Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu (TCK 123) | 2026
Kişilerin huzur ve sükununu bozma, TCK m.123’te düzenlenen suçtur. Bir kimseyi sırf rahatsız etmek için ısrarla arayan, ona sürekli mesaj atan veya gürültü yapan kişi bu suçu işler. Ceza, şikayet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapistir. Suç için üç unsur birlikte aranır. Davranış belirli bir kişiye yönelmeli, ısrarlı olmalı ve sırf huzuru bozma amacıyla yapılmalıdır. Tek bir arama veya meşru bir nedenle yapılan aramalar suç oluşturmaz. Yargıtay’a göre suç mesaj yoluyla da işlenebilir. Davranış mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratmışsa daha ağır olan ısrarlı takip suçu uygulanır. Mesajlar tehdit veya hakaret içeriyorsa o suçların hükümleri geçerlidir. Suç şikayete bağlıdır, şikayet süresi altı aydır ve uzlaştırma kapsamındadır.
Gece Yarısı Çalan Telefon ve Bitmeyen Mesajlar
Ayrıldığınız biri sizi günde onlarca kez arar. Açmazsınız, mesaj atar. Engellersiniz, başka numaradan dener. Sözlerinde tehdit yoktur, hakaret de yoktur. Yalnızca durmaz. Bir başka olayda üst kat komşusu, tartıştığı komşusunu rahatsız etmek için her gece bilerek gürültü yapar.
Bu davranışlar çoğu kişiye yalnızca can sıkıcı görünür. Oysa kanun bunları suç sayar. Bir kimseyi sırf rahatsız etmek için ısrarla aramak, mesaj atmak veya gürültü yapmak hapis cezası gerektirir. Bu rehber suçun şartlarını, ısrarlı takipten farkını ve mağdurun atması gereken adımları anlatır.
Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Nedir? TCK 123
m.123
Hürriyete karşı bir suç
Kişilerin huzur ve sükununu bozma, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.123’te düzenlenmiştir. Maddeye göre sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon eden veya gürültü yapan kişi cezalandırılır. Aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunan kişi de bu suçu işler. Ceza, şikayet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapistir.
Korunan değer, kişinin rahatsız edilmeden yaşama hakkıdır. Hüküm genel ve tamamlayıcı niteliktedir. Davranış başka bir suçu oluşturmuyorsa bu madde uygulanır.
| Başlık | TCK 123’te Durum |
|---|---|
| Ceza | 3 aydan 1 yıla kadar hapis |
| Hareketler | Israrla telefon etme, gürültü yapma, hukuka aykırı başka davranış |
| Özel amaç | Sırf huzur ve sükunu bozmak |
| Şikayet | Şikayete bağlı, süre 6 ay |
| Uzlaştırma | Kapsamda |
| Yargılama usulü | Basit yargılama usulü uygulanabilir (CMK m.251) |
| Görevli mahkeme ve zamanaşımı | Asliye ceza mahkemesi, 8 yıl |
Suçun Şartları: Israr, Özel Amaç ve Belirli Bir Kişi
| Şart | Ne Aranır? | Eksikse |
|---|---|---|
| 1. Belirli bir kişi | Davranış belirli bir kişiye yönelmiş olmalı | Herkesi rahatsız eden genel gürültü kabahattir |
| 2. Israr | Davranış tekrarlanmalı ve süreklilik göstermeli | Tek bir arama veya mesaj suçu oluşturmaz |
| 3. Hareket | Telefon etme, gürültü yapma veya hukuka aykırı başka bir davranış | Hukuka uygun davranış suç değildir |
| 4. Özel amaç | Sırf huzur ve sükunu bozma maksadı | Başka bir amaçla yapılan aramalar bu suçu oluşturmaz |
| 5. Başka suç oluşturmama | Davranış tehdit, hakaret veya taciz düzeyine ulaşmamalı | Ulaşmışsa o suçun hükümleri uygulanır |
Israr, bu suçun ayırt edici unsurudur. Kanun bir sayı vermez. Mahkeme, davranışın sıklığına, saatine ve süresine bakar. Aynı gün içinde onlarca arama ısrar sayılır. Aylara yayılan birkaç arama ise çoğu zaman ısrar sayılmaz.
Özel amaç da belirleyicidir. Fail, sırf karşı tarafı rahatsız etmek için hareket etmelidir. Alacağını istemek, çocuğuyla görüşmek veya bir işi takip etmek için yapılan aramalarda bu amaç yoktur. Ancak meşru görünen amaç bahane olarak kullanılıyorsa mahkeme davranışın gerçek niteliğine bakar.
Hukuka aykırı başka davranış ifadesi maddeyi geniş tutar. Kapı zilini sürekli çalmak, pencereye taş atmak, araç kornasına basıp durmak bu kapsamdadır. Sosyal medya üzerinden ısrarla mesaj göndermek de aynı şekilde değerlendirilir.
Israrlı Arama ve Mesaj Atma Ne Zaman Suç Olur?
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Aynı gün içinde onlarca arama, gece saatlerinde devam eden çağrılar | Suç riski yüksek |
| Engellendikten sonra farklı numaralardan aramaya devam etme | Israr ve özel amaç göstergesi |
| Arayıp konuşmadan kapatma, sessiz aramalar | Yargıtay uygulamasında suç sayılır |
| Mesaj uygulamaları ve sosyal medyadan sürekli mesaj gönderme | Suç oluşabilir |
| Borcunu isteyen alacaklının birkaç kez araması | Kural olarak suç değil |
| Çocuğuyla görüşmek isteyen ebeveynin araması | Kural olarak suç değil |
| Tek bir uzun veya sert mesaj | Israr yok. İçeriğine göre başka suç oluşabilir |
Telefon madde metninde açıkça sayılır. Mesaj ise hukuka aykırı başka davranış kapsamında değerlendirilir. Yargıtay’ın suçun mesaj yoluyla da işlenebileceğine ilişkin çok sayıda kararı vardır. Aramanın açılmamış olması veya mesajın okunmamış olması suçu ortadan kaldırmaz.
İspat çoğu zaman kolaydır. Arama kayıtları operatörden istenir. Mesajların ekran görüntüsü alınır. Mağdurun numarayı engellemiş olması ve failin buna rağmen devam etmesi, özel amacın en güçlü göstergesidir. Bu nedenle mağdur, karşı tarafa aramamasını açıkça bildirmeli ve bunu kayda geçirmelidir.
Avukata Sor
Israrlı aramalar veya mesajlar nedeniyle rahatsız ediliyorsanız ya da bu nedenle hakkınızda şikayet yapıldıysa, delilleri ve süreleri bir avukatla değerlendirin.
Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçunun Cezası
| Aşama | Ceza | Açıklama |
|---|---|---|
| Temel ceza | 3 aydan 1 yıla kadar hapis | Adli para cezası seçeneği maddede yok |
| Takdiri indirim sonrası alt sınır | 2 ay 15 gün | Hakimin takdirine bağlı |
| Basit yargılama usulü | Sonuç ceza dörtte bir indirilir | Duruşmasız karar |
| Sonuç | Paraya çevirme, erteleme veya HAGB | Uzlaşma halinde dava düşer |
Suç şikayete bağlıdır. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikayet etmelidir. Davranış devam ediyorsa süre son eylemden itibaren hesaplanır. Şikayetten vazgeçilirse dava düşer.
Suç uzlaştırma kapsamındadır. Uzlaşma çoğu zaman failin bir daha aramayacağını taahhüt etmesiyle sağlanır. Bu seçenekler için şikayet süresi ve uzlaştırma süreci rehberlerimize bakabilirsiniz. Sonuç ceza için adli para cezası, cezanın ertelenmesi ve HAGB yazılarımız yol göstericidir.
Ceza davasından bağımsız olarak koruma tedbirleri istenebilir. Şiddet veya ısrarlı takip mağduru olan kişi, aile mahkemesinden uzaklaştırma ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme kararı alabilir. Bu karara uyulmaması zorlama hapsiyle sonuçlanır.
Israrlı Takip, Tehdit ve Hakaretten Farkı
| Suç | Fiil | Ceza | TCK 123’ten Farkı |
|---|---|---|---|
| Huzur ve sükunu bozma (TCK 123) | Sırf rahatsız etmek için ısrarlı arama, gürültü | 3 ay-1 yıl hapis | – |
| Israrlı takip (TCK 123/A) | Fiziken izleme veya iletişim araçlarıyla ısrarla temas kurmaya çalışma | 6 ay-2 yıl hapis | Özel amaç aranmaz. Huzursuzluk veya güvenlik endişesi doğmalıdır |
| Tehdit (TCK 106) | Bir kötülük yapacağını bildirme | 6 ay-2 yıl hapis | İçerikte kötülük bildirimi vardır |
| Hakaret (TCK 125) | Onur ve saygınlığa saldırı | 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası | İçerik onur kırıcıdır |
| Cinsel taciz (TCK 105) | Cinsel amaçlı rahatsız etme | 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası | Cinsel amaç vardır |
| Gürültü (Kabahatler Kanunu m.36) | Başkalarını rahatsız edecek gürültü | İdari para cezası | Belirli kişiye yönelme ve özel amaç yoktur |
En önemli ayrım ısrarlı takip suçuyladır. Bu suç 2022 yılında kanuna eklenmiştir ve 123. maddenin özel bir şeklidir. Israrlı takipte failin hangi amaçla hareket ettiği önemli değildir. Buna karşılık mağdurda ciddi bir huzursuzluk oluşması veya güvenlik endişesi doğması aranır. Cezası daha ağırdır.
Uygulamada kural şudur. Israrlı arama ve mesajlar mağdurda ciddi huzursuzluk veya korku yaratmışsa ısrarlı takip uygulanır. Bu düzeye ulaşmayan, ancak sırf rahatsız etmek için yapılan davranışlar 123. madde kapsamında kalır. Mesajların içeriği tehdit veya hakaret içeriyorsa bu suçlardan ayrıca ceza verilir.
Yargıtay Kararları ve Yerleşik İlkeler
Aşağıdaki karar ve ilkeler, suçun unsurlarının nasıl yorumlandığını gösterir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu – K. 2018/45
Suçun üç ayırt edici özelliği
Konu: Genel Kurul bu kararında kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun unsurlarını bir bütün olarak ele almıştır.
Genel Kurul’un değerlendirmesi: Hareketler belirli bir kişiye yönelmelidir. Madde metnindeki bir kimseye ifadesi bunu gösterir. Hareketler sırf o kişinin huzur ve sükununu bozmak maksadıyla yapılmalıdır. Ayrıca hareketlerin ısrarlı olması gerekir. Kurula göre bu suç ancak doğrudan kastla işlenebilir.
Uygulama için anlamı: savunma, bu üç unsurdan birinin eksik olduğunu göstererek beraat isteyebilir. Aramaların meşru bir nedeni varsa özel amaç yoktur. Aramalar seyrekse ısrar yoktur. Mağdur bakımından ise şikayet dilekçesinde bu üç unsurun somut olgularla anlatılması gerekir.
Yargıtay’ın yerleşik ilkesi
Suç genel ve tamamlayıcı niteliktedir
İlke: Yargıtay’a göre bu suçun oluşması için eylem sırf bir kimsenin huzur ve sükununu bozma amacıyla yapılmalı ve başka bir suçu oluşturmamalıdır.
Sonucu: mesajlar tehdit içeriyorsa tehdit, cinsel içerik taşıyorsa cinsel taciz, onur kırıcıysa hakaret suçu uygulanır. Bu durumda aynı davranış için ayrıca 123. maddeden ceza verilmez.
Uygulama için anlamı: suç vasfı mesajların içeriğine göre belirlenir. Savcılık 123. maddeden dava açmış olsa bile mahkeme içeriğe bakarak daha ağır suçtan hüküm kurabilir. Bu durumda sanığa ek savunma hakkı tanınmalıdır.
Yargıtay kararı – E. 2011/23286, K. 2013/1984
Mesaj yoluyla da işlenebilir
Konu: Yargıtay bu ve benzeri kararlarında, suçun yalnızca telefon aramasıyla değil mesaj göndererek de işlenebileceğini kabul etmiştir.
Değerlendirme: Mesaj, madde metnindeki hukuka aykırı başka davranış kapsamındadır. Belirli bir kişiye, sırf rahatsız etmek için ve ısrarlı biçimde gönderilen mesajlar suçu oluşturur.
Uygulama için anlamı: mesaj uygulamaları ve sosyal medya üzerinden yapılan ısrarlı iletişim de aynı kapsamdadır. Mağdur ekran görüntülerini tarih ve saat bilgisiyle birlikte saklamalıdır. Bu kararın dairesi kaynakta belirtilmemiştir, dilekçede kullanılmadan önce teyit edilmelidir.
Mağdur ve Şüpheli İçin İzlenecek Yol
| Taraf | Yapılması Gereken | Dikkat |
|---|---|---|
| Mağdur | Karşı tarafa aramamasını açıkça bildirin | Bildirimi yazılı yapın ve saklayın |
| Mağdur | Arama kayıtlarını ve mesajları belgeleyin | Ekran görüntüsünde tarih ve saat görünsün |
| Mağdur | 6 ay içinde şikayette bulunun | Bkz. savcılığa şikayet nasıl yapılır |
| Mağdur | Korku veya ciddi huzursuzluk varsa koruma kararı isteyin | Israrlı takip suçu da değerlendirilir |
| Şüpheli | Aramaların nedenini ve sıklığını belgeleyin | Bkz. ifadeye çağrıldım ne yapmalıyım |
Beş Hata
Bu dosyalarda sık yapılan yanlışlar
1) Mağdurun mesajları silmesi. Deliller kaybolur. 2) Karşılık verip tartışmaya girmek. Bu, tek taraflı rahatsızlık görüntüsünü zayıflatır. 3) Altı aylık şikayet süresini kaçırmak. 4) Şüphelinin soruşturma sırasında aramaya devam etmesi. Bu davranış hem kastı gösterir hem yeni suç oluşturur. 5) Davranışın ciddiyetini küçümsemek. Israrlı aramalar zamanla daha ağır eylemlere dönüşebilir.
Doğru yol, davranışı erken belgelemek ve hukuki yolları gecikmeden kullanmaktır. Şüpheli bakımından ise iletişimi tümüyle kesmek en doğru adımdır. Karara karşı başvuru yolları için istinaf ve temyiz rehberimize bakabilirsiniz.
Israrlı Rahatsızlık ve Takip Dosyalarında Destek
Bu dosyalarda suçun 123. madde mi yoksa ısrarlı takip mi olduğu cezayı ve korunma yollarını belirler. Şikayet, koruma kararı ve savunma süreçleri için Ankara ceza avukatı ile iletişime geçebilirsiniz.
Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Avukatlık hizmeti ve danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi altında olmamak üzere belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Israrla aramak veya mesaj atmak suç mu?
Evet. Bir kimseyi sırf rahatsız etmek için ısrarla aramak veya ona sürekli mesaj göndermek kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunu oluşturur. Ceza, şikayet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapistir. Davranış mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratmışsa daha ağır olan ısrarlı takip suçu uygulanır.
Kaç arama ısrar sayılır?
Kanun bir sayı belirlemez. Mahkeme aramaların sıklığına, saatine ve ne kadar sürdüğüne bakar. Aynı gün içinde çok sayıda arama veya günlerce süren düzenli aramalar ısrar sayılır. Tek bir arama veya aylara yayılan birkaç arama ise çoğu durumda ısrar sayılmaz. Engellendikten sonra aramaya devam edilmesi ısrarın güçlü bir göstergesidir.
Alacağımı istemek için sürekli aramam suç olur mu?
Suç için sırf rahatsız etme amacı aranır. Alacağını istemek meşru bir amaçtır ve makul sayıdaki arama suç oluşturmaz. Ancak aramalar gece saatlerine yayılır, günde onlarca kez tekrarlanır veya borçlunun yakınlarına yönelirse mahkeme asıl amacın rahatsız etmek olduğu sonucuna varabilir. Tahsilat için hukuki yollar kullanılmalıdır.
Huzur ve sükunu bozma ile ısrarlı takip arasındaki fark nedir?
Huzur ve sükunu bozmada failin sırf rahatsız etme amacıyla hareket etmesi aranır. Israrlı takipte amaç önemli değildir, ancak mağdurda ciddi bir huzursuzluk oluşması veya güvenlik endişesi doğması gerekir. Israrlı takibin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir ve daha ağırdır. Israrlı takip, 123. maddenin özel bir şeklidir.
Şikayetimi geri alırsam dava düşer mi?
Evet. Bu suç şikayete bağlıdır. Hüküm kesinleşinceye kadar şikayetten vazgeçilirse dava düşer. Suç ayrıca uzlaştırma kapsamındadır. Taraflar, failin bir daha rahatsız etmeyeceği yönünde anlaşırsa dosya kapanır. Vazgeçtikten sonra aynı eylemler için yeniden şikayet edilemez, ancak yeni eylemler yeni bir şikayet hakkı doğurur.
