Israrlı Takip Suçu ve Cezası (TCK 123/A) – 2026
Israrlı takip (stalking) suçu, 7406 sayılı Kanunla 27 Mayıs 2022’de yürürlüğe giren TCK m.123/A’da düzenlenir: bir kimseyi fiziken takip ederek ya da haberleşme, bilişim veya iletişim araçlarıyla veya üçüncü kişiler aracılığıyla ısrarlı biçimde temas kurmaya çalışarak kişide ciddi bir huzursuzluk meydana getiren veya kendisinin ya da yakınının güvenliğinden endişe etmesine sebep olan kişi 6 aydan 2 yıla kadar hapisle cezalandırılır. Suç; çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı işlenirse, mağdurun okulunu, iş yerini veya konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olursa veya hakkında uzaklaştırma ya da yaklaşmama tedbiri bulunan fail tarafından işlenirse ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. Kanunda doğrudan adli para cezası yoktur; ancak 1 yıl ve altındaki hapis adli para cezasına çevrilebilir. Suç şikayete bağlıdır, şikayet süresi 6 aydır ve şikayetten vazgeçme davayı düşürür; buna karşın uzlaştırma kapsamı dışındadır. Temel halde üst sınır 2 yıl olduğundan tutuklama yasaktır, nitelikli hallerde tutuklama mümkündür; her iki halde de adli kontrol ve 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ile yaklaşmama tedbirleri uygulanabilir. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
Her Sabah Aynı Araba: Israrlı Takibin Görünmeyen Şiddeti
İlişkisini bitirdiği gün başlar. Önce yüzlerce mesaj gelir, numara engellenince yeni numaralardan. Sonra iş yerinin karşısında her sabah aynı araba belirir; ardından arkadaşlarına mesajlar, sosyal medyada sahte hesaplar, spor salonunun çıkışında tesadüf görünümlü karşılaşmalar. Ortada ne bir darp vardır ne de açık bir tehdit; ama mağdur artık aynı yoldan eve dönmez, telefonu çaldığında irkilir ve sonunda işini değiştirir. Türk Ceza Kanunu bu görünmeyen şiddeti Mayıs 2022’ye kadar ancak huzur ve sükunu bozma gibi dar kalıplarla yakalayabiliyordu. TCK 123/A ile ısrarlı takip (stalking) bağımsız bir suç haline geldi. Bu yazı; suçun unsurlarını, cezasını, para cezası ve tutuklama ihtimalini, şikayet ve vazgeçme kurallarını, 6284 koruma tedbirlerini ve dijital takipte delil toplamayı hem mağdur hem şüpheli açısından anlatır.
Hukuki Dayanak: TCK m.123/A ve Koruduğu Değer
m.123/A
Üç fıkra: temel hal, nitelikli hal, şikayet
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.123/A, 7406 sayılı Kanunla 27 Mayıs 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir ve Kanunun kişi özgürlüğüne karşı suçlar bölümünde yer alır. Birinci fıkra temel hali düzenler: bir kimseyi fiziken takip etmek veya haberleşme, bilişim ya da iletişim araçlarını kullanarak veya üçüncü kişiler aracılığıyla ısrarlı bir şekilde temas kurmaya çalışmak suretiyle kişide ciddi bir huzursuzluk meydana getiren veya kendisinin ya da yakınının güvenliğinden endişe etmesine sebep olan kişi 6 aydan 2 yıla kadar hapisle cezalandırılır. İkinci fıkra üç nitelikli hal sayar ve cezayı 1 yıldan 3 yıla çıkarır. Üçüncü fıkra suçu şikayete bağlar. Korunan değer, kişinin hayatını korku ve baskı olmadan, kendi iradesiyle kurma özgürlüğü ile ruhsal huzurudur. Suç, genel nitelikteki huzur ve sükunu bozma suçunun (TCK 123) özel ve ağır biçimidir; ısrarlı takip oluştuğunda ayrıca TCK 123’ten hüküm kurulmaz.
Yaygın Yanılgı Düzeltmesi
İnternette sık karıştırılan dört nokta
Birinci yanılgı: ısrarlı takip uzlaştırmaya tabidir. Yanlış; suç şikayete bağlı olmasına rağmen kanun koyucu onu bilinçli olarak uzlaştırma kapsamı dışında tutmuştur. İkinci yanılgı: nitelikli haller arasında kardeşe veya kamu görevlisine karşı işlenmesi de vardır. Yanlış; kanun yalnızca üç nitelikli hal sayar: çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı işlenme; mağdurun okul, iş yeri veya konut değiştirmesine ya da okul veya işi bırakmasına neden olma; uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbirine rağmen işleme. Üçüncü yanılgı: ısrarlı takipte hiçbir zaman tutuklama olmaz. Yanlış; yasak yalnız temel hal içindir, nitelikli hallerde tutuklama mümkündür. Dördüncü yanılgı: para cezası verilemez. Eksik; kanunda doğrudan adli para cezası yoktur, ancak 1 yıl ve altındaki hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.
Israrlı Takip Suçunun Unsurları: Ne Zaman Suç Olur?
| Unsur | İçeriği | Uygulamada Aranan |
|---|---|---|
| Hareket | Fiziken takip; telefon, mesaj, e-posta, sosyal medya gibi araçlarla temas girişimi; üçüncü kişiler aracılığıyla ulaşma | Temasın kurulması şart değil, girişim yeterli; engellenmeye rağmen yeni hesap açmak tipik örnek |
| Israr | Davranışın tekrarlanması ve süreklilik göstermesi | Tek mesaj veya tek karşılaşma yetmez; mağdurun reddine rağmen süren davranış dizisi |
| Netice | Mağdurda ciddi huzursuzluk veya kendisinin ya da yakınının güvenliğinden endişe | Sıradan rahatsızlık değil; rutinlerin değişmesi, korku, psikolojik destek ihtiyacı güçlü göstergedir |
| Kast | Davranışın istenmediğini bilerek ve isteyerek hareket | Amacın sevgi, barışma veya intikam olması sonucu değiştirmez; taksirle işlenemez |
| Fail ve mağdur | Herkes fail ve mağdur olabilir | Yakının güvenliğine yönelik endişe de yeterli; mağdurun çocuğu veya eşi üzerinden takip kapsamda |
Uygulamada en çok tartışılan unsur ısrardır. Kanun belirli bir sayı veya süre öngörmez; değerlendirme davranışların sıklığına, süresine, mağdurun reddini ne kadar açık ifade ettiğine ve failin bu reddi bilip bilmediğine göre yapılır. Bu nedenle mağdurun, temasın istenmediğini bir kez açık ve yazılı biçimde bildirmesi (mesajla, e-postayla veya noter ihtarıyla) sonraki her temas girişimini ısrar unsurunun güçlü delili haline getirir. Netice unsuru da tek başına mağdurun beyanına bırakılmaz: taşınma, iş veya okul değiştirme, güzergah değiştirme, psikolojik destek alınması ve tanık anlatımları bu endişenin nesnel göstergeleridir.
Avukata Sor
Israrlı Takip Şikayeti ve Savunması ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosyada süreler, deliller ve doğru başvuru sırası farklı işler.
Israrlı Takip Cezası: Temel ve Nitelikli Haller Tablosu
| Hal | Hapis Cezası | Tutuklama | Pratik Sonuç |
|---|---|---|---|
| Temel hal (123/A-1) | 6 ay – 2 yıl | Yasak (üst sınır 2 yıl) | Sabıkasızlarda HAGB, erteleme veya 1 yıl altında adli para cezasına çevirme mümkün |
| Çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı (123/A-2-a) | 1 – 3 yıl | Mümkün | Eski eş dosyalarında en sık uygulanan nitelikli hal |
| Mağdurun okul, iş yeri veya konut değiştirmesine ya da okul veya işi bırakmasına neden olma (123/A-2-b) | 1 – 3 yıl | Mümkün | Taşınma ve iş değişikliği belgeleri nitelikli halin delilidir |
| Uzaklaştırma veya konut, okul, iş yerine yaklaşmama tedbirine rağmen işleme (123/A-2-c) | 1 – 3 yıl | Mümkün | Tedbir ihlali ayrıca 6284 kapsamında zorlama hapsi doğurur |
Hapis cezasının bireyselleştirilmesinde genel hükümler uygulanır. Temel halde verilecek ceza 2 yılı aşmadığından ve sabıkasız faillerde çoğu zaman alt sınıra yakın belirlendiğinden HAGB ve erteleme sık görülen sonuçlardır; 1 yıl veya altındaki cezalar TCK 50 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. Nitelikli hallerde ise mahkemeler, özellikle tedbir kararını çiğneyen ve takibi sürdüren faillerde erteleme ve çevirme taleplerine mesafeli yaklaşır. Takip sırasında işlenen hakaret, tehdit veya cinsel taciz fiilleri ayrıca cezalandırılır ve toplam ceza bu suçlarla birlikte belirlenir.
Şikayet, Uzlaştırma ve Şikayetten Vazgeçme
123/A-3 + TCK 73
Şikayete bağlı ama uzlaştırmasız suç
Israrlı takibin soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır. Şikayet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrenmesinden itibaren 6 aydır; ısrarlı takip süregelen bir davranış dizisi olduğundan, takip devam ettikçe yeni eylemler de değerlendirmeye girer, ancak hak kaybı riskine karşı başvurunun geciktirilmemesi esastır. Şikayet; karakola, jandarmaya veya doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına yazılı ya da sözlü yapılabilir; eksiksiz hazırlanmış bir suç duyurusu dilekçesi soruşturmayı hızlandırır. Şikayetten vazgeçme TCK 73 uyarınca mümkündür ve fail kabul ederse dosyayı sona erdirir; hükmün kesinleşmesinden sonra ise etkisizdir. Kanun koyucu, mağdur ile fail arasındaki güç ve baskı ilişkisini gözeterek suçu uzlaştırma kapsamı dışında tutmuştur: dosya uzlaştırmacıya gönderilmez, mağdur failin karşısına masaya oturtulmaz. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; mağdur, kovuşturmada davaya katılarak vekil aracılığıyla delil sunabilir ve karara karşı kanun yollarına başvurabilir.
Tutuklama, Adli Kontrol ve 6284 Koruma Tedbirleri
Koruma Katmanları
Ceza dosyası ile koruma kararı birlikte yürür
Temel halde CMK 100/4’teki tutuklama yasağı uygulanır; nitelikli hallerde yasak kalkar ve tutuklama nedenleri varsa tutuklama kararı verilebilir; tutuklama ve itiraz süreçleri için tutuklama, adli kontrol ve itiraz rehberimize bakınız. Tutuklama yasağının bulunduğu hallerde bile adli kontrol mümkündür: mağdura ve konutuna yaklaşmama, belirli yerlere gitmeme, imza yükümlülüğü ve yurt dışı çıkış yasağı. Asıl hızlı koruma ise 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile sağlanır: şiddet tehlikesi altındaki kişi için, ceza soruşturmasından bağımsız ve delil veya belge aranmaksızın aile mahkemesi, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri tarafından uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme tedbirlerine karar verilebilir; kanun yalnız kadınları değil, şiddet tehlikesi altındaki herkesi ve ısrarlı takip mağdurlarını da kapsar. Tedbire aykırılık iki ayrı sonuç doğurur: 6284 kapsamında zorlama hapsi ve ısrarlı takibin 123/A-2-c’deki nitelikli haline dönüşmesi.
Dijital Israrlı Takip, Delil Toplama ve Diğer Suçlarla İlişki
Dijital Delil ve İçtima
Ekran görüntüsü tarihiyle birlikte değer taşır
Israrlı takip dosyalarının büyük bölümü artık dijital izlerle kurulur. Mağdurun yapması gerekenler: mesaj, arama kaydı ve sosyal medya içeriklerinin tarih, saat ve profil bağlantısını gösteren ekran görüntülerini almak; engellenen numara ve hesapların listesini tutmak; takibin fiziksel boyutunu (aracın plakası, karşılaşma yerleri ve saatleri) bir kronoloji tablosunda kaydetmek; tanıkları belirlemek ve gerekirse içeriklerin silinme riskine karşı delil tespiti istemek. Mağdurun, başka türlü delil elde edemeyeceği anda kendisine yönelen ısrarlı aramaları kayda alması uygulamada hukuka uygun kabul edilebilir; ancak sınırları için konuşmaların kayda alınması rehberimize bakınız. İçtima kuralları da önemlidir: takip sırasında işlenen tehdit, hakaret ve cinsel taciz ayrıca cezalandırılır; mağdurun konutuna girilmesi konut dokunulmazlığının ihlali, gizli konum cihazı veya casus uygulama kullanılması özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verilerin kaydedilmesi suçlarını da oluşturabilir. Sosyal medya kaynaklı dosyalar için sosyal medya üzerinden işlenen bilişim suçları yazımız tamamlayıcıdır.
Uygulama Hataları: Mağdur ve Şüpheli İçin Doğru Strateji
Beş Hata
İki taraf için de dosyayı bozan alışkanlıklar
Mağdur tarafında: 1) Temasın istenmediğini hiçbir zaman açıkça bildirmemek ve ısrar unsurunu ispatsız bırakmak. 2) Mesajları öfkeyle silmek, ekran görüntülerini tarih ve profil bilgisi olmadan almak. 3) Ceza şikayetini beklerken 6284 koruma kararını talep etmemek; oysa koruma kararı delil aranmadan ve çok daha hızlı verilir. Şüpheli tarafında: 4) Soruşturma başladıktan sonra açıklama yapmak, özür dilemek veya şikayetten vazgeçirmek amacıyla mağdura ulaşmaya çalışmak; bu her temas yeni bir takip eylemi ve tedbir ihlali olarak dosyaya girer. 5) İfadeyi müdafisiz verip ısrar ve kast unsurlarını kendi beyanıyla kurmak. Doğru strateji; mağdur için açık ret bildirimi, kronolojik delil dosyası, eşzamanlı şikayet ve koruma kararı talebi; şüpheli için ise temasın tamamen kesilmesi, unsurların (özellikle ısrar ve netice) somut dosya üzerinden tartışılması ve temel halde HAGB veya çevirme seçeneklerinin baştan planlanmasıdır; ifade süreci için ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım rehberimize bakınız.
Israrlı Takip ve Dijital Taciz Dosyaları ve Avukat Desteği
Israrlı takip dosyalarında şikayet, koruma kararı, delil toplama ve savunma aynı takvimde yönetilmelidir. Mağdur vekilliği veya şüpheli müdafiliği için Ankara ceza avukatı desteği almak üzere büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Avukatlık hizmeti ve danışmanlık ücretlidir; ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi altında olmamak üzere belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Israrlı takip suçu için para cezası var mıdır?
TCK 123/A’da doğrudan adli para cezası öngörülmemiştir; kanunun yaptırımı yalnızca hapis cezasıdır: temel halde 6 aydan 2 yıla, nitelikli hallerde 1 yıldan 3 yıla kadar. Ancak mahkeme temel halde cezayı 1 yıl veya daha az belirlerse, TCK 50 uyarınca kısa süreli hapis cezasını adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevirebilir; uygulamada sabıkasız ve eylemi sınırlı kalan faillerde bu sonuç sıkça görülür. Çevirme bir hak değil, mahkemenin takdiridir ve failin kişiliği, eylemin süresi ve mağdur üzerindeki etkisi gerekçede tartılır. Ayrıca mağdur, suçtan doğan zararları için ceza davasından bağımsız olarak manevi tazminat davası açabilir.
Israrlı takipte tutuklama olur mu?
Suçun hangi fıkradan yargılandığına bağlıdır. Temel halde (123/A-1) cezanın üst sınırı 2 yıl olduğundan CMK 100/4’teki tutuklama yasağı devreye girer: üst sınırı iki yılı geçmeyen kasıtlı suçlarda tutuklama kararı verilemez. Nitelikli hallerde (123/A-2) üst sınır 3 yıla çıktığından bu yasak kalkar ve kaçma veya delil karartma şüphesi gibi tutuklama nedenleri varsa tutuklama mümkündür; özellikle uzaklaştırma kararını çiğneyerek takibe devam eden faillerde tutuklama sık görülür. Tutuklama yasağının bulunduğu temel halde bile adli kontrol tedbirleri (mağdura yaklaşmama, belirli yerlere gitmeme, imza yükümlülüğü) uygulanabilir ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma kararları ayrıca verilebilir.
Israrlı takip suçunun unsurları nelerdir?
Dört unsur birlikte aranır. Birincisi hareket: failin mağduru fiziken takip etmesi veya haberleşme, bilişim ya da iletişim araçlarıyla ya da üçüncü kişiler aracılığıyla temas kurmaya çalışması. İkincisi ısrar: tek seferlik bir mesaj veya karşılaşma yetmez; mağdurun açık veya örtülü reddine rağmen tekrarlanan ve süreklilik gösteren bir davranış dizisi gerekir. Üçüncüsü netice: mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da kendisinin veya yakınının güvenliğinden endişe oluşmalıdır; suç bu yönüyle bir netice suçudur ve sıradan rahatsızlık yeterli değildir. Dördüncüsü kast: fail, davranışının istenmediğini bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Failin amacının romantik ilgi, barışma isteği veya intikam olması sonucu değiştirmez.
Israrlı takip suçundan şikayetten vazgeçmek mümkün müdür?
Evet. TCK 123/A-3 uyarınca suçun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlıdır; bu nedenle mağdur, soruşturma veya kovuşturma aşamasında şikayetinden vazgeçebilir ve vazgeçme, fail kabul ettiği takdirde kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararıyla dosyayı sona erdirir; hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme ise sonuç doğurmaz. Önemli bir farklılık vardır: suç şikayete bağlı olmasına rağmen kanun koyucu, mağdur ile fail arasındaki güç dengesizliği nedeniyle ısrarlı takibi uzlaştırma kapsamı dışında tutmuştur; yani dosya uzlaştırmacıya gönderilmez. Vazgeçme kararı özellikle eski eş ve partner dosyalarında baskı altında verilebileceğinden, mağdurun bu adımı avukatıyla değerlendirmesi önerilir. Şikayet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır.
Sosyal medyadan sürekli mesaj atmak veya sahte hesaplarla takip etmek ısrarlı takip sayılır mı?
Evet; kanun, haberleşme, bilişim ve iletişim araçlarıyla temas girişimini açıkça hareket unsuru olarak saymıştır. Engellenmesine rağmen farklı ve sahte hesaplar açarak mesaj göndermek, hikayeleri sürekli izleyip yorum bırakmak, e-posta ve telefonla ısrarlı arama, mağdurun arkadaşları ve ailesi üzerinden sürekli mesaj iletmek, konum paylaşımını takip ederek bulunduğu yerde ortaya çıkmak tipik dijital ısrarlı takip halleridir. Mağdurun aracına gizlice konum takip cihazı yerleştirmek veya telefonuna takip uygulaması kurmak ise ısrarlı takibin yanında özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme suçlarını da oluşturabilir. Ekran görüntüleri, profil bağlantıları, tarih ve saat bilgileriyle kayıt altına alınmalıdır.
