Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir? Şartları ve Sonuçları (CMK 231) 2026
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), mahkemenin verdiği mahkumiyet hükmünü açıklamayıp sanığı 5 yıllık (çocuklarda 3 yıllık) denetim süresine tabi tutmasıdır (CMK 231). Denetim süresinde kasıtlı suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşürülür, sabıka kaydına işlemez. HAGB şartları: hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmaması, mağdurun zararının giderilmesi ve sanığın açık rızası. Rıza olmadan HAGB verilemez; sanık hükmün açıklanmasını isteyerek istinaf yoluna başvurabilir. 2024 Haziran’ından itibaren HAGB kararına karşı itiraz yanında istinaf yolu da açılmıştır (AYM iptal kararı sonrası). Anayasa Mahkemesi, HAGB’yi düzenleyen CMK 231/5-14 fıkralarını iptal etmiştir; iptal kararı 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecektir. Denetim süresinde kasıtlı suç işlenirse hüküm açıklanır ve ceza infaz edilir.
HAGB Nedir?
Mahkeme sizi suçlu buldu ve 1 yıl 6 ay hapis cezası verdi. Ancak hükmü açıklamadı. Bunun yerine 5 yıl boyunca denetim altına alındınız. Bu sürede kasıtlı suç işlemezseniz dava düşecek ve sabıka kaydınız temiz kalacak. İşte bu, HAGB’dir: ikinci bir şans.
HAGB, ceza yargılamasında sanığa verilen en önemli fırsatlardan biridir. Mahkumiyet hükmü verilir ancak açıklanmaz; sanık denetim süresini başarıyla geçirirse hüküm hiç var olmamış gibi ortadan kalkar. Kanunun güncel metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5271 sayılı CMK kaynağından inceleyebilirsiniz.
HAGB Şartları
HAGB Şartları
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Ceza miktarı | Hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması |
| Önceki mahkumiyet | Sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmamış olması |
| Zararın giderilmesi | Suçla oluşan mağdurun zararının aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazminle giderilmesi |
| Sanığın rızası | Sanığın HAGB uygulanmasını açıkça kabul etmesi (rıza zorunlu) |
| Mahkemenin kanaatı | Sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması |
| Suç türü yasağı | İnkılap kanunlarındaki suçlar ve özel kanunlarda HAGB yasağı bulunan suçlarda uygulanamaz |
Ankara Ceza Avukatı Desteği
HAGB’yi kabul etmeli misiniz? Yoksa hükmün açıklanmasını isteyip istinaf yoluna mı başvurmalısınız? Bu karar, davanızın özgül koşullarına göre değişir. Uzman ceza avukatıyla strateji belirleyin.
HAGB Denetim Süresi ve Yükümlülükler
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Denetim süresi | 5 yıl (çocuklar için 3 yıl) |
| Denetimli serbestlik | 1 yılı aşmamak üzere denetimli serbestlik tedbiri uygulanabilir |
| Yükümlülükler | Kamu kurum/derneklerde gönüllü çalışma, eğitim programı, belirli yerlere gitmeme, belirli kişilerle görüşmeme, tedaviye devam |
| Yükümlülük ihlali | İlk ihlalde ek yükümlülük; ısrar halinde hüküm açıklanır |
| Kasıtlı suç işlenirse | Hüküm açıklanır ve ceza infaz edilir |
| Taksirli suç | Denetim süresinde taksirle işlenen suç HAGB’yi bozmaz |
HAGB’nin Sonuçları
| Sonuç | Açıklama |
|---|---|
| Başarılı tamamlama | Dava düşürülür (CMK 231/10); hüküm hiç var olmamış sayılır |
| Sabıka kaydı | HAGB adli sicile işlemez; yalnızca arka plan kaydında görünür |
| Kamu görevi | HAGB süresince memuriyete engel değildir |
| Seçilme hakkı | HAGB milletvekilliği veya belediye başkanlığına engel değildir |
| İkinci kez HAGB | Denetim süresi içinde ikinci bir HAGB verilemez |
| Tazminat | HAGB kararı mağdurun tazminat davası açmasına engel değildir |
HAGB’ye İtiraz ve İstinaf Yolu
| Kanun Yolu | Açıklama |
|---|---|
| İtiraz (CMK 231/12) | HAGB kararına 7 gün içinde itiraz edilebilir; kararı veren mahkemeye dilekçe ile |
| İstinaf (2024 Haziran sonrası) | AYM iptal kararı sonrası HAGB kararına karşı istinaf yolu açılmıştır |
| Sanığın rıza vermemesi | Sanık HAGB’yi kabul etmeyerek hükmün açıklanmasını isteyebilir; bu durumda doğrudan istinaf yoluna başvurabilir |
| Kanun yararına bozma | Kesinleşen HAGB kararına karşı kanun yararına bozma yoluna gidilebilir; ancak yalnızca usul denetimi yapılır |
AYM İptal Kararı ve Güncel Durum
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| AYM iptal kararı | AYM, CMK 231/5-14 fıkralarını iptal etmiştir (E.2022/120) |
| İptal gerekçesi | Kamu görevlilerinin işkence, eziyet ve kötü muamele fiillerinde cezasızlık riski |
| Yürürlük tarihi | İptal kararı 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek |
| Şu an | 30 Eylül 2026’ya kadar HAGB uygulanmaya devam etmektedir |
| Mevcut HAGB kararları | İptal öncesi verilen HAGB kararlarının durumu TBMM’nin çıkaracağı düzenlemeye bağlıdır |
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
Rıza alınmaması mutlak bozma sebebidir
Sanığın HAGB uygulanmasına dair açık rızası sorulmadan HAGB kararı verildiği olayda Ceza Genel Kurulu; CMK 231/6 uyarınca sanığın açık rızası alınmadan HAGB kararı verilemeyeceğini, rızanın alınmamış olmasının mutlak bozma sebebi oluşturduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
Taksirle işlenen suç hükmün açıklanmasını gerektirmez
HAGB denetim süresinde taksirle yaralama suçundan mahkum olan sanık hakkında hükmün açıklandığı olayda Yargıtay; CMK 231/11 uyarınca yalnızca kasıtlı suçun hükmün açıklanmasına neden olacağını, taksirle işlenen suçların HAGB’yi bozmayacağını belirterek açıklama kararını kaldırmıştır.
Mağdurun zararı giderilmeden HAGB kararı verilemez
Mağdurun maddi zararının tamamen giderilmediği olayda HAGB kararı verildiği dosyada Yargıtay; CMK 231/6-c uyarınca HAGB için suçla oluşan zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazminle tamamen giderilmesinin zorunlu olduğunu, kısmi ödemenin yeterli olmadığını belirterek hükmü bozmuştur.
İtiraz mercii hem usul hem esas incelemesi yapmalıdır
HAGB kararına itirazı inceleyen ağır ceza mahkemesinin yalnızca usul incelemesiyle yetindiği olayda Ceza Genel Kurulu; itiraz merciinin HAGB kararını hem şekli koşullar hem de esasa ilişkin yönlerden denetlemesi gerektiğini, yalnızca usul incelemesiyle sınırlı kalmanın etkili başvuru hakkını ihlal ettiğini belirtmiştir.
Denetim süresinde suç işlenerek hüküm açıklandığında istinaf başvurusu yapılabilir
HAGB denetim süresinde kasıtlı suç işlenmesi üzerine hükmün açıklandığı olayda Yargıtay; açıklanan hükmün artık bir mahkumiyet hükmü niteliğinde olduğunu ve bu karara karşı istinaf kanun yolunun açık olduğunu, sanığın istinaf başvurusunda hükmün esasının da denetleneceğini belirtmiştir.
HAGB ile Ceza Erteleme Farkı
| Ölçüt | HAGB (CMK 231) | Ceza Erteleme (TCK 51) |
|---|---|---|
| Hüküm | Hüküm açıklanmaz | Hüküm açıklanır |
| Sabıka kaydı | Adli sicile işlemez | Adli sicile işler; denetim başarılıysa silinir |
| Denetim süresi | 5 yıl (çocuklar 3 yıl) | 1-3 yıl |
| Başarılı sonuç | Dava düşer; hüküm yok sayılır | Ceza infaz edilmiş sayılır |
| Başarısız sonuç | Hüküm açıklanır, ceza infaz edilir | Ertelenen ceza kısmen veya tamamen infaz edilir |
| Sanık rızası | Zorunlu | Gerekli değil |
Avukat’a Sor
HAGB’yi kabul etmek veya reddetmek, AYM iptal kararının etkisi, denetim süreci ve istinaf stratejisi konularında durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
HAGB sabıka kaydına işler mi?
Hayır. HAGB adli sicile (sabıka kaydına) işlemez; yalnızca arka plan kaydında görünür. Denetim süresi başarılı tamamlanırsa hüküm hiç var olmamış sayılır ve arka plan kaydı da silinir.
HAGB’yi kabul etmeli miyim?
Sanık kendini suçsuz görüyorsa HAGB’yi reddedip hükmün açıklanmasını isteyerek istinaf yoluna başvurabilir. HAGB’yi kabul etmek 5 yıl denetim altında kalmak demektir; suçsuz olduğunuza inanıyorsanız reddetmek avantajlı olabilir. Bu strateji her dosyaya göre değişir; avukatınızla değerlendirin.
Denetim süresinde suç işlersem ne olur?
Kasıtlı suç işlenirse hüküm açıklanır ve ceza infaz edilir. Taksirle işlenen suçlar (trafik kazası gibi) HAGB’yi bozmaz. Açıklanan hükme karşı istinaf yolu açıktır.
HAGB iptal mi edildi?
Evet, AYM CMK 231/5-14 fıkralarını iptal etmiştir. Ancak iptal kararı 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek; bu tarihe kadar HAGB uygulanmaya devam etmektedir. Mevcut HAGB kararlarının durumu TBMM’nin çıkaracağı düzenlemeye bağlıdır.
HAGB memuriyete engel mi?
Kural olarak hayır. HAGB bir mahkumiyet hükmü değildir; adli sicile işlemez. Bu nedenle HAGB süresince memuriyete engel oluşturmaz. Ancak bazı özel mevzuatlar (güvenlik soruşturması, arşiv tarama) arka plan kaydını dikkate alabilir.
