İstinaf ve Temyiz Nasıl Yapılır? Süre, Dilekçe, Süreç ve Yargıtay Kararları (CMK 272-307) 2026
İstinaf, ilk derece mahkemesinin hükmünün Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) tarafından hem maddi olay hem de hukuki yönden yeniden incelenmesidir (CMK 272-285). Temyiz ise BAM kararının Yargıtay tarafından yalnızca hukuka uygunluk denetimidir (CMK 286-307). Ceza davalarında istinaf süresi: hükmün tefhiminden (yüze okunmasından) itibaren 7 gün; 1 Haziran 2024 sonrası verilen hükümlerde ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta. Süre tutum dilekçesi ile süre korunabilir. Temyiz süresi de BAM kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 15 gündür. 15 yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler BAM tarafından resen incelenir. Temyiz edilemeyen kararlar CMK 286/2’de sayılmıştır: adli para cezasına ilişkin istinafın esastan reddi, 5 yıl ve altı hapis cezalarının onanması gibi. Aleyhe başvuru yoksa ceza artırılamaz (aleyhe değiştirme yasağı); ancak savcı aleyhe istinaf/temyiz yapmışsa bu yasak kalkar.
İstinaf Nedir, Temyiz Nedir?
Mahkeme kararınız aleyhinize çıktı. Haksız buluyorsunuz. Peki şimdi ne yapmalısınız? Ceza yargılamasında iki kanun yolu vardır: istinaf ve temyiz. Sırayla işler: önce istinaf, sonra – şartları varsa – temyiz.
İstinaf, ilk derece mahkemesinin kararını hem olgusal (maddi olay) hem hukuki yönden yeniden inceler. Bölge Adliye Mahkemesi gerek görürse duruşma açar, yeni delil toplar ve farklı bir karar verebilir. Temyiz ise BAM kararının yalnızca hukuka uygunluğunu denetler; maddi olay yeniden değerlendirilmez. Kanunun güncel metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5271 sayılı CMK kaynağından inceleyebilirsiniz.
İstinaf ve Temyiz Karşılaştırması
İstinaf ve Temyiz Karşılaştırması
| Ölçüt | İstinaf (CMK 272-285) | Temyiz (CMK 286-307) |
|---|---|---|
| İnceleme mercii | Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) | Yargıtay |
| İnceleme kapsamı | Hem maddi olay hem hukuki denetim | Yalnızca hukuka uygunluk denetimi |
| Süre | 7 gün (1 Haziran 2024 sonrası hükümlerde 2 hafta, gerekçeli kararın tebliğinden) | 15 gün (BAM kararının tefhim/tebliğinden) |
| Duruşma | BAM gerek görürse duruşma açar | Yargıtay kural olarak dosya üzerinden karar verir |
| Sonuç | Onama, düzelterek karar verme, bozma veya yeniden hüküm kurma | Onama veya bozma |
| Resen inceleme | 15 yıl+ hapis cezaları resen incelenir | Resen inceleme yok |
Ankara Ceza Avukatı Desteği
İstinaf ve temyiz başvurusu süresi hak düşürücüdür; süreyi kaçırmak geri dönülemez sonuçlar doğurur. Geçerli gerekçeler içeren güçlü bir dilekçe hazırlanması için uzman ceza avukatı desteği alın.
İstinaf Başvurusu Nasıl Yapılır?
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. Süre tutum | Karar yüze okunduktan (tefhim) hemen sonra “istinaf edeceğim” beyanını tutanağa geçirtin; bu, süreyi korur |
| 2. Gerekçeli kararı bekleyin | Gerekçeli karar tarafınıza tebliğ edilince istinaf süresi başlar |
| 3. İstinaf dilekçesini hazırlayın | Dilekçede: hangi karara karşı başvurulduğu, hukuka aykırılık gerekçeleri, delil değerlendirmesindeki hatalar ve talep belirtilmeli |
| 4. Dilekçeyi verin | Kararı veren mahkemeye dilekçe ile veya tutanağa geçirme ile başvurulur |
| 5. Dosya BAM’a gönderilir | Mahkeme dosyayı ilgili BAM Ceza Dairesi’ne gönderir |
İstinaf Edilemeyen Kararlar
| Karar Türü | Açıklama |
|---|---|
| 3.000 TL ve altı adli para cezası | Doğrudan hükmolunan ve sonraç olarak takdiri indirimle birlikte 3.000 TL’yi geçmeyen adli para cezaları |
| Üst sınırı 500 günü aşmayan para cezasını gerektiren suçlar | Beraat hariç, sonuca karşı istinaf yolu kapalı |
Temyiz Başvurusu Nasıl Yapılır?
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. Temyiz hakkını kontrol edin | CMK 286/2’deki temyiz edilemeyen kararlar listesini kontrol edin |
| 2. Süre | BAM kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 15 gün içinde |
| 3. Temyiz dilekçesi | BAM kararındaki hukuka aykırılıklar somut gerekçeyle belirtilmeli; maddi olay yeniden tartışılamaz |
| 4. Dilekçe nereye verilir? | BAM’a veya kararı veren ilk derece mahkemesine verilebilir; yanlış merciiye verilse de süresi içindeyse geçerlidir |
| 5. Yargıtay incelemesi | Yargıtay ilgili ceza dairesi kural olarak dosya üzerinden karar verir: onama veya bozma |
Temyiz Edilemeyen Kararlar
| Karar Türü (CMK 286/2) |
|---|
| Adli para cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi |
| İlk derece mahkemesince verilen 5 yıl ve altı hapis cezalarının onanması |
| İlk derece mahkemesince verilen beraat kararlarının onanması |
| Düşme kararına ilişkin istinafın esastan reddi |
| Ceza verilmesine yer olmadığı kararlarına ilişkin istinafın esastan reddi |
| İlk defa BAM tarafından verilen daha ağır bir suça ilişkin mahkumiyet hariç, diğer bazı kararlar |
Aleyhe Değiştirme Yasağı
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Yalnızca sanık/müdafi istinaf etmiş | Ceza artırılamaz (aleyhe değiştirme yasağı, CMK 283) |
| Savcı aleyhe istinaf etmiş | Aleyhe değiştirme yasağı kalkar; ceza artırılabilir |
| Yalnızca sanık temyiz etmiş | Ceza artırılamaz |
| Savcı aleyhe temyiz etmiş | Yasak kalkar; bozma sonrası ceza artırılabilir |
Aleyhe değiştirme yasağı, sanığın kanun yoluna başvurma hakkını korur. Savcının da aleyhe başvuru yapıp yapmadığının kontrol edilmesi kritik önemdedir; aksi takdirde cezanın artırılması riski fark edilmeyebilir.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
Gerekçeli karar tebliğ edilmeden istinaf/temyiz süresi başlamaz
Kısa kararın duruşmada tefhim edildiği ancak gerekçeli kararın tebliğ edilmediği olayda Ceza Genel Kurulu; kararın yüze okunmasıyla sürenin başlaması için kararın hüküm fıkrasının tam ve eksiksiz tefhim edilmiş olmasının zorunlu olduğunu, gerekçeli kararın tebliğine kadar sürenin başlamayacağını belirtmiştir.
Süresinde yanlış mahkemeye verilen dilekçe başvuru hakkını düşürmez
Sanığın temyiz dilekçesini BAM yerine ilk derece mahkemesine verdiği olayda Yargıtay; CMK 264 uyarınca kanun yoluna başvuruda merci yanılgısının başvuru hakkını ortadan kaldırmayacağını, dilekçenin süresinde verilmiş olması halinde geçerli sayılacağını ve yetkili merciiye gönderilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Yalnızca sanık istinaf/temyiz etmişse ceza artırılamaz
Sanığın istinaf başvurusu üzerine BAM’ın cezanın artırılmasına karar verdiği olayda Yargıtay; CMK 283 ve 307/4 uyarınca yalnızca sanık veya müdafi tarafından başvurulmuşsa hüküm sanık aleyhine değiştirilemeyeceğini, cezanın artırılmasının açık hukuka aykırılık oluşturduğunu belirterek kararı bozmuştur.
Duruşma açmadan düzeltilerek onama mümkündür
BAM’ın hükümdeki hukuka aykırılığı duruşma açmadan düzelterek onadığı olayda Ceza Genel Kurulu; CMK 280/1-a uyarınca hükümdeki hukuka aykırılığın yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği hallerde BAM’ın düzelterek onama yetkisinin bulunduğunu, bu işlem için duruşma açılmasına gerek olmadığını belirtmiştir.
Somut gerekçe içermeyen temyiz dilekçesi reddedilebilir
Temyiz dilekçesinde “kararı temyiz ediyorum” ifadesinin ötesinde hiçbir somut gerekçe gösterilmediği olayda Yargıtay; temyiz incelemesinin hukuka uygunluk denetimi niteliğinde olduğunu, başvuranin BAM kararındaki hukuka aykırılıkları somut biçimde göstermesi gerektiğini, gerekçesiz dilekçenin inceleme yapılmasına olanak vermediğini belirterek temyiz başvurusunu reddetmiştir.
Süre Tutum Dilekçesi ve Pratik Bilgiler
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Süre tutum dilekçesi nedir? | Karar tefhim edildiğinde “istinaf edeceğim” beyanıdır; gerekçeli dilekçe için süre kazanılır |
| Süre tutum yeterli mi? | Süreyi korur ancak güçlü gerekçeler içeren detaylı istinaf dilekçesi BAM’ın dikkatini çeker |
| Kararı kim istinaf edebilir? | Sanık, müdafi, Cumhuriyet savcısı, katılan (müşteki/müdahi), yasal temsilci |
| Savcı başvurusu | Savcı sanık lehine de aleyhe de başvurabilir; savcının lehe başvurusu sanık yararınadır |
| İnfazı durdurur mu? | İstinaf başvurusu hükmün kesinleşmesini engeller; tutukluluk durumu değişmez |
Avukat’a Sor
İstinaf ve temyiz süreleri hak düşürücüdür. Temyiz edilemeyecek bir kararı temyiz etmek zaman kaybıdır; temyiz edilebilecek bir kararda süreyi kaçırmak ise geri dönülemez sonuçlar doğurur. Durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
İstinaf süresi kaç gündür?
Ceza davalarında istinaf süresi kararın tefhiminden itibaren 7 gündür. 1 Haziran 2024 sonrası verilen hükümlerde ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır. Süre kaçırılırsa istinaf hakkı kesin olarak düşer.
Temyiz süresi kaç gündür?
BAM kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 15 gündür. Bu süre hak düşürücüdür.
İstinaf ettim, cezam artar mı?
Yalnızca sanık veya müdafi istinaf etmişse aleyhe değiştirme yasağı gereği ceza artırılamaz. Ancak savcı da aleyhe istinaf etmişse bu yasak kalkar ve BAM cezanın artırılmasına karar verebilir. Bu nedenle savcının başvuru durumunun kontrol edilmesi kritiktir.
Her karar temyiz edilebilir mi?
Hayır. CMK 286/2’de temyiz edilemeyen kararlar sayılmıştır. Adli para cezasına ilişkin istinafın esastan reddi, 5 yıl ve altı hapis cezalarının onanması, beraat onanması ve düşme kararına ilişkin istinaf reddi gibi kararlar temyiz edilemez.
Süre tutum dilekçesi nedir?
Karar duruşmada yüze okunduğunda “istinaf edeceğim” beyanının tutanağa geçirilmesidir. Gerekçeli istinaf dilekçesi için süre kazandırır. Süre tutum yapmadan duruşmayı terk ederseniz ve gerekçeli karar tebliğini kaçırırsanız istinaf hakkınız düşebilir.
