Adli Sicil (Sabıka) Kaydı Nasıl Silinir? Şartları, Süreleri ve Yargıtay Kararları (5352 sayılı Kanun)
Adli sicil (sabıka) kaydının silinmesi iki aşamada gerçekleşir: önce adli sicil kaydı silinerek arşive alınır, sonra arşiv kaydı da tamamen silinir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu md. 9 ve 12). Adli sicil kaydının arşive alınma şartları: cezanın infaz edilmesi (hapis bittiğinde veya adli para cezası ödendiğinde), ceza zamanaşımının dolması veya genel af ilan edilmesi. Arşiv kaydının silinme süreleri: hak yoksunluğu içermeyen suçlarda arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl; özel kanunlardaki hak yoksunlukları içeren suçlarda yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15 yıl, alınmamışsa 30 yıl. Adli para cezasına mahkumiyet ve ceza erteleme kararları adli sicile kaydedilmeden doğrudan arşive kaydedilir. HAGB kararları adli sicile veya arşive işlemez; yalnızca hakim ve savcıların erişebildiği özel sistemde tutulur. Başvuru: Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne dilekçe ile veya e-Devlet üzerinden yapılabilir.
Adli Sicil (Sabıka) Kaydı Nedir?
İş başvurusunda “sabıka kaydınız var mı?” sorusuyla karşılaştınız. Yıllar önce aldığınız bir ceza hala kaydınızda duruyor. Peki bu kayıt nasıl silinir? Adli sicil kaydı, kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin Adalet Bakanlığı’na bağlı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nce tutulan resmi kaydıdır. Bu sistemde hapis cezaları, adli para cezaları, seçenek yaptırımlar ve hak yoksunlukları yer alır.
Kanunun güncel metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu kaynağından inceleyebilirsiniz.
Adli Sicil Kaydına Neler İşler, Neler İşlemez?
| İşler | İşlemez |
|---|---|
| Kesinleşmiş hapis cezaları | HAGB kararları (özel sistemde tutulur) |
| Kesinleşmiş adli para cezaları (doğrudan arşive) | Beraat kararları |
| Hak yoksunlukları ve güvenlik tedbirleri | Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar |
| Koşullu salıverilme kararları | Düşme kararları |
| Erteleme kararları (doğrudan arşive) | Ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar |
| Yabancı mahkeme kararları (Türk hukukunda tanınmış) | Adli kontrol kararları |
Ankara Ceza Avukatı Desteği
Sabıka kaydınız iş başvurusu, memuriyet veya sosyal yaşamınızı olumsuz etkiliyor olabilir. Kaydın silinme koşullarının oluşup oluşmadığını ve başvuru sürecini bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir? İki Aşamalı Süreç
| Aşama | Ne Olur? | Şart |
|---|---|---|
| 1. Adli sicilden silinip arşive alınma | Kayıt adli sicilden silinir, arşiv kaydına aktarılır | Cezanın infazı (hapis bitmesi, para ödenmesi), zamanaşımı veya genel af |
| 2. Arşiv kaydının tamamen silinmesi | Kayıt tamamen silinir; hiçbir yerde görünmez | Arşive alınma tarihinden itibaren 5, 15 veya 30 yıl (suç türüne göre) |
Adli para cezasına mahkumiyet ve hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicile kaydedilmeden doğrudan arşive kaydedilir (5352 sayılı Kanun md. 9/3). Bu durumda birinci aşama atlanarak doğrudan arşiv süresinin dolması beklenir.
Arşiv Kaydı Silinme Süreleri
Arşiv Kaydı Silinme Süreleri
| Durum | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Hak yoksunluğu içermeyen suçlar | 5 yıl | Arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl geçince tamamen silinir |
| Özel kanunlardaki hak yoksunlukları + yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmış | 15 yıl | Memuriyete engel, seçilme hakkına engel suçlarda |
| Özel kanunlardaki hak yoksunlukları + yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmamış | 30 yıl | Hak geri verilmesi kararı alınmazsa süre 30 yıla uzar |
| Adli para cezası | 5 yıl | Ödeme tarihinden itibaren (doğrudan arşiv) |
| Erteleme | 5 yıl | Denetim başarıyla tamamlanınca arşive geçer; 5 yıl sonra silinir |
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Nedir? | Mahkumiyet nedeniyle kaybedilen hakların (memuriyet, velayet, seçilme hakkı vb.) yeniden kazanılmasıdır (TCK 53/6, 5352 sayılı Kanun md. 13/A) |
| Şart | Cezanın infaz edilmiş olması ve üzerinden 3 yıl geçmesi, bu sürede kasıtlı suç işlenmemesi |
| Başvuru mercii | Hükmü veren mahkemeye veya hükümlünün ikametgahındaki ağır ceza mahkemesine dilekçeyle |
| Arşiv süresine etkisi | Bu karar alınırsa arşiv süresi 30 yıl yerine 15 yıla iner |
Başvuru: Nereye, Nasıl?
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| e-Devlet | turkiye.gov.tr üzerinden adli sicil kaydı sorgulanabilir ve silinme başvurusu yapılabilir |
| Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü | Dilekçe ile başvuru; ceza infaz belgeleri eklenmeli |
| Adliye adli sicil müdürlüğü | Bulunulan yer adliyesindeki adli sicil müdürlüğüne bizzat başvuru |
| Avukat aracılığıyla | Vekaletnamede “adli sicil” yetkisi bulunmalıdır |
Kurum silme işlemini çoğu zaman resen yapmamaktadır; başvuru yapılması süreci hızlandırır. Başvuruya cezanın infaz edildiğine dair belge eklenmelidir.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
Mahkeme doğrudan arşiv kaydı silemez; idari merciin yetkisindedir
Yerel mahkemenin doğrudan arşiv kaydının silinmesine karar verdiği olayda Yargıtay; 5352 sayılı Kanun’un Geçici 2. maddesi uyarınca arşiv kaydının silinmesi yetkisinin Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne ait olduğunu, mahkemelerin bu konuda karar veremeyeceğini belirterek hükmü kaldırmıştır.
Para cezası adli sicile değil doğrudan arşive işler; ödemeyle arşive alınma koşulu oluşur
Adli para cezasına mahkumiyet hükmünün adli sicilde göründüğü olayda Yargıtay; 5352 sayılı Kanun md. 9/3 uyarınca adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin adli sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedileceğini, cezanın ödenmesiyle arşive alınma koşulunun oluştuğunu ve bu tarihten itibaren silinme süresinin hesaplanacağını belirtmiştir.
HAGB kaydı adli sicil veya arşiv sorgulamasında görünmez
Ceza Genel Kurulu; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının adli sicil veya arşiv kaydında görünmediğini, yalnızca hakim ve savcıların erişebildiği özel bir sistemde tutulduğunu, bu nedenle iş başvurusu veya kamu görevi için alınan sabıka kaydında HAGB’nin görünmeyeceğini belirtmiştir.
Hak geri verilmesi kararı alınması arşiv süresini 30 yıldan 15 yıla indirir
Özel kanunlardaki hak yoksunluklarına (memuriyete engel) neden olan suçtan hüküm giyip yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı aldıran hükümlünün arşiv kaydının silinme başvurusunda Yargıtay; 5352 sayılı Kanun md. 12/2 uyarınca yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınan hallerde arşiv süresinin 30 yıldan 15 yıla indiğini belirtmiştir.
Cezanın infaz edildiğine dair evrakın sisteme işlenmesi kaydın silinmesi için ön koşuldur
Hapis cezasını tamamlayan hükümlünün adli sicil kaydının silinme başvurusunun reddedildiği olayda Yargıtay; infazın tamamlandığına dair evrakların Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü sistemine yansımamış olmasının silme işlemini engellediğini, başvurucunun infaz evraklarını sisteme işlettirmesinin zorunlu olduğunu belirtmiştir.
Adli Sicil Kaydının Hayata Etkisi
| Alan | Etki |
|---|---|
| İş başvurusu | Özel sektörde işveren sabıka kaydı isteyebilir; kayıt varsa başvuru reddedilebilir |
| Memuriyet | Bazı suçlar memuriyete kalıcı engel oluşturur; yasaklanmış hakların geri verilmesi gerekir |
| Güvenlik soruşturması | Arşiv kaydı silinmemişse güvenlik soruşturmasında görünebilir |
| Pasaport ve vize | Bazı ülkeler vize başvurusunda sabıka kaydı ister; silinmişse engel kalkar |
| Dernek/vakıf üyeliği | Birçok sivil toplum kuruluşu sabıka kaydı olmamasını şart koşar |
Avukat’a Sor
Sabıka kaydınızın silinme şartlarının oluşup oluşmadığı, arşiv süresinin hesaplanması ve yasaklanmış hakların geri verilmesi başvurusu konularında durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Sabıka kaydım ne zaman silinir?
Önce cezanın infazıyla adli sicil kaydı arşive alınır. Hak yoksunluğu içermeyen suçlarda arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl, hak yoksunluğu içeren suçlarda yasaklanmış haklar geri verilmişse 15 yıl, verilmemişse 30 yıl sonra tamamen silinir.
e-Devlet’ten sabıka kaydı sildirme başvurusu yapılabilir mi?
Evet. turkiye.gov.tr üzerinden adli sicil kaydınızı sorgulayabilir ve silinme koşulları oluşmuşsa başvuru yapabilirsiniz. Alternatif olarak bulunduğunuz yer adliyesindeki adli sicil müdürlüğüne bizzat veya avukat aracılığıyla da başvurabilirsiniz.
HAGB sabıka kaydında görünür mü?
Hayır. HAGB kararı adli sicil veya arşiv kaydında görünmez. Yalnızca hakim ve savcıların erişebildiği özel bir sistemde tutulur. İş başvurusunda veya kamu görevi için alınan sabıka kaydında HAGB görünmez.
Adli para cezası sabıkaya işler mi?
Adli para cezası adli sicile değil doğrudan arşive kaydedilir. Para cezasının ödenmesiyle arşive alınma koşulu oluşur; ödeme tarihinden itibaren 5 yıl geçince arşiv kaydı silinir.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi nedir?
Mahkumiyet nedeniyle kaybedilen hakların (memuriyet, velayet, seçilme hakkı) yeniden kazanılmasıdır. Cezanın infazından 3 yıl geçmesi ve bu sürede kasıtlı suç işlenmemesi gerekir. Bu karar alınırsa arşiv süresi 30 yıldan 15 yıla iner.
