Tehlikeli Maddeler ve LPG Zorunlu Sorumluluk Sigortası: Akaryakıt İstasyonları, Tüpgaz ve 2026 Limitleri
Tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık zorunlu mali sorumluluk sigortası; yanıcı, parlayıcı, patlayıcı maddeleri üreten, depolayan, taşıyan veya satan işletmelerin, kusurları olsun olmasın üçüncü kişilere verdikleri bedeni ve maddi zararlardan doğan sorumluluğunu poliçe limitleri dahilinde karşılayan zorunlu bir sigortadır (2010/190 sayılı Karar). LPG dağıtım şirketleri ayrıca tüpgaz zorunlu sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Asgari teminat tutarları dönemsel tarifelerle güncellenir; 1 Ocak 2026 itibarıyla maddi teminatlar 350.000 TL ile 9.500.000 TL, sağlık ve ölüm teminatı kişi başına 1.600.000 TL, kaza başına 8.000.000 TL ile 93.750.000 TL aralığında belirlenmiştir. Zarar gören, sigortacıya doğrudan başvurabilir.
İstasyonda Bir Kıvılcım: Kusursuz Sorumluluk Rejimi
Bir akaryakıt istasyonunda dolum sırasında çıkan yangın; müşteri araçlarını, komşu dükkanları ve yoldan geçenleri aynı anda etkiler. Zarar görenlerin ilk sorusu bellidir: işletme “biz kusursuzuz” derse tazminat yanar mı? Cevap hayırdır. Tehlikeli maddelerle çalışan işletmeler için kanun koyucu, tehlike sorumluluğu esasını benimsemiş ve bu sorumluluğu zorunlu sigortayla güvenceye bağlamıştır. Kusur tartışması ödemenin önünde engel değildir; tartışma çoğu zaman limitler, teminat dışı haller ve birden fazla poliçenin sıralaması üzerinde yürür.
Hukuki Dayanak: 2010/190 Sayılı Karar ve Genel Şartlar
2010/190 Sayılı Karar
Zorunluluğun çerçevesi
Sigorta yükümlülüğü, Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında 2010/190 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ve bu Karara dayanan Genel Şartlar ile dönemsel Tarife ve Talimatlara dayanır. 2872 sayılı Çevre Kanunu m.13’teki mali sorumluluk sigortası hükmü saklıdır. LPG piyasasında faaliyet ise 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu kapsamındaki lisans şartlarına bağlıdır ve zorunlu sigortalar lisans denetimlerinin parçasıdır.
Kusursuz Teminat
Genel Şartlar A.2
Poliçe; Karar kapsamındaki maddelerle ilgili mesleki faaliyette bulunanların, bu faaliyetleri dolayısıyla meydana gelen bir kaza sonucunda, kusurları olsun olmasın üçüncü kişilerin doğrudan uğrayacağı bedeni ve maddi zararları poliçede yazılı tutarlara kadar temin eder. Sigorta, sigortalının Karar kapsamına giren tüm mesleki faaliyetlerini kapsar; faaliyet dışı gelirler prim hesabında dikkate alınmaz.
Kimler Yaptırmak Zorunda? Akaryakıt, LPG ve Patlayıcılar
Yükümlüler geniş bir zinciri kapsar: rafineriler ve kimyasal üreticiler, akaryakıt ve LPG istasyonları, tüp dolum tesisleri ve bayileri, patlayıcı madde ve av malzemesi işletmeleri, tehlikeli atık taşıyan ve depolayan firmalar. Üretici ve tüpleyen firmalar, nakliyeci ve bayilerinin sigortalarını grup poliçesinde birleştirebilir; bu durumda poliçede araç plakaları ve bayi unvanları tek tek yazılır. İş yerindeki yangın hasarının kendi malvarlığına etkisi ise ayrı bir poliçenin, iş yeri ve yangın sigortasının konusudur.
Avukata Sor
Patlama ve Yangın Kaynaklı Tazminat Talepleri ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosyada süreler, deliller ve doğru başvuru sırası farklı işler.
2026 Asgari Teminat Limitleri Tablosu
Limitler dönemsel tarifeyle güncellenir; poliçe tarihindeki tarife uygulanır. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlükteki asgari tutarlar özetle şöyledir:
| Teminat | 1 Ocak 2026 itibarıyla |
|---|---|
| Tehlikeli maddeler – maddi zarar (kaza başına) | İşletme sınıfına göre 350.000 TL ile 9.500.000 TL arası |
| Tehlikeli maddeler – tedavi, sakatlık ve ölüm (kişi başına) | 1.600.000 TL |
| Tehlikeli maddeler – tedavi, sakatlık ve ölüm (kaza başına) | 8.000.000 TL ile 93.750.000 TL arası |
| Tüpgaz – maddi zarar (kaza başına) | Dönemsel tarifeyle belirlenir; 2025 ikinci yarısında 1.500.000 TL |
| Tüpgaz – tedavi, sakatlık ve ölüm | Kişi başına ve kaza başına tarife tutarları uygulanır |
Sigortacılar bu asgari tutarların üzerinde teminat verebilir; büyük istasyon ve depolama tesislerinde ihtiyari limit artırımı fiilen zorunluluktur.
Tüpgaz Sigortası: Dağıtıcı Sorumluluğunun Sınırları
Tüpgaz Genel Şartları
Mührün gösterdiği şirket öder
Tüpgaz zorunlu sorumluluk sigortası; LPG dağıtım şirketlerinin doldurdukları ve bayileri aracılığıyla tüketiciye ulaştırdıkları tüplerin kullanım yerlerinde infilaki, gaz kaçırması veya yangın çıkarması sonucu verdikleri zararları, kusur aranmaksızın karşılar. Tazminatın muhatabı, tüpün üzerindeki marka ve mühürden tespit edilen dağıtıcının sigortacısıdır. Kaçak dolum yapılmış tüplerde dağıtıcı sorumluluğu tartışmalı hale gelir; tüpün ve valfin muhafazası bu nedenle delil güvenliği açısından hayatidir.
Zarar Görenin Doğrudan Başvuru ve Dava Hakkı
Zarar gören; itfaiye raporu, hasar tespit tutanakları, sağlık kayıtları ve zarar belgeleriyle sigortacıya yazılı başvuru yapar. Ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa üye sigortacılar bakımından Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açıktır; aksi halde asliye ticaret mahkemesinde dava açılır. Ceza soruşturmasındaki keşif ve bilirkişi raporları tazminat dosyasının bel kemiğidir; bu raporlara erişim ve gerekirse itiraz stratejisi baştan planlanmalıdır. Eksik ödeme senaryoları için sigorta eksik ödeme itirazı yazımıza bakınız.
Teminat Dışı Haller ve Ret Gerekçeleri
Ret Repertuvarı
Savaş, kasıt ve faaliyet dışı işler
Savaş ve terör halleri, sigortalının kastı, poliçede tanımlı faaliyet dışındaki işler ve sözleşmesel ek taahhütler teminat dışıdır. Uygulamadaki tipik ret gerekçeleri; kazanın tehlikeli madde faaliyetiyle illiyetinin bulunmadığı, zararın üçüncü kişi değil sigortalının kendi malvarlığında doğduğu ve limitin dolduğu iddialarıdır. Her ret yazısı, Genel Şartlar metni ve tarife tablosuyla karşılaştırılarak denetlenmelidir; teminat dışı savunmasının ispat yükü sigortacıdadır.
Uygulama Hataları ve Doğru Strateji
Beş Hata
Dosyayı zayıflatan alışkanlıklar
1) Patlayan tüpü, valfi veya numuneyi muhafaza etmeden ortadan kaldırmak. 2) Yalnızca işletmeye dava açıp zorunlu sigorta havuzlarını kullanmamak. 3) Birden fazla poliçe (tehlikeli maddeler + tüpgaz + işletme MM) arasında sıralama yapmadan tek limitle yetinmek. 4) Ceza dosyasındaki kusur raporunu takip etmemek. 5) Ölümlü ve yaralanmalı olaylarda uzamış ceza zamanaşımını hesaba katmadan aceleyle düşük sulh imzalamak. Doğru strateji; delil güvenliği, poliçe haritası ve başvuru takvimini olayın ilk haftasında kurmaktır.
Tehlikeli Maddeler ve LPG Sigortası Uyuşmazlıkları ve Avukat Desteği
Dosyanızdaki teminat kapsamının doğru okunması, başvuru ve tahkim takviminin kurulması ve tazminatın eksiksiz hesaplanması için sigorta hukuku alanında çalışan bir avukatla ilerleyin.
Sık Sorulan Sorular
Tehlikeli maddeler sigortasını kimler yaptırmak zorundadır?
2010/190 sayılı Karar kapsamında; yanıcı, parlayıcı, patlayıcı maddeleri ve tehlikeli atıkları üreten, depolayan, taşıyan veya satan gerçek ve tüzel kişiler bu sigortayı yaptırmakla yükümlüdür. Akaryakıt ve LPG istasyonları, tüp bayileri, kimyasal madde depoları ve patlayıcı madde işletmeleri tipik yükümlülerdir. Üretici ve tüpleyen firmalar; nakliyeci, depocu ve bayilerinin sigortalarını grup poliçesi altında toplayabilir. Poliçesiz faaliyet, lisans ve ruhsat süreçlerinde de engel oluşturur.
Zarar için işletmenin kusuru şart mı?
Hayır. Genel Şartlar, işletmenin mesleki faaliyeti dolayısıyla meydana gelen kaza sonucunda üçüncü kişilerin doğrudan uğrayacağı bedeni ve maddi zararları kusur olsun olmasın teminat altına alır. Bu, tehlike sorumluluğu esasına dayanan bir rejimdir; zarar gören patlama, yangın veya sızıntı ile zarar arasındaki illiyeti ispatladığında, işletmenin özen gösterdiği savunması sigortacının ödeme yükünü ortadan kaldırmaz.
2026 yılı teminat limitleri ne kadardır?
Asgari teminat tutarları dönemsel tarifelerle güncellenir. 1 Ocak 2026 itibarıyla tehlikeli maddeler sigortasında asgari maddi teminat, işletme sınıfına göre 350.000 TL ile 9.500.000 TL; tedavi giderleri, sürekli sakatlık ve ölüm teminatı kişi başına 1.600.000 TL, kaza başına 8.000.000 TL ile 93.750.000 TL aralığındadır. Poliçe tarihindeki tarife esas alınır; sigortacılar tarife limitlerinin üzerinde teminat verebilir.
Tüpgaz patlamasında hangi sigorta öder?
Kullanım yerinde bulundurulan LPG tüpünün infilaki, gaz kaçırması veya yangın çıkarması sonucu doğan zararlar, tüpü dolduran ve dağıtan şirketin tüpgaz zorunlu sorumluluk sigortasından ödenir. Tüpü satan bayinin tehlikeli maddeler poliçesi ile dağıtıcının tüpgaz poliçesi birlikte gündeme gelebilir; tüpün hangi dağıtıcıya ait olduğunun tespiti (tüp üzerindeki marka ve mühür) tazminatın muhatabını belirler. Zarar gören her iki sigortacıya da doğrudan başvurabilir.
Tazminat için nereye, hangi sürede başvurulur?
Önce ilgili sigortacıya zararın belgeleriyle yazılı başvuru yapılır; sonuç alınamazsa üye sigortacılar bakımından Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir veya asliye ticaret mahkemesinde dava açılır. Zarar görenin sorumluluk sigortacısına karşı talebi TTK m.1482 uyarınca 10 yılda; olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı süresinde zamanaşımına uğrar. Ölümlü ve yaralanmalı patlamalarda ceza dosyasındaki bilirkişi raporları tazminat dosyasının temel delilidir.
