Pert Araç Tazminatı: Ağır Hasarlı Araçta Rayiç Bedel, Sovtaj ve Kasko-Trafik Farkı (2026)
Bir araç; onarım maliyeti hasar tarihindeki rayiç değerine yaklaştığında veya ulaştığında ya da onarımı teknik ve ekonomik olarak anlamsız hale geldiğinde tam hasarlı (pert) sayılır; uygulamada eksperler, onarım bedelinin rayicin belirli bir oranını aştığı dosyaları pert olarak değerlendirir ve araç ruhsatına ağır hasar kaydı işlenir. Tazminat iki rejimde farklı işler. Kasko: sigortacı, aracın hasar tarihindeki rayiç değerini öder; hasarlı araç (sovtaj) sigortacıya bırakılırsa tam rayiç, sigortalıda kalırsa rayiçten sovtaj değeri düşülerek ödeme yapılır; poliçedeki bedel değil gerçek piyasa değeri esastır. Trafik sigortası: karşı taraf kusurluysa kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısı, 2026’da araç başına 400.000 TL maddi hasar limiti içinde rayiç ile sovtaj arasındaki farkı öder; limit aşılırsa bakiye sürücü ve işletenden istenir. Pert işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri KTK m.92/l uyarınca teminat dışıdır. Uyuşmazlıkların merkezi rayiç değer tespitidir: sigortacıların düşük rayiç ve yüksek sovtaj belirleme eğilimine karşı emsal satış araştırması, bağımsız eksper raporu ve Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişisi devreye girer. Ödeme süresi kaskoda ihbardan itibaren en geç 45 gün, trafik sigortasında başvurudan itibaren 15 gündür.
Pert Nedir? Tam Hasar Kararı Nasıl Verilir?
Kasko Genel Şartları, onarım masrafının aracın hasar tarihindeki rayiç değerine ulaşması veya onarımın ekonomik olmaması halini tam hasar olarak tanımlar; eksper, onarım bedeli ile rayiç arasındaki oranı değerlendirerek pert kararı verir ve Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca ruhsata ağır hasar kaydı işlenir. Karar; sigortalının ödeme rejimini, aracın geleceğini ve değer kaybı hakkını doğrudan etkiler; sigorta uyuşmazlıklarının bütünü için Ankara sigorta avukatı sayfamıza, kasko dosyalarının genel çerçevesi için kasko sigortası uyuşmazlıkları rehberimize bakınız.
Kasko Rejimi: Rayiç Değer ve Sovtaj
Genel Şartlar Tam Hasar Hükmü
Poliçe bedeli değil, hasar tarihindeki rayiç
Kasko sigortacısı, aracın hasar tarihindeki rayiç değerini öder; hasarlı araç sigortacıya bırakılırsa tam rayiç, sigortalıda kalırsa rayiçten sovtaj düşülür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1427 uyarınca ödeme, belgelerin teslimi ve araştırmanın bitmesiyle, her halde ihbardan itibaren 45 gün içinde yapılır; gecikmede temerrüt faizi işler. Rayiç tespiti; hasar tarihine yakın emsal satışlar, donanım ve kilometre eşleşmesiyle yapılmalıdır.
Trafik Sigortası Rejimi: Kusurlu Tarafın Sigortası
KTK m.91 + 2026 Limiti
Rayiç eksi sovtaj, kusur oranında, 400.000 TL limitle
Karşı taraf kusurluysa zarar gören; kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısından rayiç ile sovtaj arasındaki farkı, kusur oranında ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.91 kapsamındaki 2026 limiti olan araç başına 400.000 TL içinde talep eder. Çekici, otopark ve ekspertiz giderleri de zarar kalemidir; limit üstü ve dolaylı zararlar sürücü ve işletenden istenir. Başvuru yazılı yapılır, 15 günde ödeme yoksa Tahkim yolu açılır; rejimin tamamı zorunlu trafik sigortası yazımızdadır.
Avukata Sor
Pert Araç Uyuşmazlıkları ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi belge ve kusur durumuna göre incelenir.
Rayiç Değer Uyuşmazlıkları: Sigortacının Düşük Rayiç Taktiği
| Sigortacı Taktiği | Sigortalının Cevabı |
|---|---|
| Düşük donanımlı emsal kullanımı | Donanım ve paket eşleşmeli emsal listesi |
| Eski tarihli emsaller | Hasar tarihine yakın satış verileri |
| Yüksek sovtaj tespiti | Bağımsız sovtaj teklifi ve eksper raporu |
| Kilometre bandı hatası | Servis kayıtlarıyla gerçek kilometre ispatı |
Rayiç tartışması, pert dosyalarının kaderidir; Tahkim bilirkişisi bu verilerle yeniden tespit yapar.
Sovtaj: Hurdayı Bırakmak mı, Tutmak mı?
Karar Analizi
Net ödeme ve sonraki masraflar birlikte hesaplanır
Aracı sigortacıya bırakmak tam rayiç ve işlem yükünden kurtuluş sağlar; tutmak ise sovtaj indirimi, trafikten çekme veya onarım-muayene masraflarını beraberinde getirir. Onarımı ekonomik olan ve parçaları değerli araçlarda tutmak avantajlı olabilir; kredili araçlarda banka onayı gerekir. Sovtajın yüksek belirlenmesine itiraz edilmesi, aracı tutan sigortalının en önemli hamlesidir.
Pert Aracın Değer Kaybı ve Ruhsat Kaydı
KTK m.92/l
Pert işlemi görmüş araçta değer kaybı yoktur
2021 değişikliğiyle hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri zorunlu sigorta teminatı dışına alınmıştır; bu araçlarda talep yalnızca kusurlu sürücü ve işletene yöneltilebilir. Pert kararı sınırındaki dosyalarda onarım yolunun seçilmesi değer kaybı hakkını koruyabilir; onarılan araçlarda hesap yöntemi için araç değer kaybı rehberimize bakınız.
Kredili ve Rehinli Araçlarda Ödeme
Rehinli araçlarda kasko ödemesi kural olarak dain-i mürtehin (rehin alacaklısı banka) onayıyla yapılır; banka, kredi bakiyesini ödemeden mahsup edebilir ve kalan tutar sigortalıya geçer. Sovtaj kararı ve trafikten çekme işlemi için de banka muvafakati aranır. Bu dosyalarda sıra şudur: rayiç ve sovtaj tespitine itiraz, banka ile mahsup protokolü, bakiye tahsili; hatalı sırayla yapılan işlemler aylarca gecikme üretir.
İtiraz ve Tahkim Süreci
Yol Haritası
Rapor, itiraz, Tahkim
Eksper raporu ve rayiç dayanakları istenir; emsal ve bağımsız raporla gerekçeli itiraz yapılır; sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulur; 122.000 TL üzeri dosyalar üç hakemle görülür, 35.000 TL üzeri kararlara itiraz açıktır. Trafik sigortası cephesinde dava şartı olan yazılı başvuru için başvuru şartı rehberimize; kaskoda ret gerekçeleriyle mücadele için kasko hasar reddine itiraz yazımıza bakınız. Zamanaşımı kaskoda 2 ve 6 yıl, trafik sigortasında 2 yıldır.
Pert Araç Uyuşmazlıkları ve Avukat Desteği
Rayiç ve sovtaj tespitinin denetlenmesi, eksik ödemeye karşı itiraz ve Tahkim sürecinin yürütülmesi için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Aracım ne zaman pert sayılır?
Kasko Genel Şartları ve eksper uygulamasında tam hasar; onarım masrafının aracın hasar tarihindeki rayiç değerine ulaşması veya onarımın ekonomik olmaması halidir. Pratikte eksperler, onarım bedelinin rayicin belirli bir oranını aştığı araçları pert olarak değerlendirir; kesin bir yüzde kanunla belirlenmemiştir ve sigortacıların oran uygulamaları farklılaşabilir. Pert kararı, ruhsata ağır hasar kaydı işlenmesi ve aracın yeniden trafiğe çıkması için muayene zorunluluğu gibi sonuçlar doğurur. Onarımı ekonomik olan aracın pert ilan edilmesine veya tersine, sigortalı itiraz edebilir; bu karar bilirkişi denetimine tabidir.
Kasko pert ödemesinde poliçedeki bedel mi, rayiç değer mi ödenir?
Rayiç değer. 2013 Genel Şartlar değişikliğinden bu yana kasko, aracın hasar tarihindeki gerçek piyasa değerini esas alır; poliçede yazan bedel yalnızca prim ve azami sorumluluk için gösterge niteliğindedir. Rayiç; marka, model, donanım, kilometre ve hasar geçmişine göre, hasar tarihine yakın emsal satışlarla belirlenir; ilan fiyatları pazarlık payı nedeniyle doğrudan esas alınmaz. Sigortacının belirlediği rayiç düşükse emsal araştırması ve bağımsız eksper raporuyla itiraz edilir; Tahkim bilirkişisi yeniden tespit yapar.
Sovtaj (hurda) ne demek; hurdayı sigortaya mı vereyim?
Sovtaj, hasarlı aracın kalan ekonomik değeridir. Seçim sigortalınındır: aracı sigortacıya bırakırsanız tam rayiç ödenir ve araç devri sigortacıya yapılır; aracı kendiniz tutarsanız rayiçten sovtaj değeri düşülerek ödeme yapılır. Sigortacıların sovtajı yüksek belirleyerek net ödemeyi düşürme eğilimine dikkat edilmeli, sovtaj tespitine de itiraz edilmelidir. Kredili araçlarda banka rehni ve trafikten çekme işlemleri, sovtaj kararını etkiler; işlem sırası hukuki görüşle planlanmalıdır.
Karşı taraf kusurlu ve aracım pert; trafik sigortasından ne alabilirim?
Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısından, aracınızın hasar tarihindeki rayiç değeri ile sovtaj arasındaki farkı, karşı tarafın kusur oranında ve 2026 için araç başına 400.000 TL maddi hasar limiti içinde talep edersiniz. Rayiç limiti aşıyorsa bakiye kusurlu sürücü ve işletenden, varsa İMM sigortasından istenir. Çekici, otopark ve ekspertiz giderleri de zarar kalemidir. Pert işlemi gören araçta değer kaybı talebi ise KTK m.92/l uyarınca teminat dışıdır. Başvuru sigortacıya yazılı yapılır, 15 günde ödeme yoksa Tahkim yolu açılır.
Sigorta pert bedelini düşük belirledi; itiraz nasıl yapılır?
Önce eksper raporunu ve rayiç dayanaklarını yazılı isteyin; hasar tarihine yakın, aynı model-donanım-kilometre bandındaki emsal satış verileri ve bağımsız eksper raporuyla gerekçeli itiraz edin; sovtaj tespitine de aynı yöntemle karşı çıkın. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurun: 2026’da 85.001 TL üzeri uyuşmazlıklarda başvuru ücreti tutarın yüzde 1,8’idir (en az 1.560 TL) ve kazanan tarafa iade edilir; 122.000 TL üzeri dosyalar üç hakemle görülür. Kısmi ödemeyi ihtirazi kayıtla alın, ibraname imzalamayın; kaskoda ödeme süresi 45 gün, gecikmede avans faizi işler.
