Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme Suçu: Cezası ve Yargıtay Kararları (TCK 136) 2026
Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu, bir kişinin kişisel verilerini rızası dışında bir başkasına vermek, yaymak ya da ele geçirmektir ve TCK madde 136’da düzenlenir. Bir telefon numarasını sosyal medyada paylaşmak, müşteri listesini rakip firmaya sızdırmak ya da birinin fotoğrafını izinsiz yaymak tipik örnekleridir. Cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Suçun konusu cinsel saldırı veya çocuğun istismarı mağdurunun kayda alınmış beyan ve görüntüleri ise ceza bir kat artırılır. Suç kamu görevlisince yetkisi kötüye kullanılarak ya da bir meslek veya sanatın kolaylığından yararlanılarak işlenirse ceza yarı oranında artar. Bu bir tehlike suçudur; verinin fiilen zarar vermesi gerekmez, seçimlik hareketlerden biri yeterlidir. Kişisel verinin gizli olması da şart değildir. En önemli özelliği: bu suç şikayete tabi değildir, savcılık resen soruşturur ve uzlaşmaya tabi değildir. Verileri kaydetmek ise ayrı bir suçtur (TCK 135).
Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme Suçu Nedir?
Bir tartışmanın ardından eski sevgilinin telefon numarasını ” arayın da tanıyın” notuyla paylaşması. İşten ayrılan bir çalışanın müşteri listesini rakip firmaya sızdırması. Bir memurun, merak ettiği bir ünlünün adres bilgilerini devletin sisteminden sorgulaması. Dijital çağda kişisel verilerimiz her yerde ve bu yüzden hiç olmadığı kadar savunmasız. Ceza hukuku, verilerimiz üzerindeki tasarruf hakkımızı bir kalkan gibi korur.
Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu, failin bir kimsenin kişisel verilerini, hukuka aykırı biçimde bir başkasına vermesi, yayması ya da ele geçirmesiyle oluşur. Kanun bu suçu “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” bölümünde düzenler. Korunan hukuki değer, kişinin özel hayatı ve kişisel verileri üzerindeki egemenliğidir. Anayasa’nın 20. maddesi ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile de güvence altına alınan bu hak, ceza hukuku düzeyinde TCK 136 ile korunur.
Yasal Dayanak: TCK Madde 136
Yasal Dayanak: TCK Madde 136
Suç, Türk Ceza Kanunu’nun 136. maddesinde iki fıkra halinde düzenlenmiştir. Nitelikli haller ayrıca TCK 137’de yer alır.
| Fıkra | Düzenleme |
|---|---|
| TCK 136/1 | Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına verme, yayma veya ele geçirme: 2 yıldan 4 yıla kadar hapis |
| TCK 136/2 | Suçun konusunun CMK 236/5-6 uyarınca kayda alınan (cinsel saldırı/çocuk istismarı mağdurunun) beyan ve görüntüler olması: ceza bir kat artırılır |
| TCK 137 (nitelikli hal) | Kamu görevlisince yetki kötüye kullanılarak veya meslek/sanatın kolaylığından yararlanılarak işlenmesi: ceza yarı oranında artırılır |
Kanunun güncel tam metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5237 sayılı TCK kaynağından inceleyebilirsiniz.
Üç Seçimlik Hareket: Verme, Yayma, Ele Geçirme
Suç seçimlik ve serbest hareketlidir; aşağıdaki üç davranıştan herhangi birinin yapılması suçun oluşması için yeterlidir. Fail hem verir hem yayarsa tek suçtan cezalandırılır.
| Hareket | Açıklama ve Örnek |
|---|---|
| Verme | Kişisel veriyi belirli bir kişiye iletme, aktarma. Örnek: Bir çalışanın bilgilerini üçüncü kişiye e-posta ile göndermek. |
| Yayma | Veriyi birden çok kişiye ulaştırma, çevreye dağıtma. Örnek: Birinin telefon numarasını veya fotoğrafını sosyal medyada paylaşmak. |
| Ele geçirme | Başkasının hakimiyetindeki veriyi hukuka aykırı yolla kendi hakimiyetine alma. Örnek: Bir veri tabanına yetkisiz girip verileri indirmek. |
Bu bir soyut tehlike suçudur; verinin fiilen bir zarara yol açması aranmaz, hareketin yapılmasıyla suç tamamlanır. Örneğin eski sevgilinin fotoğraflarını ele geçirmek, kimseye göndermemiş olsanız bile suçu oluşturur. Yayma veya vermede ise verinin hukuka uygun mu aykırı mı elde edildiği önemli değildir; belirleyici olan, aktarma eyleminin hukuka aykırı olmasıdır.
Ankara Ceza Avukatı Desteği
Eylemin hangi seçimlik harekete girdiği, verinin kişisel veri sayılıp sayılmadığı ve nitelikli hallerin bulunup bulunmadığı sonucu belirler. Hem mağdur hem şüpheli için doğru hukuki temsil kritiktir.
Kişisel Veri Nedir? Gizli Olması Şart mı?
Suçun konusu kişisel veridir. 6698 sayılı Kanun’a göre kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Bu tanım oldukça geniştir.
| Kişisel Veri Örnekleri | Önemli Kural |
|---|---|
| Ad-soyad, TC kimlik no, adres, telefon numarası | Verinin gizli olması şart değildir. Herkesçe bilinen kişisel veri de korunur. |
| Fotoğraf, sağlık bilgisi, banka/kart bilgisi | Belirli veya belirlenebilir kişiyle ilişkilendirilebilen her bilgi kişisel veridir. |
| Din, siyasi görüş, sendika üyeliği | Bunlar özel nitelikli veri olup daha hassastır. |
Bu suçun en çok yanlış bilinen yönü, verinin gizli olması gerektiği sanısıdır. Oysa telefon numarası gibi başkalarınca bilinebilecek bir veri bile korunur; çünkü kanun kişinin verisi üzerindeki tasarruf hakkını korur. Kişi, verisinin nerede, kimin tarafından ve nasıl kullanılacağını belirleme hakkına sahiptir. İnternette daha önce bir yerde yayınlanmış olması, o verinin her amaçla yeniden yayılabileceği anlamına gelmez.
Cezası Kaç Yıl? Nitelikli Haller
Ceza, suçun basit mi nitelikli mi işlendiğine göre belirlenir.
| Durum | Ceza |
|---|---|
| Temel hal (136/1) | 2 yıldan 4 yıla kadar hapis |
| CMK 236 kayıtları (136/2) | Ceza bir kat artırılır (4-8 yıl) |
| Kamu görevlisi/meslek (TCK 137) | Ceza yarı oranında artırılır |
Bu suçta ceza yalnızca hapis olarak öngörülmüştür; adli para cezası seçimlik değildir. Ancak koşulları varsa hapis cezası TCK 50 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir, TCK 51 uyarınca ertelenebilir veya HAGB uygulanabilir. Bu imkanlar için genellikle cezanın iki yıl veya altında belirlenmesi gerektiğinden, alt sınırdan uzaklaşıldığında ya da nitelikli hallerde bu olanaklar daralır. Ayrıca bu suç için etkin pişmanlık hükmü yoktur; suç işlendikten sonra verilerin silinmesi cezayı kaldırmaz, yalnızca takdiri indirim gündeme gelebilir.
TCK 135, 134 ve KVKK ile Farkı
Bu suç, kişisel verilere ilişkin diğer düzenlemelerle sıkça karıştırılır. Doğru ayrım, hangi maddeden ceza verileceğini belirler.
| Kavram | Belirleyici Fark |
|---|---|
| TCK 136 (verme/yayma/ele geçirme) | Verinin dışarı çıkarılması, aktarılması veya yetkisiz elde edilmesi |
| TCK 135 (kaydetme) | Kişisel verinin ilk kez sisteme/ortama kaydedilmesi. Kaydetme + yayma varsa iki ayrı suç oluşabilir. |
| TCK 134 (özel hayatın gizliliği) | Konu özel hayata ilişkin görüntü veya sesse bu madde uygulanır (özel hüküm). |
| TCK 133/3 | Kişisel veri araçsız, kulaktan kulağa aktarılıyorsa bu değil, 133/3 gündeme gelebilir. |
Kritik ayrım TCK 134 iledir: Konu, kişinin özel hayatına ilişkin bir görüntü veya sesse, olay özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturur. Buna karşılık günlük kıyafetle çekilmiş sıradan bir fotoğrafın ad-soyadla izinsiz paylaşılması özel hayata ilişkin sayılmadığından TCK 136’daki kişisel verileri yayma suçunu oluşturur. Ayrıca KVKK idari yaptırımları (para cezaları) ile TCK 136 cezai yaptırımı birbirinden bağımsızdır; bir fiil hem idari para cezası hem de hapis cezası doğurabilir.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
Aşağıdaki emsal kararlar, suçun uygulamadaki sınırlarını somut biçimde göstermektedir.
Yetkiyle erişilen veriye salt bakmak ele geçirme değildir
Ceza Genel Kurulu; ele geçirmenin, başkasının hakimiyetindeki kişisel veriyi hukuka aykırı yollarla kendi hakimiyetine almakla gerçekleşeceğini, kurumu tarafından kendisine verilen şifreyle zaten kendi hakimiyeti altındaki verilere bakmaktan ibaret eylemin ele geçirme sayılamayacağını, bunun ancak disiplin soruşturmasına konu olabileceğini ve TCK anlamında suç oluşturmadığını belirtmiştir.
Merakla kişisel veri sorgulamak nitelikli suçtur
Bir polis memurunun, kurumca verilen şifreyle Kimlik Paylaşımı Sistemi’ne girip, görevle ilgisi olmadığı halde merak saikiyle bir bakana ait nüfus ve adres bilgilerini sorguladığı olayda Yargıtay; görevin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle kişisel verilerin ele geçirildiğini, eylemin TCK 136/1 ve 137/1-a kapsamında suç oluşturduğunu kabul ederek mahkumiyeti onamıştır.
Telefon numarasını paylaşarak yaymak 136/1 suçudur
Sanığın, katılanın cep telefonu numarasını hakaret içeren bir ifadeyle Facebook’ta paylaştığı olayda Yargıtay; telefon numarasının kişisel veri niteliğinde olduğunu, bunun herkesin görebileceği bir ortamda paylaşılmasının verileri yayma suçunu oluşturduğunu, ayrıca hakaret suçundan da hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir.
Görevi gereği eriştiği veriyi aktarmayan kişide suç yoktur
Çalıştığı şirkette stok listelerini incelerken personel bilgilerine de erişen, ancak bu verileri bir başkasına verme veya yayma yönünde bir eylemi bulunmayan sanığın olayında Yargıtay; verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme kastının ortaya konulamadığını, salt erişimin suç oluşturmayacağını belirterek beraat kararını yerinde bulmuştur.
Özel hayata ilişkin görüntüde TCK 134 uygulanır
Yargıtay; ifşa edilen içeriğin kişinin özel hayatına ilişkin görüntü veya ses niteliğinde olması halinde eylemin, özel hüküm niteliğindeki TCK 134’teki özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturacağını; buna karşılık özel hayata ilişkin sayılmayan sıradan kişisel verilerin yayılmasının ise TCK 136 kapsamında değerlendirileceğini belirterek iki suçun sınırını çizmiştir.
Şikayet, Soruşturma ve Yargılama
Bu suçun en ayırt edici usul özelliği, şikayete tabi olmamasıdır. Özel hayata karşı suçların çoğu şikayete bağlıyken, verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme suçu bu genel kuraldan istisna tutulmuştur. Savcılık, suçu öğrenir öğrenmez resen soruşturma başlatmak zorundadır; mağdurun şikayetçi olması gerekmez ve şikayetten vazgeçme davayı düşürmez, yalnızca mağdurun davaya katılma hakkını etkiler. Bu suç uzlaştırma kapsamında da değildir. Dava zamanaşımı 8 yıldır. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
Uygulamada bu suç sıklıkla başka suçlarla birlikte işlenir. Kişisel veri, aleni olmayan konuşmanın kaydından elde edilmişse TCK 133, özel hayata ilişkin bir görüntüyse TCK 134 gündeme gelir. Fail, veriyi ifşa etmekle tehdit ederek menfaat sağlamaya çalışırsa ayrıca şantaj (TCK 107) oluşur. Verilerin bir bilişim sistemine girilerek ele geçirilmesi halinde bilişim sistemine girme (TCK 243) suçu da eklenebilir. Bu içtima ilişkileri toplam cezayı doğrudan etkilediğinden, olayın baştan doğru nitelendirilmesi büyük önem taşır. Ayrıca mağdur, ceza davasına ek olarak KVKK kapsamında Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na başvurabilir ve manevi tazminat davası açabilir.
Avukat’a Sor
Suç vasfı, kastın ispatı ve TCK 134 ile ayrım bu davalarda sonucu belirler. Durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme suçunun cezası kaç yıl?
Temel halde ceza 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Suçun konusu cinsel saldırı veya çocuğun istismarı mağdurunun kayda alınmış beyan ve görüntüleriyse ceza bir kat artar. Kamu görevlisince yetki kötüye kullanılarak veya meslek kolaylığından yararlanılarak işlenirse ceza ayrıca yarı oranında artırılır.
Birinin fotoğrafını veya telefon numarasını sosyal medyada paylaşmak suç mu?
Evet. Fotoğraf ve telefon numarası kişisel veridir; bunların kişinin rızası olmadan herkesin görebileceği bir ortamda paylaşılması verileri yayma suçunu oluşturur. Verinin daha önce başka bir yerde yayınlanmış olması, her amaçla yeniden yayılabileceği anlamına gelmez.
Veriyi ele geçirdim ama kimseye vermedim, suç işlemiş olur muyum?
Evet. Bu bir tehlike suçudur ve seçimlik hareketlerden biri yeterlidir. Kişisel veriyi hukuka aykırı yolla ele geçirmek, sonradan kimseye vermeseniz bile suçun tamamlanması için yeterlidir. Zarar doğması aranmaz.
Bu suç şikayete tabi mi?
Hayır. Özel hayata karşı suçların çoğu şikayete bağlıyken bu suç istisnadır; şikayete tabi değildir ve resen soruşturulur. Mağdur şikayetçi olmasa veya şikayetinden vazgeçse bile kamu davası devam eder. Suç uzlaştırma kapsamında da değildir.
Memurun devlet sisteminden veri sorgulaması suç mu?
Görevi gereği eriştiği kendi hakimiyetindeki veriye salt bakmak Yargıtay’a göre ele geçirme sayılmaz ve disiplin konusu olabilir. Ancak görevle ilgisi olmayan, merak veya farklı saiklerle yapılan sorgulama, görevin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle kişisel verilerin ele geçirilmesi suçunu oluşturur ve ceza yarı oranında artar.
