Yıllık İzin Parası Ödenmezse Ne Yapılır? İzin Ücreti Hakkı ve Tahsili (2026)
Yıllık izin parası iki farklı hakkı ifade eder: işçi izne çıkarken izin süresine ait ücretin peşin ödenmesi (4857 m.57) ve iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış tüm yılların izin sürelerinin son giydirilmemiş çıplak brüt ücret üzerinden paraya çevrilmesi (m.59). En az bilinen üç kural: iş ilişkisi devam ederken yıllık izin paraya çevrilemez, ‘iznini kullanma, ücretini öde’ anlaşmaları geçersizdir; kullanılmayan izinler yanmaz, fesihte kaç yıl birikmişse tamamı ödenir ve iznin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer belgeyle ispat yükü işverendedir. Ödenmeyen izin ücreti için önce arabuluculuğa başvurulur; zamanaşımı fesihten itibaren beş yıldır.
Yıllık İzin Hakkı ve Süreleri
Yıllık ücretli izin, işyerinde bir yılını dolduran işçinin vazgeçilmez dinlenme hakkıdır ve 4857 sayılı İş Kanunu m.53-60 arasında düzenlenmiştir. İzin hakkının genel rejimi yıllık izin ücreti ana yazımızda; bu rehber, “parası ödenmezse ne yapılır” sorusuna odaklanır.
| Kıdem | Asgari İzin |
|---|---|
| 1 – 5 yıl (5. yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla – 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün |
| 18 yaş altı ve 50 yaş üstü | En az 20 gün |
Süreler asgaridir; sözleşme veya TİS ile artırılabilir. TİS kaynaklı ek izin günlerinin talebi için toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıkları yazımıza bakınız.
İzin Parası Ne Zaman Doğar?
Hal 1: İzne çıkarken (m.57)
Peşin ödeme hakkı
İşveren, izne çıkan işçiye izin süresine ait ücreti, izin başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. İzin döneminde ücretin geç veya eksik ödenmesi başlı başına bir ihlaldir.
Hal 2: Fesihte (m.59)
Birikmiş izinlerin paraya çevrilmesi
Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin (istifa dahil), kullanılmamış tüm yılların izin süreleri, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. Bu alacak, kıdem tazminatından bağımsızdır: haklı nedenle çıkarılan ve kıdem alamayan işçi bile izin ücretini alır.
Çalışırken İzin Paraya Çevrilebilir mi?
Hayır. Dinlenme hakkından vazgeçilemez; iş ilişkisi sürerken iznin paraya çevrilmesi veya “izin kullanmama karşılığı ek ödeme” anlaşmaları geçersizdir. İşverenin işçiyi yıllarca izinsiz çalıştırıp bunu ücretle telafi etmesi hukuka aykırıdır ve izin defteriyle ispatlanamayan dönemler fesihte topluca ücrete dönüşür. İzin kullandırmama, ağırlaşan hallerde işçiye haklı nedenle fesih imkanı da verir; bu yolla ayrılan işçi kıdem tazminatı şartlarını da sağlar.
Avukata Sor
İzin Ücreti Alacakları ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
Fesihte İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Formül: birikmiş izin günü x son günlük çıplak brüt ücret. İzin ücretinde, kıdem ve ihbar hesabından farklı olarak giydirilmiş ücret değil çıplak brüt ücret esas alınır; ancak hesaplama fesih tarihindeki son ücretten yapıldığı için eski yılların izinleri de güncel ücretten ödenir. Örnek (2026): son brüt ücreti 45.000 TL olan ve 30 gün birikmiş izni bulunan işçi: 45.000 / 30 = 1.500 TL x 30 gün = 45.000 TL brüt izin ücreti. Bu tutar gelir vergisi ve damga vergisine tabidir; SGK primi de kesilir, çünkü izin ücreti tazminat değil ücret niteliğindedir. Fesihle doğan diğer kalemlerin bütüncül listesi için işten çıkarılınca hangi haklarım var rehberimize, tazminat hesapları için kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı ne kadar yazılarımıza bakınız.
Ödenmezse Adım Adım Ne Yapılır?
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. Tespit | Yıllara göre hak edilen ve kullanılan izinleri listeleyin; e-Devlet SGK dökümüyle kıdemi doğrulayın |
| 2. Yazılı talep | İşverenden ihtarname veya kayıtlı yazışmayla ödeme isteyin; bu, temerrüt ve ispat açısından değerlidir |
| 3. Arabuluculuk | İzin ücreti işçi alacağıdır; dava öncesi arabuluculuk zorunludur |
| 4. Dava | Anlaşmama tutanağıyla iş mahkemesinde alacak davası açılır; bilirkişi hesabı yapılır |
Arabuluculuk tutanağına imza atmadan önce izin günlerinin eksiksiz hesaplatılması kritiktir; sürecin işleyişi iş hukukunda zorunlu arabuluculuk yazımızda anlatılmıştır. Aynı dosyada genellikle fazla mesai ve ödenmeyen ücret kalemleri de birlikte talep edilir.
İspat: İzin Defteri ve İmzalı Belgeler
İşveren, izin kayıtlarını gösteren imzalı izin defteri veya eşdeğer belge tutmak zorundadır. Yargı uygulamasında iznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir; işçinin imzasını taşımayan kayıtlar, sonradan düzenlenen listeler ve soyut tanık anlatımları kural olarak yeterli sayılmaz. İşçi yönünden pratik uyarı: boş veya tarihsiz izin formlarına atılan imzalar aleyhe kullanılabilir; her formun tarih ve gün sayısı kontrol edilerek imzalanmalıdır.
Emsal Kararlar
Yerleşik İçtihat
İspat yükü işverendedir
Yıllık izinlerin kullandırıldığını işveren, imzalı izin belgeleriyle kanıtlamalıdır; kanıtlanamayan dönemler için izin ücretine hükmedilir.
Yerleşik İçtihat
Son ücretten hesap
Kullanılmayan izinler, hak edildiği yılın değil sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanır; bu kural eski izinlerin değer kaybını önler.
Yargıtay HGK, 2015/3235 E., 2017/381 K.
Çalışma süresi her türlü delille ispatlanır
İzin hesabının temeli olan kıdem süresi, yazılı belge yoksa tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir; sigortasız dönemler için hizmet tespiti davası ve eksik gün bildirimi yazılarımıza bakınız. İş ilişkisinin kuruluş rejimi iş sözleşmesi ana yazımızdadır.
Zamanaşımı ve Faiz
İzin ücreti alacağı, sözleşmenin sona erdiği tarihte muaccel olur; zamanaşımı fesihten itibaren beş yıldır (25.10.2017 sonrası fesihler). Alacağa, temerrüt tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. İzin ücreti fesihten bağımsız düşünülemeyeceği için, çalışması devam eden işçinin izin ücreti davası açması mümkün değildir; hak, ancak sözleşme sona erdiğinde dava edilebilir hale gelir.
Bu yazıda atıf yapılan kanunun güncel ve resmi metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
İzin Ücreti Alacakları ve Avukat Desteği
Birikmiş izinlerinizin tespiti, izin ücretinin hesaplanması ve arabuluculuk ile dava yoluyla tahsili için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Kaç gün yıllık izin hakkım var?
Bir yılını dolduran işçinin izin hakkı kıdeme göre artar: 1-5 yıl (5. yıl dahil) 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az 20 gün, 15 yıl ve daha fazla 26 günden az olamaz (4857 m.53). 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere en az 20 gün verilir. Bu süreler asgaridir; sözleşme veya TİS ile artırılabilir. Yer altı işlerinde çalışanlara dörder gün eklenir.
Kullanmadığım izinler yanar mı?
Hayır. Yıllık izin hakkı kullanılmamakla ortadan kalkmaz; iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, kullanılmayan tüm yıllara ait izin süreleri son ücret üzerinden paraya çevrilir (4857 m.59). 10 yıl çalışıp hiç izin kullanmamış işçi, birikmiş tüm izin günlerinin ücretini fesihte talep edebilir; işverenin ‘geçmiş yıl izinleri yandı’ savunması hukuken geçersizdir.
Çalışmaya devam ederken izin paramı alabilir miyim?
Hayır. Yıllık izin, Anayasa ile güvence altına alınan dinlenme hakkının parçasıdır ve iş ilişkisi devam ederken paraya çevrilemez; işçinin ‘iznimi kullanmayayım, ücretini ödeyin’ talebi veya bu yöndeki anlaşmalar geçersizdir. İzin ücreti alacağı yalnızca sözleşmenin sona ermesiyle doğar. Çalışırken doğan tek parasal hak, izne çıkarken izin süresine ait ücretin peşin ödenmesidir.
İşveren izin kullandığımı iddia ediyor ama kullanmadım, ne olur?
İspat yükü işverendedir. İşveren, iznin kullandırıldığını imzalı izin defteri, izin talep formu veya eşdeğer yazılı belgeyle kanıtlamak zorundadır; imzasız bordro kayıtları ve soyut tanık beyanları kural olarak yeterli görülmez. Belge sunulamayan dönemlerin izin ücreti hüküm altına alınır. Bu nedenle işçinin izin formlarını okumadan ve tarih kontrolü yapmadan imzalamaması önemlidir.
İzin ücretim ödenmedi, hangi adımları izlemeliyim?
Sırasıyla: birikmiş izin günlerinizi yıllara göre listeleyin; işverenden yazılı olarak (ihtarname veya e-posta) talep edin; ödeme yapılmazsa arabuluculuk bürosuna başvurun; anlaşma olmazsa son tutanakla iş mahkemesinde dava açın. İzin ücreti fesihte muaccel olur ve dava faizi işler. Fesih devam ederken ödenmeyen izin kullandırmama uygulaması, işçiye 4857 m.24/II uyarınca haklı fesih imkanı da verebilir.
