Kişisel Verilere Karşı Suçlar Rehberi: TCK 135, 136, 137, 138 ve Suç Duyurusu (2026)
Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi suçu, TCK m.135’te düzenlenir: hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir; verinin kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine, ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması halinde ceza yarı oranında artırılır. En az bilinen ve en çok yanlış yazılan kural şudur: TCK m.139 uyarınca kişisel verilerin kaydedilmesi (m.135), verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme (m.136) ve verileri yok etmeme (m.138) suçları şikayete bağlı DEĞİLDİR; savcılık bu suçları resen soruşturur, şikayetten vazgeçme davayı düşürmez ve bu suçlar uzlaştırma kapsamında da değildir. Suçun kamu görevlisince görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır (m.137).
TCK 135: Suçun Unsurları ve Cezası
Suçun unsur analizi, emsal kararlar ve savunma stratejileri tek maddeye odaklanan kişisel verilerin kaydedilmesi suçu (TCK 135) ana yazımızda derinlemesine incelenmiştir; bu rehber, dört maddelik suç grubunu bütün olarak haritalar.
TCK m.135
Ceza aralığı: 1-3 yıl hapis
Hukuka aykırı kaydetme suçunun temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir; özel nitelikli veride yarı oranında, m.137 nitelikli hallerinde ayrıca yarı oranında artırım uygulanır ve artırımlar birlikte işletilebilir.
Kişisel verilerin ceza hukuku koruması, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.135-140 arasındaki bölümde kurulmuştur. m.135’e göre suçun unsurları: kişisel veri (belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ait her bilgi), kaydetme fiili (deftere yazmaktan veri tabanına işlemeye kadar her kayıt biçimi) ve hukuka aykırılık (KVKK’daki işleme şartlarından hiçbirine dayanmama). Ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Rıza, kanun hükmü veya meşru amaç kapsamında yapılan kayıtlar suç oluşturmaz; sınır, 6698 sayılı Kanundaki işleme şartlarıyla çizilir ve idari boyut KVKK şikayeti nasıl yapılır ana yazımızda anlatılmıştır.
Özel Nitelikli Verilerde Artırım
m.135/2, kaydedilen verinin; siyasi, felsefi veya dini görüş, ırki köken, ahlaki eğilim, cinsel yaşam, sağlık durumu veya sendikal bağlantılara ilişkin olması halinde cezanın yarı oranında artırılmasını öngörür. Uygulamada sağlık raporlarının, cinsel içerikli görüntülerin ve sendika üyelik bilgilerinin kaydı bu kapsamda değerlendirilir; işyerinde sendikal veri fişlemesi ayrıca sendikal tazminat boyutuyla da sonuç doğurur.
TCK 136: Verileri Verme veya Ele Geçirme
Maddenin kapsam ve içtihat analizi verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (TCK 136) ana yazımızda; ceza miktarı, emsal kararlar ve savunma stratejileri TCK 136 cezası ve savunma rehberimizdedir.
TCK m.136
Dolaşım suçu: 2-4 yıl hapis
Verme, yayma ve ele geçirme fiilleri kaydetmeden bağımsız cezalandırılır; internette ifşa halinde mağdur sayısı kadar suç ve içtima tartışması gündeme gelir, CMK m.236/3 kapsamındaki kayıtlar için ceza bir kat artırılır.
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırılır; verinin CMK m.236/3 kapsamında kayda alınan beyan ve görüntülerden olması halinde ceza bir kat artırılır. m.135 ile farkı fiildedir: 135 kayıt anını, 136 dolaşımı (verme, yayma, ele geçirme) cezalandırır. İnternette ifşa, whatsapp gruplarında paylaşım ve veri tabanlarının kopyalanması tipik 136 fiilleridir; suçun unsurları, içtima sorunları ve savunma pratiği verilerin hukuka aykırı olarak verilmesi veya ele geçirilmesi (TCK 136) yazımızda ayrıntılıdır.
Avukata Sor
Kişisel Veri Suçları ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
TCK 137: Nitelikli Haller
TCK m.137
Kamu görevlisi ve meslek kolaylığı
m.135 ve m.136’daki suçların; kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Hastane çalışanının hasta kayıtlarını sızdırması, banka personelinin müşteri verilerini kopyalaması ve kolluk görevlisinin sorgu ekranlarını amaç dışı kullanması bu kapsamın tipik örnekleridir; ayrıntı için nitelikli haller (TCK 137) rehberimize bakınız.
TCK 138: Verileri Yok Etmeme
TCK m.138
İmha yükümlüsünün suçu: 1-2 yıl hapis
Suçun faili, verileri yok etmekle yükümlü olan kişidir; saklama süresi dolduğu halde imha edilmeyen veri tabanları, veri sorumlusunun yetkilileri yönünden cezai sorumluluk doğurur.
Kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlara görevlerini yerine getirmediklerinde bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir; verinin CMK hükümlerine göre ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gereken veri olması halinde ceza bir kat artırılır. Bu suç, KVKK’daki saklama ve imha yükümlülüğünün cezai yaptırımıdır: süresi dolan veriyi imha etmeyen veri sorumlusunun yöneticileri risk altındadır; kurumsal önleme tarafı saklama ve imha politikası ile KVKK uyum süreci yazılarımızda, suçun unsurları verileri yok etmeme (TCK 138) rehberimizde işlenmiştir.
Şikayet mi Resen mi? Uzlaştırma Yanılgısı
Rakip İçerik Düzeltmesi
“6 ay içinde şikayet edin, uzlaşma mümkün” bilgisi bu suçlar için yanlıştır
Üst sıralardaki bazı içerikler, kişisel veri suçlarını şikayete bağlı gösterip altı aylık süreden ve uzlaştırmadan söz etmektedir. TCK m.139 açıktır: bu bölümdeki suçlardan yalnızca ilgili istisnalar dışında kalanlar şikayete bağlıdır ve m.135, m.136 ile m.138 açıkça istisna tutulmuştur; bu üç suç resen soruşturulur, şikayet süresi aranmaz, vazgeçme davayı düşürmez. Şikayete bağlı olmayan ve CMK m.253 kataloğunda yer almayan bu suçlarda uzlaştırma da uygulanmaz. Şikayete bağlılık ve uzlaştırma; özel hayatın gizliliği suçlarının (m.132-134) bir kısmı için geçerlidir ve iki grup sık karıştırılmaktadır.
Suç Duyurusu ve Soruşturma Süreci
Süreç; delillerin güvence altına alınması (ekran görüntüsü, e-tespit, tanık), Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu, soruşturmada HTS ve IP tespitleri ile dijital inceleme, iddianame ve asliye ceza mahkemesinde kovuşturma adımlarıyla ilerler; mağdur katılan sıfatıyla dosyada yer alır. Dava zamanaşımı sekiz yıldır. Dilekçe şablonu, delil listesi ve aşama aşama takip stratejisi suç duyurusu hazırlanması, soruşturma ve kovuşturma takibi yazımızda; internetteki ifşa içeriklerinin ivedi kaldırılması için erişimin engellenmesi (5651) rehberimize bakınız.
KVKK Şikayeti ve Tazminatla İlişkisi
Üç yol bağımsız ve paraleldir: Kurula şikayet idari yaptırımı, suç duyurusu cezai sorumluluğu, hukuk davası tazminatı hedefler; birinin sonucu diğerine delil taşır. Fiil suç oluşturduğunda tazminatta uzamış ceza zamanaşımı gündeme gelir; tazminat stratejisi KVKK ihlali tazminat davası ana yazımızda, ihlal anındaki ilk müdahale planı kişisel verilerim izinsiz paylaşıldı, ne yapmalıyım rehberimizde anlatılmıştır. Veri sorumlusu cephesinde aynı olay, 72 saatlik Kurul bildirimi ile olay aninin saat saat yonetimini anlatan veri ihlali yaşadık, ne yapmalıyız rehberi yükümlülüğünü de tetikleyebilir.
Bu yazıda atıf yapılan kanunun güncel ve resmi metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Kişisel Veri Suçları ve Avukat Desteği
Suç duyurusunun hazırlanması, soruşturma ve kovuşturmanın takibi ile mağdur veya şüpheli vekilliği için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
TCK 135 suçunun cezası ne kadar?
Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.135/1). Kaydedilen veri; kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine, ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkinse ceza yarı oranında artırılır (m.135/2). Kamu görevlisince görev yetkisi kötüye kullanılarak veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıkla işlenirse m.137 uyarınca ayrıca yarı oranında artırım uygulanır.
Kişisel veri suçları şikayete bağlı mı, süre var mı?
Hayır; en yaygın yanlış budur. TCK m.139’un açık hükmü gereği kişisel verilerin kaydedilmesi (m.135), verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m.136) ve verileri yok etmeme (m.138) suçları şikayete bağlı değildir: savcılık öğrendiği anda resen soruşturur, altı aylık şikayet süresi aranmaz ve mağdurun şikayetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Bu suçlar uzlaştırma kapsamında da değildir. İhbar dilekçesi her zaman verilebilir; ancak dava zamanaşımı süresi (sekiz yıl) gözetilmelidir.
Birinin fotoğrafını veya mesajlarını izinsiz kaydetmek TCK 135 mi?
Ayrım şudur: kişiye ait bilgilerin (kimlik, iletişim, konum, görüntü) hukuka aykırı biçimde bir kayıt ortamına alınması m.135; başkasında kayıtlı verilerin ele geçirilmesi, başkasına verilmesi veya yayılması m.136 kapsamındadır. Örneğin bir kişinin telefon rehberini gizlice kopyalamak kaydetme; bu verileri üçüncü kişiye göndermek veya internette paylaşmak verme-yayma suçudur. Görüntü ve konuşmalara ilişkin fiiller ayrıca özel hayatın gizliliği suçlarıyla (m.132-134) yarışabilir; nitelendirme dosya bazında yapılır.
Suç duyurusunu nasıl yapmalıyım, hangi deliller gerekir?
Suç duyurusu, Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçeyle veya CİMER üzerinden yapılabilir. Etkili bir dilekçe; fiilin tarihini, kaydeden veya ele geçiren kişiye ilişkin bilgileri, verinin türünü ve delilleri (ekran görüntüleri, mesajlar, tanıklar, e-tespit veya noter tespiti, log kayıtları) içermelidir. Soruşturmada HTS, IP tespiti ve dijital materyal incelemesi talep edilebilir. Mağdur, kovuşturmada katılan sıfatı alarak dosyayı takip edebilir; süreç yönetimi için suç duyurusu rehberimize bakınız.
Şirket verileri çalışan tarafından kopyalanırsa hangi suç oluşur?
Çalışanın; müşteri listelerini, kişisel veri içeren dosyaları usb veya e-postayla dışarı çıkarması, yetkisi olmadan ele geçirme ve verme kapsamında TCK 136’yı gündeme getirir; kamu görevlisi veya verilere mesleği gereği erişen kişilerce işlenmesi m.137 artırımına tabidir. Olay ayrıca bilişim sistemine girme (m.243) ve ticari sır hükümleriyle yarışabilir. İşveren cephesinde KVKK yönünden 72 saatlik ihlal bildirimi de tetiklenebilir; iki sürecin eşgüdümü kritiktir.
