Ceza Hukuku
Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması Suçu

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu, iki veya daha fazla kişinin yüz yüze yaptığı aleni olmayan konuşmaların, konuşmanın tarafı olmayan biri tarafından rıza dışında bir aletle dinlenmesi veya kaydedilmesidir ve TCK madde 133’te düzenlenir. Telefon, internet gibi bir araç devredeyse suç bu değil, haberleşmenin gizliliğini ihlaldir (TCK 132). Üçüncü kişinin dinlemesi veya kaydetmesinde ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğerlerinin rızası olmadan kaydetmede ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kayıtların hukuka aykırı ifşasında ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve dört bin güne kadar adli para cezasıdır. İki kişilik bir konuşmada tarafın, karşısındakini gizlice kaydetmesi bu suçu oluşturmaz. Ani gelişen bir saldırı veya tehdidi ispatlamak için başka türlü elde edilemeyecek delili kaydetmek hukuka uygun sayılabilir. Suç şikayete tabidir ve 6 ay içinde şikayet gerekir.

Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması Suçu Nedir?

Bir odada, kapının ardında, yalnızca birbirlerini duyduklarını sanan iki kişi. Masanın altına gizlenmiş bir kayıt cihazı ya da yandaki odada kulak kabartan biri. İnsanlar, kendilerini güvende hissettikleri, sınırlı bir çevrede konuştuklarını düşündükleri anlarda en açık sözlerini söyler. İşte ceza hukuku, bu güven duygusunu ve söylediği sözün üzerinde tasarruf hakkını korur.

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu, iki veya daha fazla kişinin, başkalarının duymayacağı inancıyla yüz yüze yaptığı aleni olmayan konuşmaların, rıza olmaksızın bir aletle dinlenmesi, kaydedilmesi ya da bu kayıtların ifşa edilmesiyle oluşur. Kanun bu suçu “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” bölümünde düzenler. Korunan değer, kişinin söylediği sözün kimler tarafından duyulacağını, kaydedilip kaydedilmeyeceğini belirleme hakkı ve özel hayatın gizliliğidir. İnsan, baskı hissetmeden özgürce konuşabilmelidir.

Yasal Dayanak: TCK Madde 133

Yasal Dayanak: TCK Madde 133

Yasal Dayanak: TCK Madde 133

Suç, Türk Ceza Kanunu’nun 133. maddesinde üç fıkra halinde, birbirinden bağımsız üç suç tipi olarak düzenlenmiştir.

Fıkra Düzenleme
TCK 133/1 Aleni olmayan konuşmaları, tarafların rızası olmadan bir aletle dinleme veya ses alma cihazıyla kaydetme: 2 yıldan 5 yıla kadar hapis
TCK 133/2 Katıldığı aleni olmayan söyleşiyi, diğer konuşanların rızası olmadan kaydetme: 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası
TCK 133/3 Aleni olmayan konuşmaların kaydıyla elde edilen verileri hukuka aykırı ifşa: 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve dört bin güne kadar adli para cezası (basın yayınla yayımlamada da aynı ceza)

Kanunun güncel tam metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5237 sayılı TCK kaynağından inceleyebilirsiniz.

TCK 133 ile TCK 132 Farkı: Yüz Yüze mi, Araçla mı?

Uygulamadaki en kritik ayrım budur ve suç vasfını, dolayısıyla cezayı doğrudan belirler. Belirleyici ölçüt, konuşma sırasında araya bir iletişim aracının girip girmediğidir.

Ölçüt TCK 133 (Konuşmaların dinlenmesi) TCK 132 (Haberleşmenin ihlali)
Konuşma biçimi Yüz yüze, aynı ortamda, aracısız Telefon, internet, mektup gibi araçla
Örnek Masaya böcek koyup odadaki sohbeti kaydetmek Telefon görüşmesini programla dinlemek
Korunan değer Konuşmanın gizliliği Haberleşme özgürlüğü

Ayrıca özel hayata ilişkin bir görüntü ya da mahremiyet söz konusuysa, olay TCK 134’teki özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında da değerlendirilebilir. Bu üç maddenin doğru ayrılması davanın kaderini belirler; uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, yüz yüze konuşmanın kaydını yanlışlıkla haberleşme ihlali saymaktır.

Üç İşleniş Biçimi ve Söyleşi Kavramı

Madde, failin konuşmanın tarafı olup olmamasına göre farklı fıkralar öngörür. Buradaki “söyleşi” kavramı özel önem taşır.

Biçim Açıklama
Üçüncü kişinin dinlemesi/kaydı (133/1) Fail, konuşmanın tarafı değildir. Dışarıdan bir aletle dinler ya da kaydeder. En ağır cezalı temel biçimdir.
Söyleşiyi katılanın kaydı (133/2) Fail söyleşinin tarafıdır. Buradaki söyleşi en az üç kişi arasında geçen konuşmadır. Katılan biri, diğerlerinin rızası olmadan kaydeder.
İfşa (133/3) Kayıtla elde edilen verilerin hukuka aykırı yayılması. Fail taraf da olabilir, üçüncü kişi de.

Kritik nokta: İki kişi arasındaki bir konuşmada, taraflardan birinin karşısındakini gizlice kaydetmesi bu madde kapsamında suç değildir; çünkü 133/2 yalnızca üç veya daha fazla kişilik “söyleşiyi” kapsar. Ancak bu kaydın koşulları varsa özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabileceği ve alenen ifşasının ayrıca değerlendirileceği unutulmamalıdır.

Ankara Ceza Avukatı Desteği

Konuşmanın yüz yüze mi araçla mı olduğu, failin taraf olup olmadığı ve delil amaçlı kaydın hukuka uygunluğu sonucu tümüyle değiştirir. Hem mağdur hem şüpheli için doğru hukuki temsil kritiktir.

Ankara Ceza Avukatı

Cezası Kaç Yıl?

Ceza, suçun hangi fıkra kapsamında işlendiğine göre belirlenir. Nitelikli hal TCK 137’de düzenlenmiştir.

Durum Ceza
Üçüncü kişinin dinlemesi/kaydı (133/1) 2 yıldan 5 yıla kadar hapis
Söyleşiyi katılanın kaydı (133/2) 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası
Kayıtların ifşası (133/3) 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 4000 güne kadar adli para
Kamu görevlisi/meslek (TCK 137) Ceza yarı oranında artırılır

Temel halde (133/1) ceza iki yılın üzerinde başladığından erteleme ve HAGB imkanları daralır; buna karşılık 133/2’de ceza daha düşük olduğundan bu kurumlar daha sık uygulanır. Koşulları varsa hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. Ayrıca bu suçlar için etkin pişmanlık ayrıca düzenlenmemiştir; ancak kayıtların silinmesi veya iadesi gibi durumlarda takdiri indirim gündeme gelebilir.

Tarafın Kaydı ve Delil Amaçlı Kayıt

Bu suçun en çok merak edilen yönü, kişinin kendi konuşmasını kaydetmesinin suç olup olmadığıdır. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımı nettir.

Durum Sonuç
İki kişilik konuşmada tarafın gizli kaydı TCK 133 kapsamında suç değildir; koşullarına göre başka suç oluşabilir.
Ani saldırı/tehdidi ispat için kayıt Başka türlü ispatlanamayan bir haksız saldırıyı delillendirmek için, o an kayıt almak hukuka uygun sayılabilir.
Planlı, önceden kurgulanmış kayıt Delil elde etme amacını aşan, sistematik gizli kayıt hukuka aykırı olabilir.

Yargıtay’a göre belirleyici olan, kaydın ani gelişen bir olay karşısında, kaybolma ihtimali olan bir delili muhafaza amacıyla mı yapıldığı, yoksa önceden planlanmış sistematik bir gözetleme mi olduğudur. Kişi, kendisine yöneltilen ve başka türlü ispatlayamayacağı bir tehdit, hakaret ya da saldırıyı o an kaydediyorsa bu hukuka uygun kabul edilir. Ancak planlı biçimde başkalarının konuşmalarını dinlemek için düzenek kurmak bu korumanın dışındadır.

Emsal Yargıtay Kararları

Emsal Yargıtay Kararları

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki emsal kararlar, suçun uygulamadaki sınırlarını somut biçimde göstermektedir.

1. Karar – Ani gelişen olayda delil kaydı (Yargıtay 12. CD, 2014/2511 E., 2014/17251 K.)

Tehdidi ispat için yapılan ani kayıt suç değildir

Tesadüfen açık kalan telefondan, gıyabında söylenen tehdit ve hakaret içeren sözleri işitip gizlice kaydeden sanığın olayında Yargıtay; önceden plan yapmaksızın, kendisine yönelik haksız saldırıyı ve başka türlü ispatı mümkün olmayan delili muhafaza amacıyla hareket eden sanığın hukuka aykırı davrandığının kabul edilemeyeceğini belirterek beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

2. Karar – Eşin aracına ses cihazı koyma (Yargıtay 12. CD)

Eşi ile üçüncü kişinin konuşmasını kaydetmek 133/1 suçudur

Eşi ile bir başkası arasında gayrimeşru ilişki olduğu düşüncesiyle, eşinin aracına gizlice ses alma cihazı yerleştirip, eşi ile üçüncü kişi arasında yüz yüze geçen aleni olmayan konuşmaları rızaları dışında kaydeden sanığın olayında Yargıtay; eylemin, haksız tahrik altında da olsa TCK 133/1’deki kişiler arasındaki konuşmaların kayda alınması suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir.

3. Karar – Davasını ispat için kayıt (Yargıtay 12. CD, 2018/8358 E., 2019/9754 K.)

Yüz yüze görüşmeyi kaydedip mahkemeye sunmak suç değildir

Sanığın, davasını ispat etmek amacıyla tarafı olduğu yüz yüze bir görüşmeyi kaydedip mahkemeye delil olarak sunduğu olayda Yargıtay; kişinin kendi hakkını koruma ve başka türlü ispatlayamayacağı bir hususu delillendirme amacıyla yaptığı bu kaydın hukuka uygun olduğunu, kişiler arasındaki konuşmaların kayda alınması suçunu oluşturmadığını belirtmiştir.

4. Karar – Aldatma şüphesiyle eve cihaz koyma (Yargıtay 12. CD, 2018/8131 E., 2019/4463 K.)

Eşin başkasıyla konuşmasını delil için kaydetmek suç oluşturmaz

Kendisini aldattığını düşündüğü eşinin bir başkasıyla konuşmalarını delillendirmek için eve ses kayıt cihazı yerleştiren sanığın olayında Yargıtay; kişinin kendi evinde, başka türlü ispatlayamayacağı bir vakıayı delillendirmek amacıyla ani gelişen sürece bağlı olarak yaptığı bu kaydın suç oluşturmayacağını değerlendirmiştir.

5. Karar – İfşada hapis ve adli para (Yargıtay 12. CD, 2017/11152 E., 2018/2916 K.)

Kayıtların ifşasında iki tür ceza birlikte verilir

Aleni olmayan konuşmaların kaydıyla elde edilen verilerin hukuka aykırı ifşa edildiği olayda Yargıtay; TCK 133/3 kapsamındaki bu eylem için yalnızca hapis değil, aynı zamanda dört bin güne kadar adli para cezasına da hükmedilmesi gerektiğini, iki yaptırımın birlikte uygulanmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir.

Uyarı – Danışmanlık Ücretlidir: Avukatlık hizmetleri ve hukuki danışmanlık, Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen asgari ücret tarifesine tabidir ve ücretlidir. Güncel tarife için 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi duyurusunu inceleyebilirsiniz.

Şikayet, İçtima ve Yargılama

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu şikayete tabidir; mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayetçi olmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür ve dava zamanaşımı 8 yıldır. Suç şikayete tabi olduğundan uzlaştırma kapsamındadır; taraflar uzlaşırsa dosya kapanır. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

Bu suç sıklıkla başka suçlarla birlikte işlenir ve içtima kuralları önem taşır. Elde edilen kayıt kişisel veri niteliğindeyse, TCK 44 uyarınca en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulur. Fail, kaydı ifşa etmekle tehdit ederek menfaat sağlamaya çalışırsa ayrıca şantaj (TCK 107) suçu oluşur ve gerçek içtima uygulanır. Konuşmayı kaydetmek için mağdurun konutuna girilmişse ayrıca konut dokunulmazlığının ihlali (TCK 116) gündeme gelir. Kayıtlar hukuka aykırı elde edildiğinden ceza yargılamasında delil olarak da kullanılamaz. Bu ilişkiler toplam cezayı doğrudan etkilediğinden, olayın baştan doğru nitelendirilmesi kritik önem taşır.

Avukat’a Sor

Suç vasfı, delil amaçlı kaydın hukuka uygunluğu ve içtima değerlendirmesi bu davalarda sonucu belirler. Durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.

Avukat’a Sor

Sık Sorulan Sorular

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçunun cezası kaç yıl?

Konuşmanın tarafı olmayan üçüncü kişinin dinlemesi veya kaydetmesinde ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Katıldığı bir söyleşiyi diğerlerinin rızası olmadan kaydetmede 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Kayıtların ifşasında ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve dört bin güne kadar adli para cezası uygulanır.

TCK 133 ile TCK 132 arasındaki fark nedir?

Belirleyici ölçüt, araya bir iletişim aracının girip girmediğidir. Yüz yüze, aynı ortamda yapılan konuşmaların dinlenmesi veya kaydı TCK 133 kapsamındadır. Telefon, internet, mektup gibi bir araçla yapılan haberleşmenin dinlenmesi ise TCK 132 haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturur.

Kendi konuşmamı gizlice kaydetmek suç mu?

İki kişi arasındaki bir konuşmada tarafın, karşısındakini gizlice kaydetmesi TCK 133 kapsamında suç değildir. Ayrıca kişi, kendisine yönelen ve başka türlü ispatlayamayacağı ani bir saldırı, tehdit veya hakareti delillendirmek için o an kayıt alırsa bu hukuka uygun sayılır. Ancak bu kaydın alenen ifşası ayrıca değerlendirilir.

Eşimin konuşmalarını gizlice kaydedebilir miyim?

Eşinizin sizin taraf olmadığınız, bir başkasıyla yaptığı konuşmaları gizlice cihazla kaydetmek kural olarak TCK 133/1 kapsamında suçtur. Yargıtay bazı hallerde, başka türlü ispatlanamayan bir vakıayı delillendirmek için ani gelişen sürece bağlı kayıtları hukuka uygun saymışsa da, planlı ve sistematik gizli kayıt suç oluşturur. Duruma özgü değerlendirme için avukata danışılmalıdır.

Bu suç şikayete tabi mi?

Evet. Suçun tüm biçimleri şikayete tabidir; mağdur fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayetçi olmalıdır. Şikayete tabi olduğundan suç uzlaştırma kapsamındadır; taraflar uzlaşırsa dava düşer.

Avukat Mustafa Nazif Yıldız

Avukat Mustafa Nazif Yıldız

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı’nda doktora eğitimini sürdürmektedir. Hacettepe Üniversitesi Bilişim Hukuku yüksek lisans mezunudur. Ceza hukuku ve bilişim hukuku alanında müvekkillerine hem şüpheli/sanık hem de müşteki/mağdur tarafında temsil hizmeti vermektedir.

Ankara Barosu’na kayıtlı lisanslı avukat. Ankara Barosu Sicil No: 29221

Baro Doğrulaması – Avukat Profili



Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir