Cezaevinde Telefon Hakkı: Kaç Dakika, Kimler Aranır?
Cezaevinde telefon hakkı, kapalı cezaevinde haftada bir kez ve en fazla 10 dakikalık görüşmedir. Hükümlü tek bir numarayı idarenin telefonundan arar. Görüntülü sistem olan cezaevlerinde haftalık süre 30 dakikadır. Yalnızca eş, dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasi aranabilir. Arkadaş ve nişanlı aranamaz, onlarla mektupla haberleşilir. Cezaevindeki kişi dışarıdan aranamaz. Görüşme için Telefon Görüşme Formu ve yakınlık belgesi gerekir. Açık cezaevinde ücretli telefonlarla görüşme serbesttir. Tutuklunun görüşmesini savcı veya mahkeme kısıtlayabilir, müdafiyle haberleşmesi ise kısıtlanamaz. Ölüm ve ağır hastalık gibi acil hallerde görüşme derhal yaptırılır. Hak engellenirse 15 gün içinde infaz hakimliğine şikayet edilir.
Pazar Akşamı Gelmeyen Telefon
Bir baba kapalı cezaevine yeni girdi. Ailesi ilk pazar akşamı telefonun başında bekliyor. Telefon çalmıyor. İkinci hafta da ses yok. Sonradan öğreniyorlar ki formda yakınlık belgesi eksikmiş. Babanın aramak istediği numara bu yüzden hiç bağlanmamış.
Bu tablo cezaevi yakınlarının en sık yaşadığı sorundur. Oysa kurallar yazılıdır ve öğrenilmesi kolaydır. Bu yazı kimin, ne kadar süreyle, hangi numarayı arayabileceğini anlatır. Görüntülü görüşmeyi, mektup denetimini ve hak engellendiğinde başvurulacak yolu da açıklar.
Cezaevinde Telefon Hakkı Nedir, Haftada Kaç Dakika?
5275 s.K. m.66, Yönetmelik m.74
Haftada bir kez, en fazla 10 dakika
Cezaevinde telefon hakkı, hükümlünün önceden bildirdiği yakınlarını idarenin telefonundan arayabilmesidir. Kapalı cezaevinde hükümlü haftada bir kez tek bir numarayı arar. Görüşme başladığı andan itibaren en fazla 10 dakika sürer.
Dayanak 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 66. maddesi ve Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi Yönetmeliği’nin 74. maddesidir. Aranan numaraya ulaşılamazsa daha önce bildirilmiş başka bir numara aranabilir. Gün ve saatleri cezaevi idaresi belirler.
| Durum | Haftalık Hak |
|---|---|
| Kapalı cezaevi, genel kural | Haftada bir kez, tek numara, en fazla 10 dakika |
| Görüntülü sistem olan cezaevi | Haftada 30 dakika, en fazla üç görüşmeye bölünebilir |
| Ziyaret hakkını kullanmayan hükümlü | Sonraki haftaya 30 dakika ek süre. Devredilmez |
| Çocuk hükümlü, 0-6 yaş çocuğu olan kadın | Görüntülü sistemde süre iki kat uygulanır |
| Dini bayram | Bayramda kullanılmak üzere 30 dakika ek hak |
| Deprem, salgın, doğal afet | Bakanlık kararıyla süre ve sayı artırılabilir |
| Açık cezaevi | Ücretli telefonlarla sesli veya görüntülü serbest görüşme |
Görüntülü görüşme altyapısı her cezaevinde yoktur. Sistem, Adalet Bakanlığının belirlediği kurumlarda uygulanır. Bu kurumlarda görüşme görüntülü veya yalnızca sesli yapılabilir.
Görüşme ücretlidir ve bedelini hükümlü öder. Telefon kartı kantinden alınır. Altyapısı olan kurumlarda kart elektronik ortamda sağlanır. Bu nedenle hükümlünün emanet hesabında para bulunmalıdır. Para yatırma kuralları için cezaevine kıyafet, eşya ve para yazımıza bakabilirsiniz.
Kapalı Cezaevinden Kimler Aranabilir?
Kapalı cezaevindeki hükümlü yalnızca belirli yakınlarını arayabilir. Bunlar eşi, dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasisidir (Yönetmelik m.74/1). Yakınlığın belgelenmesi şarttır.
| Aranabilir | Aranamaz |
|---|---|
| Anne, baba, çocuk, kardeş | Arkadaş |
| Dede, nine, torun | Nişanlı veya sevgili |
| Amca, dayı, hala, teyze, yeğen, kuzen | İş arkadaşı |
| Eşin anne, babası ve kardeşleri | Forma kaydı olmayan herkes |
| Eş ve vasi | Yakınlığı belgelenmemiş kişi |
Listede olmayan kişilerle telefonla görüşülemez. Ancak mektupla haberleşmek mümkündür. Nişanlı ve arkadaşlar için yol budur.
Bazı hükümlü grupları için kural daha dardır. Kaynak tablo aşağıdadır.
| Hükümlü Grubu | Kim Aranabilir | Sıklık ve Süre |
|---|---|---|
| İdare ve gözlem kurulunca tehlikeli halde kabul edilen | Yalnızca eş, çocuklar, anne ve baba | 15 günde bir, en fazla 10 dakika, yalnızca sesli |
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis hükümlüsü | Eş, altsoy, üstsoy, kardeşler ve vasi | Kurul uygun görürse 15 günde bir, 10 dakika, sesli |
| Terör veya silahlı suç örgütü yöneticiliğinden hükümlü | Genel kuraldaki yakınlar | Haftada en fazla 10 dakika, yalnızca sesli |
Terör ve çıkar amaçlı suç örgütü üyeleri için ayrı bir değerlendirme yapılır. Görüntülü görüşme ve süre uzatımından yararlanıp yararlanmayacaklarına idare ve gözlem kurulu karar verir. Kurul, kurumdaki tutum ve davranışlara bakar.
Cezaevinde Telefon Hakkı Nasıl Kullanılır? Adım Adım
Cezaevinde telefon hakkı bir formla başlar. Hükümlü “Telefon Görüşme Formu” doldurup idareye verir. Formda gösterilmeyen kişiyle görüşme yaptırılmaz. Yakını cezaevine yeni giren aile için doğru sıra şöyledir.
| Adım | Ne Yapılır? |
|---|---|
| 1. Numaraları netleştirin | Formda ad, yakınlık derecesi, sabit, cep veya yurt dışı numara ve açık adres yer alır |
| 2. Yakınlık belgesini gönderin | Nüfus kayıt örneği e-Devlet’ten alınır ve hükümlüye mektupla gönderilir |
| 3. Değişikliği bildirin | Numara değişirse hükümlü yeni form düzenler. Kapanan numara aranamaz |
| 4. Kartı sağlayın | Hükümlünün kantin hesabında telefon kartı için para bulunmalıdır |
| 5. Görüşme düzenine uyun | Hükümlü adını söyler. Karşı taraf ad, soyad ve numarasını tekrarlar. Bu zorunludur |
Cezaevindeki kişi dışarıdan aranamaz (Yönetmelik m.74/2-ö). Görüşmeyi her zaman hükümlü veya tutuklu başlatır. Genel ve kısmi aramalarda telefon kullandırılmaz. Yemek dağıtım saatlerinde ve güvenliği bozan olaylarda da görüşme yapılmaz.
Görüşmeler Türkçe yapılır. Hükümlü kendisinin veya arayacağı kişinin Türkçe bilmediğini beyan edebilir. Bu halde başka dilde görüşmeye izin verilir ve görüşme kayda alınır. Yabancı uyruklu hükümlünün numarasından şüphe edilirse konsolosluktan bilgi istenir. Aile, numaranın sahibini gösteren resmi belgenin Türkçe tercümesini sunarak süreci hızlandırabilir.
Üç Hata
Telefonda yapılmaması gerekenler
1) Görüşmeyi başka bir hatta yönlendirmeyin. Telefonu forma kaydı olmayan birine vermeyin. Dinlemede tespit edilirse görüşme kesilir ve adli veya idari soruşturma başlar.
2) Dosyanın delilleri, tanıklar veya diğer sanıklar hakkında konuşmayın. Kapalı cezaevindeki görüşmeler dinlenir ve kayda alınır. 3) Cezaevine cep telefonu sokmaya çalışmayın. Bunun disiplin ve ceza sonuçları aşağıda anlatılmıştır.
Avukata Sor
Yakınınızın telefon veya mektup hakkı bir kararla engellendiyse, 15 günlük şikayet süresi dolmadan durumu bir avukatla değerlendirin.
Tutuklu, Açık Cezaevi ve Acil Durumlar
Tutuklunun telefon hakkı da aynı kurallara tabidir. CGTİK m.116 bu hükümlerin tutuklulara da uygulanacağını öngörür. Tek şart, tutukluluk haliyle uyumlu olmalarıdır.
5275 s.K. m.114/3 ve m.114/5
Tutuklunun görüşmesi kısıtlanabilir
Tutuklunun telefon görüşmeleri ve yazışmaları kısıtlanabilir. Soruşturmada bu kararı Cumhuriyet savcısı verir. Kovuşturmada ise hakim veya mahkeme verir.
Kısıtlama dosyanın gereğiyle sınırlıdır. Gerekçesi kalkan kısıtlamanın kaldırılması dilekçeyle istenebilir. Tutuklunun müdafiiyle haberleşmesine ise hiçbir şekilde engel olunamaz. Tutukluluğa itiraz için tutuklama, adli kontrol ve itiraz ve tutuklanan kişi nasıl çıkarılır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Açık cezaevinde kural farklıdır. Hükümlü ücretli telefonlarla sesli veya görüntülü olarak serbestçe görüşür (CGTİK m.66/2, Yönetmelik m.74/4). Haftalık 10 dakika ve kişi sınırı uygulanmaz. Çocuk hükümlülerin telefonla konuşması da kısıtlanamaz. Ancak açık cezaevinde de cep telefonu bulundurmak yasaktır. Geçiş şartları için açık cezaevine geçiş yazımıza bakabilirsiniz.
| Acil Durum | Ne Olur? |
|---|---|
| Altsoy, üstsoy, eş veya kardeşin ölümü | Hükümlü kurumun telefon ve faksından derhal yararlandırılır |
| Ağır hastalık, salgın, doğal afet | Aynı kural uygulanır. Açık ve kapalı cezaevi fark etmez |
| Haftalık hak | Bu görüşme haftalık telefon hakkından sayılmaz ve tutanağa bağlanır |
| Disiplin cezası varsa | Ölüm, ağır hastalık veya afet halinde görüşme yine engellenemez |
Acil bir durumda cezaevi idaresini aramanız yeterlidir (CGTİK m.66/3). Olayı bildirin, idare hükümlüye ulaştırır. Ziyaret kuralları için açık görüş ve kapalı görüş yazımıza bakabilirsiniz.
Cezaevine Mektup: Denetim, Ret ve Avukat Yazışmaları
Telefonla aranamayan kişiler için haberleşme yolu mektuptur. Hükümlü ve tutuklu mektup, faks ve telgraf alabilir. Ücretini kendisi karşılayarak gönderebilir. Altyapısı olan cezaevlerinde mektup elektronik yöntemle de alınıp gönderilebilir.
Mektuplar denetlenir (CGTİK m.68). Kurumda mektup okuma komisyonu varsa denetimi komisyon yapar. Yoksa kurumun en üst amiri yapar.
| Sakıncalı Mektup Türü | Sonuç |
|---|---|
| Kurumun güvenliğini tehlikeye düşüren | Hükümlüye verilmez, hükümlü yazmışsa gönderilmez |
| Görevlileri hedef gösteren | Hükümlüye verilmez, gönderilmez |
| Örgütsel haberleşmeye yol açan | Hükümlüye verilmez, gönderilmez |
| Paniğe yol açacak yalan bilgi, tehdit veya hakaret içeren | Hükümlüye verilmez, gönderilmez |
| Tehdit, hakaret, sövme içeren veya habersiz gönderilen | Kınama cezası (CGTİK m.39) |
4675 s.K. m.5 ve m.6
Mektup verilmezse süre işlemeye başlar
Sakıncalı görülen mektup en geç 24 saat içinde disiplin kuruluna verilir. Kısmen sakıncalıysa çizilmiş fotokopisi tebliğ edilir. Tamamen sakıncalıysa yalnızca kurul kararı tebliğ edilir. Mektubun aslı şikayet ve itiraz süresi sonuna kadar saklanır.
Bu karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde infaz hakimliğine şikayet edilir. İnfaz hakimliği kararına karşı iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir.
CGTİK m.68/4
Avukat yazışmaları denetlenmez
Hükümlünün resmi makamlara ve savunması için avukatına gönderdiği mektuplar denetlenmez. Faks ve telgraf için de kural aynıdır. Tutuklunun müdafiiyle yazışmaları da denetlenemez. Belirli örgüt suçlarında infaz hakimi kararıyla avukat görüşmelerine sınırlama getirilebilir.
Yönetmelik m.72’de avukat görüşmelerinin kayda alınmasına ve görevli bulundurulmasına ilişkin bölümler vardı. Bu bölümler Danıştay 10. Dairesinin 22.10.2024 tarihli, E.2020/5168, K.2024/4229 sayılı kararıyla iptal edildi. Karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04.02.2026 tarihli kararıyla kesinleşti.
Kısıtlama, Disiplin Cezası ve Ceza Hukuku Boyutu
Telefon ve mektup hakkı disiplin cezası olarak kaldırılabilir. Süre bir aydan üç aya kadardır (Yönetmelik m.120/6). Ceza tamamen veya kısmen uygulanabilir. Ceza sürerken gelen mektuplar, infaz tamamlandıktan sonra hükümlüye verilir.
| Bu Ceza Neyi Kapsamaz? | Açıklama |
|---|---|
| Aile bireyinin ölümü veya ağır hastalığı | Görüşme yaptırılır |
| Doğal afet halleri | Görüşme yaptırılır |
| Resmi mercilerle haberleşme | Engellenemez |
| Avukatla iletişim | Engellenemez |
Disiplin cezası tahliyeyi de etkiler. Disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işlemi yapılmaz. Haberleşmeye ilişkin bir ceza tahliye tarihini bu yüzden geciktirebilir. Ayrıntı için cezaevinde disiplin cezası ve koşullu salıverilme yazılarımıza bakabilirsiniz.
CGTİK m.44, TCK m.297
Cep telefonu sokmak: disiplin ve suç
Cezaevine cep telefonu veya başka bir iletişim aracı sokmak hücreye koyma cezasını gerektirir (CGTİK m.44). Bu kural hükümlü ve tutuklu için geçerlidir. Hücre cezası açık cezaevine geçişi ve iyi hal değerlendirmesini de olumsuz etkiler.
Fiil aynı zamanda suç oluşturabilir. TCK m.297, infaz kurumuna yasak eşya sokmayı ve bulundurmayı ayrıca cezalandırır. Cihazı içeri sokmaya aracılık eden yakın da bu kapsama girebilir. Ziyaret sırasında hiçbir eşyayı elden vermeyin.
Kayda alınan görüşmeler ayrı bir risk taşır. Telefonda yapılan beyanlar soruşturma ve kovuşturmada aleyhe kullanılabilir. Ceza dosyası süren kişi ne konuşacağını önce müdafiiyle belirlemelidir. Genel çerçeve için ceza hukuku sayfamıza ve cezaevi kuralları rehberimize bakabilirsiniz.
Şikayet Süresi ve Avukat Desteği
4675 s.K. m.5
Şikayet süresi 15 gün
Telefon veya mektup hakkı hukuka aykırı engellendiyse infaz hakimliğine şikayet edilir. Süre işlemin öğrenilmesinden itibaren 15 gündür. Her halde işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde başvurulmalıdır.
Başvuruyu hükümlü yapabilir. Eşi, anne veya babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi ve avukatı da yapabilir. Dayanak 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 5. maddesidir. İnfaz hakimi dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir.
| Sık Yapılan Hata | Sonucu |
|---|---|
| Belgesiz form | Yakınlık belgesi olmayan kişi aranamaz. Aileler haftalarca telefon bekler |
| Telefonda dosya konuşmak | Kayda alınan beyanlar aleyhe kullanılabilir |
| Şikayet süresini kaçırmak | 15 gün geçtikten sonra şikayet esasa girilmeden reddedilir |
| Tutuklu kısıtlamasını kalıcı sanmak | Gerekçesi kalmayan kısıtlamanın kaldırılması istenebilir |
İnfaz hakimi disiplin cezasına karşı şikayette hükümlünün savunmasını alır. Hükümlü bu savunmayı avukatıyla birlikte veya avukatı aracılığıyla yapabilir (4675 s.K. m.6). Teslim süreci için cezaevine teslim olma yazımıza, genel infaz kuralları için infaz hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
| Görüşmeye Gelirken Yanınızda Bulunsun |
|---|
| Cezaevindeki kişinin adı, bulunduğu kurum ve varsa dosya numarası |
| Tutukluysa soruşturma veya kovuşturma dosya numarası ve kısıtlama kararı |
| Hakkı engelleyen tutanak, disiplin kurulu kararı veya tebligat |
| Tebligatın veya işlemin öğrenildiği tarih |
| Aranmak istenen kişilerle yakınlığı gösteren nüfus kayıt örneği |
Avukat desteği hangi aşamada gerekir? Telefon hakkının kullanımı çoğu zaman idareyle çözülen günlük bir işlemdir. Avukat, hak bir karar veya işlemle engellendiğinde gerekir. Tutukluya kısıtlama getirildiğinde, haberleşme yasağı içeren disiplin cezası verildiğinde veya mektup sakıncalı bulunduğunda süreler kısadır. Savunma da yazılı yapılır. Cezaevindeki diğer haklar için cezaevinde haklar ve şikayet yazımıza bakabilirsiniz.
Tutuklu ve Hükümlü Haberleşme Hakkında Hukuki Destek
Haberleşme kısıtlaması, disiplin cezası ve mektup ret kararları kısa sürelere bağlıdır ve tahliye tarihini etkileyebilir. İnfaz hakimliği şikayeti ve ağır ceza itirazı için Ankara ceza avukatı ile iletişime geçebilirsiniz.
Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Avukatlık hizmeti ve danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi altında olmamak üzere belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Cezaevinde telefon hakkı haftada kaç dakikadır?
Kapalı cezaevinde hükümlü haftada bir kez tek bir numarayı arar ve görüşme en fazla 10 dakika sürer. Görüntülü görüşme sistemi olan cezaevlerinde haftalık süre 30 dakikadır. Bu süre en fazla üç görüşmeye bölünebilir.
Cezaevindeki yakınımı ben arayabilir miyim?
Hayır. Cezaevindeki kişiye dışarıdan telefon açılarak görüşme yaptırılmaz. Görüşmeyi her zaman cezaevindeki kişi başlatır. Önceden bildirdiği numarayı idarenin telefonundan arar.
Arkadaşım veya nişanlım cezaevinden aranabilir mi?
Kapalı cezaevinden yalnızca eş, dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasi aranabilir. Arkadaş ve nişanlı bu listede yoktur. Onlarla mektupla haberleşmek mümkündür. Açık cezaevinde ise görüşme serbesttir.
Tutuklu yakınım telefon açabilir mi?
Evet. Hükümlülerin telefon hakkına ilişkin kurallar tutuklulara da uygulanır. Ancak soruşturmada savcı, kovuşturmada hakim veya mahkeme bu hakkı kısıtlayabilir. Tutuklunun müdafiiyle haberleşmesi ise kısıtlanamaz.
Ailede ölüm oldu, cezaevindeki babama nasıl haber veririm?
Cezaevi idaresini arayıp durumu bildirin. Ölüm, ağır hastalık veya doğal afet halinde hükümlü kurumun telefonundan derhal yararlandırılır. Bu görüşme haftalık haktan sayılmaz. Disiplin cezası olsa bile engellenemez.
Cezaevi Rehberinin Diğer Bölümleri
Tüm süreci tek sayfada görmek için: Cezaevi Kuralları: Açık ve Kapalı Cezaevi Rehberi
