Hayasızca Hareketler (Teşhircilik) Suçu (TCK 225) | 2026
Hayasızca hareketler, TCK m.225’te düzenlenen ve alenen cinsel ilişkide bulunulması veya teşhircilik yapılmasıyla oluşan suçtur; cezası altı aydan bir yıla kadar hapistir. Suçun kurucu unsuru aleniyettir: Yargıtay’a göre hareketin yapılması yetmez, dışarıdan görülebilir şekilde yapılması gerekir. Ölçüt fiilen görülmek değil, belirsiz sayıda kişi tarafından görülebilme olanağıdır; ancak özel bir çabayla görülebilen davranışlarda aleniyet yoktur. Bu nedenle araç içindeki olaylarda yer, saat, aydınlatma ve camların durumu belirleyicidir. Teşhircilik belirli bir kişiye yönelmemelidir; davranış belirli bir kişiye yöneltilmişse hayasızca hareketler değil, daha ağır cezayı gerektiren cinsel taciz suçu oluşur. El ele tutuşmak, sarılmak ve öpüşmek suç değildir. Suç şikayete bağlı değildir, uzlaştırma kapsamında değildir, asliye ceza mahkemesinde yargılanır ve dava zamanaşımı sekiz yıldır; sonuç ceza çoğunlukla adli para cezasına çevrilir, ertelenir veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir.
Issız Bir Otopark, Bir Devriye Aracı ve Bir Tutanak
Gece yarısı şehir dışındaki boş bir otoparkta duran bir araca devriye ekibi yaklaşır; içerideki çift hakkında tutanak tutulur ve ikisi de savcılığa sevk edilir. Başka bir olayda bir kişi parkta, etrafta kimsenin olup olmadığına bakmadan cinsel organını açıkta bırakır. Üçüncü bir olayda ise fail, durakta bekleyen bir kadına yönelerek aynı hareketi yapar.
İlk olayda suçun oluşup oluşmadığı, aracın dışarıdan görülebilir olup olmadığına bağlıdır. İkinci olay hayasızca hareketler suçunun tipik örneğidir. Üçüncü olay ise bu suç değil, daha ağır cezayı gerektiren cinsel tacizdir. Aşağıda bu ayrımları belirleyen ölçütleri, aleniyet unsurunu, cezayı ve Yargıtay kararlarını bulacaksınız.
Hayasızca Hareketler Suçu Nedir? TCK 225’in Kapsamı
m.225
Genel ahlaka karşı bir suç
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.225’e göre alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Madde gerekçesi, toplumun ortak edep, ar ve haya duygularının ihlalini ve edep ve ahlak temizliğine alenen saldırı niteliği taşıyan davranışları suç olarak tanımladığını belirtir.
Suçun belirli bir mağduru yoktur; korunan değer toplumun genel ahlak duygusudur. Bu nedenle davranışın belirli bir kişiyi rahatsız etmiş olması aranmaz; ancak davranış belirli bir kişiye yöneltilmişse artık bu suç değil, o kişiye karşı işlenen bir cinsel suç gündeme gelir.
| Başlık | TCK 225’te Durum |
|---|---|
| Ceza | 6 aydan 1 yıla kadar hapis |
| Seçimlik hareketler | Alenen cinsel ilişkide bulunma veya teşhircilik yapma |
| Manevi unsur | Kast; aleni bir ortamda bulunduğunu bilerek hareket etme |
| Şikayet ve uzlaştırma | Şikayete bağlı değil; uzlaştırma kapsamında değil |
| Yargılama usulü | Basit yargılama usulü uygulanabilir (CMK m.251) |
| Görevli mahkeme ve zamanaşımı | Asliye ceza mahkemesi; 8 yıl |
Suçun İki Hali: Alenen Cinsel İlişki ve Teşhircilik
Alenen cinsel ilişki, iki kişinin rızasıyla gerçekleşen cinsel birlikteliğin başkalarınca görülebilecek bir ortamda yaşanmasıdır. Yargıtay’a göre madde metnindeki cinsel ilişki kavramı dar anlamda cinsel birleşmeyle sınırlı değildir; cinsel arzuların tatmini amacına yönelik davranışları ifade eder. Bu halde suç iki kişi tarafından birlikte işlenir ve ikisi de fail olarak sorumlu tutulur.
Teşhircilik ise kişinin cinsel organını veya cinsel anlam taşıyan vücut bölgelerini, belirli bir kişiye yöneltmeksizin, başkalarının görebileceği biçimde sergilemesidir. Yargıtay’a göre teşhirciliğin konusu yalnızca cinsel organlardan ibaret değildir; korunan değeri ihlal edecek nitelikteki vücut bölgelerinin sergilenmesi de suçu oluşturabilir. Açık alanda kendini tatmin etme de bu kapsamda değerlendirilir.
Buna karşılık her çıplaklık veya her yakınlaşma bu suçu oluşturmaz. El ele tutuşmak, sarılmak, öpüşmek cinsel ilişki veya teşhircilik değildir. Plajda güneşlenmek, sanatsal veya sportif bir etkinlikteki kıyafet, emzirme gibi davranışlarda cinsel bir yön ve kast bulunmadığından suç oluşmaz. Tuvalet ihtiyacını açık alanda gidermek de cinsel amaç taşımadığından teşhircilik sayılmaz; bu davranış kabahat hükümlerine tabidir.
Aleniyet Ölçütü: Görülebilirlik Ne Zaman Var Sayılır?
Aleniyet, suçun kurucu unsurudur. Yargıtay’a göre cinsel ilişkide bulunmak veya teşhircilik yapmak tek başına yeterli değildir; bu hareketlerin dışarıdan görülebilir şekilde yapılması gerekir. Ölçüt fiilen görülmüş olmak değil, belirsiz sayıda kişi tarafından görülebilme olanağıdır.
| Durum | Aleniyet | Gerekçe |
|---|---|---|
| Park, sokak, sahil gibi herkese açık yerde | Var | Belirsiz sayıda kişi görebilir |
| İşlek cadde kenarında veya aydınlık otoparkta, camları açık veya şeffaf araçta | Var | Araç içi dışarıdan rahatça görülebilir |
| Issız bir yerde, gece, camları kapalı ve içi görünmeyen araçta | Tartışmalı, çoğunlukla yok | Görülebilmesi için özel çaba gerekir |
| Ev içinde, perdeleri kapalı | Yok | Mahrem alan |
| Ev içinde, perdesi açık ve sokağa bakan pencere önünde | Olabilir | Dışarıdan doğrudan görülebiliyorsa ve fail bunu biliyorsa |
| Umumi tuvalet kabini, soyunma kabini gibi kapalı bölmeler | Yok | Kapalı ve başkalarının görmesine elverişsiz |
| Kapıyı zorlayan, pencereden gözetleyen kişinin görmesi | Yok | Görme özel bir çabayla gerçekleşmiştir |
Araç içi olaylarda belirleyici olan somut koşullardır: yerin niteliği, saat, aydınlatma, camların durumu, aracın konumu ve çevrede insan bulunma ihtimali. Tutanakta yalnızca araç içinde yakalandıkları yazıyor, dışarıdan görülebilirliğe ilişkin bir tespit bulunmuyorsa aleniyet unsuru ispatlanmış sayılmaz. Kast bakımından da failin, başkalarınca görülebilecek bir ortamda bulunduğunu bilmesi veya bunu öngörüp kabullenmesi aranır; görülmemek için özen göstermiş kişide kast tartışmalı hale gelir.
Avukata Sor
Hakkınızda hayasızca hareketler suçundan tutanak tutulduysa veya ifadeye çağrıldıysanız, aleniyet unsurunun oluşup oluşmadığını ve suç vasfını ifade vermeden önce bir avukatla değerlendirin.
Ceza, Yargılama Usulü ve Sonuç Seçenekleri
| Aşama | Ceza | Açıklama |
|---|---|---|
| Temel ceza (alt sınır) | 6 ay hapis | Üst sınır 1 yıl |
| Takdiri indirim (1/6) | 5 ay | Sanığın geçmişi ve duruşmadaki tutumu |
| Basit yargılama usulü uygulanırsa (1/4 indirim) | 3 ay 22 gün | Duruşma yapılmadan, dosya üzerinden karar |
| Sonuç | Adli para cezasına çevirme, erteleme veya HAGB | Bir yıl ve altındaki hapis cezaları paraya çevrilebilir |
Cezanın üst sınırı bir yıl olduğundan mahkeme basit yargılama usulünü uygulayabilir; bu durumda duruşma yapılmaz, taraflardan yazılı beyan alınır ve sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir. Karara itiraz edilirse dosya duruşmalı olarak yeniden görülür. Aleniyet gibi tartışmalı bir unsurun bulunduğu dosyalarda yazılı savunmanın özenle hazırlanması veya itiraz yoluyla duruşma açılmasının sağlanması önemlidir. Sonuç cezanın seçenekleri için adli para cezası, cezanın ertelenmesi ve HAGB rehberlerimize; kamu görevlileri bakımından sonuçlar için memuriyete engel suçlar yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay Kararları: 4. ve 18. Ceza Dairesi Uygulaması
Bu suçta temyiz incelemesi uzun süre Yargıtay 18. Ceza Dairesi’nce yapılmış, dairenin kapatılmasından sonra görev 4. Ceza Dairesi’ne geçmiştir. Kararlar iki soruda yoğunlaşır: davranış dışarıdan görülebilir miydi ve belirli bir kişiye mi yöneltilmişti?
Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2021/20168, K. 2024/473
Hareketin yapılması yetmez, dışarıdan görülebilir olması gerekir
Konu: Karar, hayasızca hareketler suçunun unsurlarını, özellikle aleniyetin ne anlama geldiğini ele almaktadır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi: Daire önce kavramları tanımlamıştır. Madde metnindeki cinsel ilişki, cinsel arzuların tatmini amacına yönelik her türlü davranışı ifade eder. Teşhirciliğin konusu yalnızca cinsel organlar değildir; vücut bölgelerinin, maddeyle korunan hukuki değeri ihlal edecek nitelikteki teşhiri de suçu oluşturur. Ardından suçun asıl sınırını çizmiştir: cinsel ilişkide bulunmak veya teşhircilik yapmak eylemlerinin gerçekleşmesi tek başına yeterli değildir; suçun oluşması için bu hareketlerin dışarıdan görülebilir şekilde yapılması gerekir. Daire ayrıca cinsel amaçlı hareketlerin doğrudan bir mağduru hedef alarak gerçekleştirilmesi halinde cinsel taciz suçunun, mağduru hedef almadan ve alenen gerçekleştirilmesi halinde ise hayasızca hareketler suçunun oluşacağını belirtmiştir.
Uygulama için anlamı: mahkumiyet için iddia makamı, davranışın yapıldığını değil, dışarıdan görülebilir biçimde yapıldığını ispatlamak zorundadır. Savunma; olay yerinin konumunu, aydınlatmayı, saat bilgisini, aracın camlarının durumunu ve tutanağı düzenleyen görevlilerin davranışı nasıl fark ettiklerini sorgulamalıdır. Görevliler araca yaklaşıp içeriye fenerle bakarak durumu tespit etmişse, bu özel bir çabadır ve aleniyeti göstermez.
Yargıtay – K. 2019/7014
Belirli bir kişiye yönelmeyen teşhir hayasızca harekettir
Olay: Sanık bir parkta, herkesin görebileceği biçimde cinsel organını açıkta bırakmıştır. Uyuşmazlık, eylemin cinsel taciz mi yoksa hayasızca hareket mi olduğudur.
Yargıtay’ın değerlendirmesi: Kararda, cinsel nitelikli davranışın somut bir kimseye yönelmemesi halinde TCK 225’te düzenlenen hayasızca hareketler suçunun oluşacağı kabul edilmiştir. Parkta bulunanlardan herhangi birini hedef almayan, genel ve belirsiz bir çevreye karşı yapılan teşhir, kişilere karşı değil topluma karşı işlenen bir suçtur.
Uygulama için anlamı: suç vasfı, failin davranışını kime yönelttiğine göre belirlenir. Bu ayrım iki yönlüdür. Sanık bakımından, davranışın belirli bir kişiye yönelmediğinin gösterilmesi daha ağır olan cinsel taciz suçlamasını ortadan kaldırabilir. Şikayetçi bakımından ise davranışın kendisine yöneltildiğinin, örneğin failin göz teması kurarak, yaklaşarak veya seslenerek hareket ettiğinin ortaya konulması suçun cinsel taciz olarak nitelendirilmesini sağlar.
Yargıtay 18. Ceza Dairesi – E. 2019/4669, K. 2020/8524, T. 02.07.2020
Teşhircilikte ayrım: aleniyet ve yönelinen kişi
Konu: Daire bu kararında, hayasızca hareketler suçundaki teşhircilik ile teşhir suretiyle işlenen cinsel taciz arasındaki ayrımı ele almıştır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi: İki suç arasındaki fark, teşhirin aleniyet unsuru ve yöneldiği kişi bakımından ortaya çıkar. Hayasızca hareketler suçunda teşhir aleni olmalı ve belirli bir kişiye yönelmemelidir. Teşhir belirli bir kişiye yöneltilmişse, aleni bir ortamda gerçekleşmiş olsa bile hayasızca hareketler suçundan değil, o kişiye karşı işlenen cinsel taciz suçundan söz edilir.
Uygulama için anlamı: olayın kalabalık bir yerde geçmiş olması suçu kendiliğinden hayasızca hareket haline getirmez; belirleyici olan hedeftir. Teşhir suretiyle cinsel tacizde ceza artırılarak verilir ve mağdurun şikayeti, beyanı ve teşhisi dosyanın merkezinde yer alır. Ayrıntı için cinsel taciz suçu rehberimize bakınız.
Cinsel Taciz, Müstehcenlik ve Diğer Suçlardan Farkı
| Suç | Fiil | Ceza | TCK 225’ten Farkı |
|---|---|---|---|
| Hayasızca hareketler (TCK 225) | Alenen cinsel ilişki veya belirli kişiye yönelmeyen teşhir | 6 ay-1 yıl hapis | – |
| Cinsel taciz (TCK 105) | Belirli bir kişiyi cinsel amaçla rahatsız etme; teşhir suretiyle işlenirse ceza artar | 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası; nitelikli hallerde yarı oranında artırım | Belirli bir mağdur vardır; aleniyet şart değildir |
| Çocuğa karşı işlenen fiiller | Çocuğa yönelik teşhir veya cinsel davranış | Çocuğa karşı cinsel taciz veya cinsel istismar hükümleri | Mağdurun yaşı suç vasfını ağırlaştırır |
| Müstehcenlik (TCK 226) | Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri yayma, satma, çocuklara gösterme | Fiile göre değişen hapis ve adli para cezası | Konu davranış değil üründür |
| Rahatsız etme (Kabahatler K. m.37) | Mal veya hizmet satmak için başkalarını rahatsız etme ve benzeri kabahatler | İdari para cezası | Suç değil kabahattir |
Mağdurun çocuk olması halinde değerlendirme tümüyle değişir; bu durumda çocukların cinsel istismarı hükümleri gündeme gelir. Cinsel dokunulmazlığa karşı diğer suçlar için cinsel saldırı suçu rehberimize bakabilirsiniz.
Soruşturma ve Savunmada İzlenecek Yol
| Aşama | Yapılması Gereken | Dikkat |
|---|---|---|
| Tutanak | Tutanağı okumadan imzalamamak; görülebilirliğe ilişkin koşulların (yer, saat, ışık, camlar) yazılmasını istemek | Eksik veya hatalı tutanağa şerh düşmek |
| İfade | Olay yerinin ve koşulların ayrıntılı anlatılması; müdafi ile görüşme | Bkz. ifadeye çağrıldım ne yapmalıyım |
| Delil | Olay yerinin fotoğrafı, konum bilgisi, kamera kaydı olup olmadığının araştırılması | Keşif ve tanık talebi |
| Basit yargılama | Yazılı savunmada aleniyet ve kast unsurlarını tartışmak | Karara itiraz ederek duruşma açılmasını sağlamak mümkündür |
| Kanun yolu | Aleniyetin gerekçelendirilmemesini ileri sürmek | Bkz. istinaf ve temyiz |
Beş Hata
Hayasızca hareketler dosyalarında savunmayı zayıflatan adımlar
1) Tutanağı, içeriğine bakmadan ve utanç nedeniyle bir an önce bitsin diye imzalamak: tutanaktaki alenen ifadesi sonradan en güçlü delil haline gelir. 2) Yalnızca kimse görmedi demek: ölçüt görülmüş olmak değil görülebilirliktir; savunma koşulların görülmeye elverişli olmadığını göstermelidir. 3) Basit yargılama usulünde yazılı savunma vermemek. 4) Suç vasfına dikkat etmemek: belirli bir kişiye yönelme iddiası varsa dosya cinsel tacize dönüşebilir ve savunma buna göre kurulmalıdır. 5) Ceza düşük diye sonuçları önemsememek: mahkumiyet, özellikle kamu görevlileri ve belirli meslekler bakımından ağır sonuçlar doğurabilir.
Doğru strateji; olay yerinin koşullarını delille ortaya koymak, aleniyet ve kastı ayrı ayrı tartışmak, suç vasfını denetletmek ve mahkumiyet ihtimalinde adli para cezası, erteleme ve HAGB seçeneklerini talep etmektir.
Genel Ahlaka Karşı Suçlarda Müdafilik
Bu dosyalarda sonuç, olay yerinin koşullarının ve aleniyetin doğru ortaya konulmasına bağlıdır. Soruşturmadan kanun yoluna kadar müdafilik için Ankara ceza avukatı desteği almak üzere büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Avukatlık hizmeti ve danışmanlık ücretlidir; ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi altında olmamak üzere belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Arabada cinsel ilişki suç mudur?
Tek başına değildir; belirleyici olan aleniyettir. Araç, başkalarının içeriyi görebileceği bir yerde ve koşulda ise, örneğin işlek bir cadde kenarında, aydınlık bir otoparkta veya camları açık haldeyse hayasızca hareketler suçu oluşur. Issız bir yerde, gece, içi dışarıdan görülmeyen bir araçta ve görülmemek için özen gösterilmişse aleniyet unsuru tartışmalıdır. Yargıtay, hareketin dışarıdan görülebilir şekilde yapılmasını aramaktadır; görevlilerin araca yaklaşıp içeriye bakarak durumu fark etmesi aleniyeti göstermez.
Hayasızca hareketler suçunun cezası nedir?
Ceza altı aydan bir yıla kadar hapistir. Suç şikayete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir. Uygulamada sonuç ceza çoğunlukla adli para cezasına çevrilir, ertelenir veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. Mahkeme basit yargılama usulünü uygularsa ceza ayrıca dörtte bir oranında indirilir.
Teşhircilik ile cinsel taciz arasındaki fark nedir?
Fark, davranışın kime yöneldiğindedir. Kişi cinsel organını belirli bir kişiyi hedef almadan, genel ve belirsiz bir çevreye karşı alenen sergiliyorsa hayasızca hareketler suçu oluşur. Aynı davranış belirli bir kişiye yöneltilmişse, örneğin fail bir kişiye yaklaşarak veya onunla göz teması kurarak hareket etmişse cinsel taciz suçu oluşur; bu durumda aleniyet şart değildir ve teşhir suretiyle işlendiği için ceza artırılır. Mağdur çocuksa daha ağır hükümler uygulanır.
Sokakta öpüşmek veya sarılmak suç mudur?
Hayır. TCK 225 yalnızca alenen cinsel ilişkide bulunmayı ve teşhirciliği cezalandırır. El ele tutuşmak, sarılmak, öpüşmek bu kapsamda değildir ve suç oluşturmaz. Yargıtay cinsel ilişki kavramını cinsel arzuların tatmini amacına yönelik davranışlar olarak yorumlasa da, sevgi gösterisi niteliğindeki davranışlar bu tanıma girmez.
Evimin içinde perdeyi kapatmadığım için ceza alabilir miyim?
Konut mahrem bir alandır ve kural olarak aleniyet yoktur. Ancak davranış, sokağa veya karşı binalara bakan ve dışarıdan doğrudan görülebilen bir pencere önünde gerçekleşmişse ve kişi görülebildiğini biliyor veya bunu kabulleniyorsa aleniyet tartışılabilir. Dışarıdaki kişinin ancak özel bir çabayla, örneğin dürbünle veya pencereye yaklaşarak görebildiği durumlarda ise aleniyet yoktur; tersine, gözetleyen kişi bakımından özel hayatın gizliliğinin ihlali gündeme gelir.
