formül: ölenin yıllık net geliri x hak sahibinin destek payı x bakiye destek süresi x işveren kusur oranı. SGK’dan bağlanan ölüm gelirinin peşin sermaye değeri tazminattan düşülür. Ölenin gerçek ücreti esas alınır; belirlenemiyorsa asgari ücret kullanılır. Bakiye ömür TRH 2010 Yaşam Tablosu ile belirlenir.
Eşim yeniden evlenirse tazminatı geri öder mi?
Geri ödemez, ancak tazminatın hesaplama dönemi değişir. Yargıtay: eşin destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tarihinden yeniden evlenme tarihine kadar hesaplanır. Yeniden evlenme tarihinden sonraki dönem için tazminat hakkı sona erer. Dava sırasında yeniden evlenme gerçekleşirse mahkeme bunu re’sen dikkate alır.
SGK’dan ölüm aylığı alıyorum; ayrıca tazminat davası açabilir miyim?
Evet. SGK ölüm geliri sosyal güvenlik amacıyla tanınan bir haktır; destekten yoksun kalma tazminatı ise haksız fiilden doğan bir tazminat borcudur. İkisi ayrı ve bağımsızdır. SGK gelirinin peşin sermaye değeri tazminattan mahsup edilir, ancak kalan fark işverenden talep edilebilir. SGK ödemesi tazminat hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Vefat eden eşim ev hanımıydı; tazminat alabilir miyim?
Evet. Yargıtay: ev işleri ve çocuk bakımı ekonomik değeri olan bir destektir; parasal gelir şart değildir. Ev kadınının sağladığı hizmetin ekonomik karşılığı olarak asgari ücret esas alınarak tazminat hesaplanır. Eş ve çocuklar destek payına göre tazminat alabilir.
