Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu: Cezası, Şikayet ve Yargıtay Kararları (TCK 116) 2026
Konut dokunulmazlığının ihlali suçu, bir kimsenin konutuna ya da eklentilerine rızası dışında girmek veya rızayla girdikten sonra çıkması istendiği halde çıkmamaktır ve TCK madde 116’da düzenlenir. Korunan değer mülkiyet değil, kişinin konutundaki huzur ve hürriyetidir. Temel halde ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir ve mağdurun şikayetine bağlıdır. İşyeri dokunulmazlığının ihlalinde ceza 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç cebir, tehdit ile ya da gece vakti işlenirse ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar ve şikayet aranmaz, resen soruşturulur. Bahçe, balkon, garaj gibi eklentiler de koruma kapsamındadır. Ortak konutta yaşayanlardan birinin rızası, meşru amaçlı olmak kaydıyla suçu ortadan kaldırır. Suç yalnızca kasten işlenebilir.
Konut Dokunulmazlığının İhlali Nedir?
Kapısını kapattığında dış dünyanın gürültüsünden sıyrılıp güvende hissettiğin yer: evin. Ayrılan bir eski sevgilinin izinsiz içeri dalması, bir komşunun bahçe duvarını aşması ya da gitmesi söylendiği halde çıkmamakta direnen bir misafir. Bunların hepsi, insanın en mahrem alanındaki huzurunu ve güven duygusunu hedef alan bir suçun görünümleridir: konut dokunulmazlığının ihlali.
Konut dokunulmazlığının ihlali suçu, bir kimsenin konutuna veya konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak girmesi ya da rıza ile girdikten sonra oradan çıkmamasıyla oluşur. Kanun bu suçu “Hürriyete Karşı Suçlar” arasında düzenler; çünkü burada korunan mülkiyet ya da zilyetlik değil, kişinin konutunda özgürce, huzur ve güven içinde yaşama hakkıdır. Bu yüzden evin sahibi olmak şart değildir; kiracı da bu suçun mağduru olabilir, hatta ev sahibi kiracısına karşı bu suçu işleyebilir.
Yasal Dayanak: TCK Madde 116
Yasal Dayanak: TCK Madde 116
Suç, Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde dört fıkra halinde düzenlenmiştir. Madde hem konutu hem işyerini hem de ortak kullanımdaki rıza durumunu kapsar.
| Fıkra | Düzenleme |
|---|---|
| TCK 116/1 | Konuta veya eklentisine rızaya aykırı girme ya da girdikten sonra çıkmama: şikayet üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis |
| TCK 116/2 | Girilmesi mutat olmayan işyeri ve eklentileri hakkında işlenmesi: şikayet üzerine 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| TCK 116/3 | Ortak konut/işyerinde yaşayanlardan birinin (meşru amaçlı) rızası varsa suç oluşmaz |
| TCK 116/4 | Fiilin cebir/tehdit ile ya da gece vakti işlenmesi: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis (resen) |
Ayrıca TCK 119’daki ortak nitelikli haller (silah, birden fazla kişi, kamu görevinin nüfuzu, kendini tanınmaz kılma) varsa ceza ayrıca artırılır ve suç şikayete tabi olmaktan çıkar. Kanunun güncel tam metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5237 sayılı TCK kaynağından inceleyebilirsiniz.
Konut, İşyeri ve Eklenti Kavramları
Suçun sınırını çizen en önemli kavramlar konut, işyeri ve eklentidir. Yargıtay bunları geniş yorumlar.
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Konut | Kişilerin devamlı veya geçici olarak yerleşmek ve barınmak amacıyla oturmalarına elverişli yerler. Yazlık, kiralık daire, otel odası, karavan da konut sayılır. |
| Eklenti (müştemilat) | Konuta bitişik veya yakın, kullanım amacını tamamlayan yerler: bahçe, balkon, garaj, kömürlük, apartman girişi. |
| Mutat işyeri | Herkesin girmesi olağan yerler (market, mağaza). Buralara girmek suç değildir; ancak yasak bölüme (depo, idare odası) girmek veya “çık” denince çıkmamak suçtur. |
| Mutat olmayan işyeri | Girilmesi izne bağlı yerler: avukatlık bürosu, muayenehane, atölye, lokanta mutfağı. İzinsiz girmek 116/2 kapsamındadır. |
Rıza konutun yalnızca bir kısmı için verilmişse, izin verilen alan dışına çıkıp diğer bölümlere geçmek de suç oluşturur. Örneğin tamir için mutfağa alınan bir görevlinin izinsiz yatak odasına girmesi konut dokunulmazlığını ihlal eder.
Ankara Ceza Avukatı Desteği
Girilen yerin konut mu eklenti mi işyeri mi sayılacağı, rızanın varlığı ve nitelikli hallerin bulunup bulunmadığı sonucu tümüyle değiştirir. Hem mağdur hem şüpheli için doğru hukuki temsil kritiktir.
Cezası Kaç Yıl?
Ceza; eylemin konuta mı işyerine mi yönelik olduğuna ve nitelikli hallerin varlığına göre belirlenir.
| Durum | Ceza | Takip |
|---|---|---|
| Konut ihlali (116/1) | 6 aydan 2 yıla kadar hapis | Şikayete bağlı |
| İşyeri ihlali (116/2) | 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası | Şikayete bağlı |
| Cebir/tehdit veya gece vakti (116/4) | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Resen |
| TCK 119 nitelikli haller | Ceza bir kat artırılır | Resen |
Konut ihlalinde (116/1) verilen hapis cezası koşulları varsa adli para cezasına çevrilebilir, ertelenebilir veya HAGB uygulanabilir. İşyeri ihlalinde (116/2) ise adli para cezası zaten seçimlik olduğundan, mahkeme hapis cezası verirse bunu ayrıca paraya çeviremez.
Nitelikli Haller: Cebir, Tehdit ve Gece Vakti
TCK 116/4, suçu daha ağır kılan üç durumu düzenler. Bu haller cezayı 1-3 yıla çıkarır ve suçu şikayete tabi olmaktan çıkarır.
| Nitelikli Hal | Açıklama |
|---|---|
| Cebir | Kapıyı zorlamak, kırmak, ev sahibini iterek veya kolundan tutarak zorla girmek. Cebir basit tıbbi müdahaleyi aşan yaralamaya yol açarsa ayrıca kasten yaralama oluşur. |
| Tehdit | Konuta girmek için mağdura yönelik korkutucu söz veya davranışta bulunmak. |
| Gece vakti | Güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zaman. Gece savunma imkanı azaldığından ceza artar. |
Bu nitelikli hallerin varlığında suç resen soruşturulur; mağdur şikayetçi olmasa ya da şikayetinden vazgeçse bile kamu davası devam eder. Bu, özellikle ayrılmış eş veya eski sevgilinin gece eve zorla girmesi gibi olaylarda önemlidir.
Rıza, Ortak Konut ve Hukuka Uygunluk
Suçun kalbinde rıza vardır; geçerli bir rıza varsa suç hiç oluşmaz. TCK 116/3’e göre bir konutu ya da işyerini ortak kullananlardan (eşler, ev arkadaşları) yalnızca birinin rızası, üçüncü kişinin girmesi için yeterlidir. Ancak bu rızanın meşru bir amaca yönelik olması şarttır; eşlerden biri sırf diğerine zarar vermek amacıyla üçüncü kişiyi eve alıyorsa bu rıza geçersiz sayılabilir.
Bazı durumlarda ise fiil hukuka uygun olduğu için suç oluşmaz. Bunların başlıcaları: meşru savunma (saldırgan köpekten kaçıp bir bahçeye sığınmak), hakkın kullanılması (icra memurunun usulüne uygun hacze gitmesi, arama kararıyla eve girilmesi) ve zorunluluk halidir. Bu hallerde konuta rıza dışı girilmiş olsa da ceza verilmez.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
Aşağıdaki emsal kararlar, suçun uygulamadaki sınırlarını somut biçimde göstermektedir.
Rıza dışı bahçeye girmek suçu oluşturur
Olay gecesi müdahilin evinin eklentisi sayılan bahçesine rızası olmaksızın giren sanığın eyleminde Yargıtay; konut dokunulmazlığını bozma suçunun genel kastla işlendiğini, failin amacının niteliğinin önemli olmadığını, yerin başkasına ait olduğunu ve rızasının bulunmadığını bilerek girme iradesinin yeterli olduğunu belirterek beraat kararını bozmuştur.
Misafir olarak girilen evde maddi unsur oluşmaz
Sanığın ev sahiplerinin evinde misafir olarak kaldığı, konuta rızayla girdiği ve çıkması istendiği halde çıkmama durumunun da bulunmadığı olayda Yargıtay; konut dokunulmazlığını ihlal suçunun maddi unsurunun gerçekleşmediğini belirterek mahkumiyet kararını bozmuş, beraat gerektiğini vurgulamıştır.
Barınmaya elverişli yer konuttur
Ceza Genel Kurulu; konutu, kişilerin devamlı veya geçici olarak yerleşmek ve barınmak amacıyla oturmalarına elverişli yerler olarak tanımlamış; bir yerin konut mu, eklenti mi yoksa işyeri mi sayılacağının, o yerin fiili kullanım amacına göre belirlenmesi gerektiğini ve doğru nitelendirmenin uygulanacak fıkrayı değiştireceğini belirtmiştir.
Boğazını sıkarak girmede ayrı yaralama cezası verilmez
Sanığın, kapıyı açan mağdurun boğazını sıkarak zorla içeri girdiği olayda Yargıtay; bu fiilin TCK 116/4’teki cebir unsurunu oluşturan, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralama niteliğinde olduğunu, ayrıca kasten yaralama suçunu oluşturmadığını ve bu suçtan ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Aynı mağdura tekrarlanan ihlal tek suçtur
Daha önce birlikte yaşayıp ayrıldığı katılanla ilişkisini sürdürmek için sanığın farklı tarihlerde iki kez konuta girdiği olayda Yargıtay; tek bir suç işleme kararının icrası kapsamındaki bu eylemlerin TCK 43 uyarınca zincirleme suç oluşturduğunu, iki ayrı mahkumiyet yerine zincirleme hükümleriyle tek ceza verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Şikayet, Uzlaşma ve Diğer Suçlarla İlişki
Suçun temel halleri (116/1 konut ve 116/2 işyeri) şikayete tabidir; mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayetçi olmalıdır. Bu haller aynı zamanda uzlaştırma kapsamındadır; taraflar uzlaşırsa dosya kapanır. Buna karşılık cebir, tehdit veya gece vakti işlenen (116/4) ve TCK 119 nitelikli haller şikayete tabi değildir, resen soruşturulur ve uzlaşmaya tabi değildir. Dava zamanaşımı 8 yıldır.
Konut dokunulmazlığının ihlali çoğu kez tek başına değil, başka suçlarla birlikte işlenir. Hırsızlık amacıyla konuta girilmişse hem hırsızlık hem konut ihlali oluşur ve bu halde konut ihlali de şikayete tabi olmaktan çıkar. Mala zarar verme, tehdit veya yaralama da sıkça eşlik eder. Bu içtima ilişkileri hem suç sayısını hem toplam cezayı doğrudan etkilediğinden, olayın baştan doğru nitelendirilmesi büyük önem taşır.
Avukat’a Sor
Suç vasfı, rıza değerlendirmesi ve şikayet süresi bu davalarda sonucu belirler. Durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun cezası kaç yıl?
Konuta rızaya aykırı girmede ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. İşyeri ihlalinde 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç cebir, tehdit ile veya gece vakti işlenirse ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar.
Apartman bahçesine veya balkona izinsiz girmek suç mu?
Evet. TCK 116 sadece evin içini değil, eklentilerini de korur. Bahçe, balkon, garaj, kömürlük ve apartman girişi eklenti sayılır; buralara rıza dışı girmek konut dokunulmazlığının ihlalini oluşturur.
Eski eşin veya sevgilinin izinsiz eve girmesi suç mu?
Evet. Ayrı yaşanmaya başlandıktan sonra eski eş veya sevgilinin rıza dışı eve girmesi bu suçu oluşturur. Kapı zorlanarak, cebir veya tehditle ya da gece vakti girilmişse nitelikli hal oluşur, ceza artar ve şikayetten vazgeçilse dahi soruşturma sürer.
Şikayetten vazgeçersem dava düşer mi?
Suçun basit halinde (gündüz, zor kullanmadan) şikayetten vazgeçme davayı düşürür. Ancak suç gece vakti işlenmişse veya cebir/tehditle girilmişse ya da hırsızlıkla birlikte işlenmişse şikayete tabi olmaktan çıkar; vazgeçseniz dahi kamu davası devam eder.
Ev sahibi kiracının evine izinsiz girebilir mi?
Hayır. Konut dokunulmazlığında korunan mülkiyet değil, orada oturanın huzurudur. Ev sahibi, kendi mülkü olsa dahi kiracının rızası olmadan eve girerse konut dokunulmazlığının ihlali suçunu işlemiş olur.
