Sigorta Şirketine Başvuru Şartı: Dava ve Tahkim Öncesi Zorunlu Başvuru, 15 Gün Kuralı (2026)
Sigorta uyuşmazlıklarında hak arama, sigortacıya yazılı başvuruyla başlar ve bu başvuru bir nezaket değil dava şartıdır. Trafik kazalarında Karayolları Trafik Kanunu m.97, zarar görenin dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapmasını zorunlu kılar; Sigorta Tahkim Komisyonu ise tüm sigorta türlerinde başvuru ön şartını arar. Sigortacı; başvurudan itibaren 15 gün içinde cevap vermez, talebi reddeder, eksik öder veya uzlaşma sağlanamazsa tahkim ve dava yolu açılır; başvurusuz açılan davalar dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Etkili başvurunun dört unsuru vardır: kimlik ve poliçe bilgileriyle olayın anlatımı; talep kalemlerinin tek tek ve tutarlarıyla yazılması; belgelerin eklenmesi (tutanak, rapor, fatura, ekspertiz, gelir belgesi, IBAN); başvurunun tebliğinin ispatı (noter, iadeli taahhütlü, KEP veya sigortacının kayıt numarası). Sigortacının kısmi ödemesi hakkı düşürmez; ödeme ihtirazi kayıtla alınmalı ve ibraname imzalanmamalıdır. Başvuru zamanaşımını kesmez, yalnızca durdurmaz; 2 yıllık süre işlemeye devam ettiğinden başvuru ve sonrasındaki adımlar geciktirilmemelidir.
Başvuru Neden Dava Şartı? KTK m.97 ve Tahkim Kuralı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97, zarar görenin dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapmasını zorunlu kılar; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 kapsamındaki Tahkim Yönetmeliği de Komisyona başvurunun ön şartı olarak sigortacıya başvuruyu arar. Amaç, uyuşmazlığın yargıya gitmeden çözülmesi ve sigortacının temerrüdünün belgelenmesidir. Bu şart, sigorta uyuşmazlıklarının tamamında sürecin ilk adımıdır; kümenin bütünü Ankara sigorta avukatı ana sayfamızda, Tahkim sürecinin işleyişi Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu rehberimizdedir.
Başvurusuz Dava: Usulden Ret Sonucu
Yargıtay Uygulaması
Şartsız dava, masraflı ret
Sigortacıya başvurmadan açılan trafik tazminat davaları, dava şartı yokluğundan usulden reddedilmektedir; sonuç yalnızca zaman kaybı değil, yargılama gideri ve karşı vekalet ücretidir. Eksik başvuru da risklidir: yalnızca değer kaybı için yapılan başvuru, sonradan istenen maluliyet tazminatı için şartı karşılamaz; her talep kalemi başvuruda yer almalıdır. Tahkim’de aynı eksiklik ön inceleme reddi üretir; ret, ücret kaybı ve zamanaşımı riskiyle birlikte gelir.
15 Gün Kuralı: Süre Nasıl İşler, Ne Zaman Biter?
Süre, başvurunun sigortacıya ulaşmasıyla başlar ve 15 günün sonunda ödeme yapılmamışsa yol açılır; ‘inceleme devam ediyor’ cevabı süreyi durdurmaz, ek belge talebi de sürenin işlemesini engellemez. Sürenin sonu aynı zamanda sigortacının temerrüt tarihidir: faiz bu tarihten itibaren işler ve Tahkim ile mahkeme kararlarında faiz başlangıcı olarak bu tarih esas alınır. TTK m.1427 uyarınca sigortacının tazminat borcunun 45 gün (hayat sigortasında 15 gün) içinde muaccel olması kuralı, sözleşmesel ilişkilerde ayrıca gözetilir; trafik tazminatlarında 15 günlük özel kural uygulanır.
Avukata Sor
Sigorta Başvuru ve Talep Süreçleri ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi belge ve kusur durumuna göre incelenir.
Etkili Başvuru Dilekçesinin Dört Unsuru
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Olay ve taraflar | Kaza/hasar tarihi, yeri, plakalar, poliçe numarası, kusur durumu |
| Talep kalemleri | Her kalem ayrı ve tutarıyla; tutar belirsizse belgelerle belirlenecek talep |
| Ekler | Tutanak, ekspertiz, rapor, fatura, gelir belgesi, kimlik, ruhsat, IBAN, vekaletname |
| Sonuç ve ihtar | 15 günde ödeme istemi; aksi halde Tahkim ve dava yoluna gidileceği |
Trafik kazalarında kalemlerin haritası trafik kazası tazminat davası rehberimizde; değer kaybı talebinde ekspertiz ve hesap standardı araç değer kaybı yazımızda anlatılmıştır.
Belgeler: Türlere Göre Ekler Listesi
Belge Setleri
Türe göre değişen zorunlu ekler
Yaralanmalı kaza: kaza tespit tutanağı, hastane epikrizi, maluliyet raporu, gelir belgeleri (bordro, SGK dökümü, vergi levhası), tedavi faturaları. Ölümlü kaza: ölüm belgesi, veraset ilamı, nüfus kayıt örneği, ölenin gelir belgeleri, cenaze giderleri. Araç hasarı ve değer kaybı: tutanak, fotoğraflar, ekspertiz-onarım faturası, ruhsat, kilometre ve hasar geçmişi. Kasko-konut-iş yeri: poliçe, hasar fotoğrafları, itfaiye-polis tutanağı, faturalar, ekspertiz. Hayat-ferdi kaza-sağlık: poliçe, ölüm veya tedavi belgeleri, lehtar kimlikleri. Eksik belge, 15 günlük süreyi durdurmaz; ancak uzlaşmalı ödeme ihtimalini düşürür.
Tebliğ İspatı: Noter, KEP, İadeli Taahhütlü
İspat Disiplini
Ulaşmayan başvuru, yapılmamış başvurudur
Başvurunun sigortacıya ulaştığı tarih; 15 günün başlangıcı, temerrüt ve faiz tarihi ile dava şartının ispatıdır. Güvenli yollar: noter aracılığıyla ihtarname, iadeli taahhütlü posta, KEP üzerinden gönderim veya sigortacının hasar başvuru sisteminden alınan kayıt-dosya numarası. Yalnızca çağrı merkezi araması veya acenteye sözlü bildirim, başvuru şartını karşılamaz. Başvuru dilekçesinin imzalı örneği, ekleri ve gönderi kayıtları tek klasörde saklanmalı; Tahkim ve dava dilekçesine bu klasör eklenmelidir.
Kısmi Ödeme, İhtirazi Kayıt ve İbraname Tuzağı
TTK m.1420 + Yargıtay
Ödemeyi al, ibrayı imzalama
Sigortacının başvuru üzerine yaptığı kısmi ödeme, bakiye hakkını düşürmez; ödeme ihtirazi kayıtla alınır ve fark için Tahkim veya dava yolu işler. Tuzak ibranamedir: ödeme sırasında imzalatılan ibra, sigortalının kalan haklarından vazgeçtiği anlamına gelebilir; Yargıtay, açık oransızlık, hata ve eksik bilgilendirme hallerinde ibrayı geçersiz sayabilmekte, ancak bu tartışma dosyayı ağırlaştırmaktadır. Değer kaybı ve kasko dosyalarında düşük ödemeye karşı yol kasko hasar reddine itiraz yazımızda; ölümlü kazalarda hak sahiplerinin ibra riski destekten yoksun kalma tazminatı rehberimizde anlatılmıştır.
Sigorta Türlerine Göre Fark
Trafik ve Tahkim’de şart, diğerlerinde faiz için gerekli
Başvuru; trafik kazası tazminatlarında kanuni dava şartı, Tahkim’de tüm poliçe türleri için ön şarttır. Kasko, konut, hayat ve sağlık uyuşmazlıklarında doğrudan mahkeme yolu için kanuni başvuru şartı bulunmasa da, sigortacının temerrüdünü ve faiz başlangıcını kuran başvuru olduğundan pratikte vazgeçilmezdir; başvurusuz açılan davada faiz, dava tarihinden işler ve ciddi kayıp doğar.
Başvuru Sonrası Yol Haritası ve Zamanaşımı
15 gün dolunca üç seçenek vardır: Tahkim (sigortacıya karşı, hız), mahkeme (manevi tazminat, limit üstü, sürücü-işleten sorumluluğu) veya uzlaşma. Karşı araç sigortasız veya kaçmışsa başvurunun muhatabı Güvence Hesabıdır ve aynı 15 gün kuralı işler. Başvuru zamanaşımını kesmez: trafik kazalarında 2 yıl (yaralamada 8, ölümde 15 yıl uzamış), sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde 2 yıl işlemeye devam eder ve yalnızca Tahkim başvurusu, dava veya icra takibiyle kesilir; süre rejiminin bütünü sigorta davalarında zamanaşımı yazımızdadır. Sigortacıyla uzayan yazışma, hak arama sürecinin en pahalı hatasıdır; 15 gün, bir takvim işaretidir, bir bekleme daveti değil.
Sigorta Başvuru ve Talep Süreçleri ve Avukat Desteği
Başvurunuzun dava şartını karşılayacak biçimde hazırlanması, talep kalemlerinin doğru hesaplanması ve 15 gün sonrasındaki tahkim veya dava sürecinin yürütülmesi için birlikte çalışalım.
Sık Sorulan Sorular
Sigorta şirketine başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?
Trafik kazalarında hayır: KTK m.97 uyarınca zarar gören, dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapmak zorundadır; başvurusuz açılan dava, HMK’daki dava şartı rejimi çerçevesinde usulden reddedilir ve yargılama gideriyle vekalet ücreti yükü doğar. Sigorta Tahkim Komisyonu da tüm poliçe türlerinde başvuru ön şartını arar; başvurusuz dosya ön incelemeden döner. Diğer sigorta türlerinde mahkeme yolu için kanuni bir başvuru şartı bulunmasa da sigortacının temerrüdünü kurmak ve faizi başlatmak için yazılı başvuru pratikte zorunludur.
15 günlük süre ne zaman başlar; sigorta ‘inceleme sürüyor’ derse ne olur?
Süre, başvurunun sigortacıya ulaştığı tarihten itibaren işler; tebliğ ispatı bu yüzden kritiktir. 15 günün sonunda ödeme yapılmamışsa cevap ‘inceleme devam ediyor’ olsa bile yol açılmış sayılır; sigortacının ek belge talepleri süreyi durdurmaz, ancak makul ve belgeli taleplerin karşılanması uzlaşma ihtimalini artırır. Eksik ödeme de yolu açar. Sigortacının 15 günü aşan sessizliği temerrüt doğurur ve faiz bu tarihten itibaren işler; Tahkim ve mahkeme faizi bu tarihten başlatır.
Başvuru dilekçesinde mutlaka neler olmalı?
Dört unsur: 1) kimlik, iletişim, poliçe ve olay bilgileri (kaza tarihi, plakalar, tutanak); 2) talep kalemleri, her biri ayrı ve tutarıyla: değer kaybı, hasar bedeli, geçici-sürekli iş göremezlik, tedavi ve bakıcı gideri, destekten yoksun kalma; 3) ekler: tutanak, ekspertiz, maluliyet raporu, gelir belgeleri, faturalar, kimlik, ruhsat, IBAN ve vekaletname; 4) açık talep: ödeme istemi, 15 gün içinde ödenmemesi halinde tahkim ve dava yoluna gidileceği. Tutar bilinmiyorsa kalem yazılıp ‘belgelerle belirlenecek tutarın’ ödenmesi istenir; kalem hiç yazılmazsa o kalem için başvuru yapılmamış sayılabilir.
Sigorta bir kısmını ödedi; dava için yeniden başvurmam gerekir mi?
Hayır; kısmi ödeme, başvuru şartının yerine getirildiğini ve sigortacının kalan kısmı reddettiğini gösterir, bakiye için doğrudan Tahkim veya dava yolu açıktır. Ancak iki kural korunmalıdır: ödeme ihtirazi kayıtla (bakiye hakları saklı tutularak) alınmalı ve ödeme sırasında sunulan ibraname imzalanmamalıdır. İmzalanan ibra, açık oransızlık ve eksik bilgilendirme hallerinde geçersiz sayılabilse de bu, dosyayı ağırlaştıran bir tartışmadır. Ödenen tutar bakiye hesabında mahsup edilir; faiz, ödenmeyen kısım için 15 günün sonundan itibaren işler.
Başvuru yaptım; zamanaşımı durur mu?
Hayır; sigortacıya başvuru zamanaşımını kesmez, yalnızca sigortacının cevabına kadar geçen kısa süre bakımından teknik tartışmalar vardır. Trafik kazalarında 2 yıllık süre (yaralamada 8, ölümde 15 yıllık uzamış ceza zamanaşımı) işlemeye devam eder; sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde TTK m.1420 uyarınca 2 yıl işler. Zamanaşımı ancak Tahkim başvurusu, dava veya icra takibiyle kesilir. Sigortacıyla uzayan yazışmalar, süreyi eriten en yaygın hatadır; 15 gün dolunca Tahkim veya dava takvimi kurulmalıdır.
