TCK 191/4: 3 İhlal Hali ve Israr Kuralı – Denetimli Serbestlik İhlal Edildi Dava Açılır mı? (2026)
TCK 191/4: erteleme süresinde üç halden biri gerçekleşirse kamu davası açılır. (a) Yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uymamakta ısrar. (b) Tekrar uyuşturucu satın alma, kabul etme veya bulundurma. (c) Tekrar uyuşturucu kullanma. Kritik ayrım: (a) bendinde “ısrar” aranır, yani tek ihlal yetmez – önce ihtarat yapılmalı; (b) ve (c) bentlerinde ihtarat aranmaz, doğrudan dava açılır. Kamu davası açılırsa 2-5 yıl hapis gündeme gelir. Ancak HAGB ve erteleme değerlendirilebilir. İhlal nedeniyle açılan davada ayrı dosya açılmaz; ilk dosya üzerinden yargılama yürütülür.
TCK 191/4: Üç İhlal Hali
| Bent | İhlal Hali | İhtarat Gerekli mi? | Sonuç |
|---|---|---|---|
| (a) | Yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uymamakta ısrar | Evet – önce ihtarat, sonra ısrar | Kamu davası açılır |
| (b) | Tekrar uyuşturucu satın alma, kabul etme veya bulundurma | Hayır – doğrudan | Kamu davası açılır |
| (c) | Tekrar uyuşturucu kullanma | Hayır – doğrudan | Kamu davası açılır |
Madde metni için: 5237 sayılı TCK m.191.
(a) bendi ısrar arar; (b) ve (c) bentleri ısrar aramaz. Bu ayrımı bilmek savunmayı şekillendirir
İmza kaçırma, görüşmeye gelmeme veya tedaviye katılmama gibi yükümlülük ihlalleri (a) bendi kapsamındadır: tek ihlal yetmez, ısrar şartı aranır, önce ihtarat yapılmalıdır. Ancak tahlilde pozitif çıkma veya tekrar madde ile yakalanma (b) ve (c) bentleri kapsamındadır: ihtarat aranmaz, doğrudan kamu davası açılır. Savunmada öncelikle ihlalin hangi bende girdiği tespit edilmelidir.
Israr Şartı ve İhtarat Zorunluluğu
Kanunla getirilen “ısrar” şartı yönetmelik hükümleriyle bertaraf edilemez; tek çağrıya uyulmaması ısrar sayılmaz
Yargıtay, normlar hiyerarşisi gereğince TCK 191/4-a’daki “ısrar” şartının yönetmelik hükümleriyle ortadan kaldırılamayacağını vurgulamıştır. Uygulama: (1) İlk ihlal tespit edilir. (2) Şüpheliye usulüne uygun ikinci bir çağrı tebligatı yapılır; ihlal sonuçları hatırlatılır. (3) İkinci çağrıya da uyulmaz ise ısrar gerçekleşmiş sayılır. (4) Ancak bu aşamada kamu davası açılır. İhtaratsiz açılan dava bozulur.
İhlal sebebiyle kamu davası açıldıysa savunmada şu 5 noktayı kontrol edin
(1) İhlalin hangi bende girdiğini tespit edin: (a) = ısrar gerekli; (b)/(c) = doğrudan dava. (2) (a) bendi ise: ikinci çağrı tebligatı yapıldı mı? Yapılmadıysa bozma gerekçesi. (3) Tebligatlar usulüne uygun mu? Adreste tebligat yoksa geçersizlik ileri sürülebilir. (4) Erteleme kararı şüpheliye bizzat tebliğ edildi mi? Yargıtay, yalnızca müdafie tebliği yeterli görmemektedir. (5) Önceki dosya durumu: ilk ertelemeden doğan dava beraatle sonuçlandıysa, ikinci davada durma ve yeniden erteleme değerlendirilmelidir.
Ankara Ceza Avukatı
TCK 191/4 kapsamında kamu davası, ihtarat eksikliği nedeniyle bozma talebi, HAGB değerlendirmesi ve savunma stratejisi için durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Tekrar Yakalanma: Doğrudan Dava
Erteleme süresinde tekrar uyuşturucu ile yakalanma veya pozitif tahlil sonucu, 191/4-b ve 191/4-c kapsamındadır. Bu hallerde ihtarat aranmaz; Cumhuriyet savcısı doğrudan iddianame düzenleyerek kamu davası açar. TCK 191/5 uyarınca bu yeni fiil ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz; ilk dosya üzerinden değerlendirilir.
Ayrı Dosya Açılmaz Kuralı (191/5)
Erteleme süresinde tekrar aynı suçun işlenmesi ayrı soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz; ilk dosya üzerinden yürütülür
Bu kural pratik açıdan önemlidir: şüpheli hakkında aynı anda iki ayrı dosyadan yargılanma riski yoktur. Tekrar yakalanma, 191/4 kapsamında ihlal sebebi olarak değerlendirilir ve erteleme kararı kaldırılarak kamu davası açılır. Ancak TCK 191/6 uyarınca, 191/4’e göre kamu davası açıldıktan sonra işlenen suçlarda ikinci kez erteleme mümkün değildir; doğrudan iddianame düzenlenir ve ayrı dosya açılır.
Kamu Davası Sonrası: HAGB, Ceza, İnfaz
| Konu | Kural |
|---|---|
| Ceza | 2-5 yıl hapis (TCK 191/1) |
| Görevli mahkeme | Asliye ceza mahkemesi |
| TCK 62 iyi hal indirimi | 1/6 indirim mümkün |
| HAGB | Sonuç ceza 2 yıl veya altında ise mümkün; TCK 191/8 zorunlu HAGB de değerlendirilebilir |
| Ceza ertelemesi | 2 yıl veya altında ise mümkün |
| Adli para cezasına çevirme | 1 yıl veya altında ise mümkün |
| İnfaz oranı | 1/2 (yarısını çektikten sonra koşullu salıverilme) |
| Etkin pişmanlık (TCK 192) | Tedarikçiyi bildirme: cezasızlık veya indirim |
İnfaz rejimi için: 5275 sayılı İnfaz Kanunu.
191/4’e göre kamu davası açıldıktan sonra işlenen suçlarda artık erteleme verilemez; doğrudan iddianame düzenlenir
191/6 kesin bir sınır koyar: daha önce 191/4 nedeniyle kamu davası açılmış ve mahkumiyet kararı verilmişse, aynı suçun tekrar işlenmesi halinde yeniden erteleme karararı verilemez. Bu durumda Cumhuriyet savcısı doğrudan iddianame düzenler ve ayrı bir dosya açılır. Yargıtay, birden fazla erteleme kararı varsa usulüne uygun kesinleşen ilk kararın esas alınmasını aramaktadır. Bu durumdaki sanık için etkin pişmanlık (TCK 192) ve HAGB seçenekleri savunmanın temel araçları olur.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
| Karar | Konu | İlke |
|---|---|---|
| Yargıtay 10. CD, E.2023/16425, K.2024/17836 | Israr şartı | “Israr” kanun şartıdır; yönetmelikle bertaraf edilemez; tek çağrıya uyulmaması ısrar sayılmaz |
| Yargıtay 10. CD (yerleşik içtihat) | İkinci çağrı tebligatı | İlk ihlalde doğrudan dava açılması bozma sebebi; önce usulüne uygun ikinci çağrı zorunlu |
| Yargıtay 10. CD (yerleşik içtihat) | Bizzat tebliğ | Erteleme kararı yalnızca müdafie değil, şüpheliye bizzat tebliğ edilmeli |
| Yargıtay 10. CD (yerleşik içtihat) | Beraat-durma zinciri | İlk ertelemeden doğan davada beraat kesinleşirse, ikinci davada durma ve yeniden erteleme değerlendirilir |
Ankara Ceza Avukatı
TCK 191/4 kapsamında ihlal nedeniyle açılan kamu davası, ihtarat eksikliği, HAGB, etkin pişmanlık ve istinaf/temyiz süreçlerinde hukuki destek almak için bir ceza avukatıyla görüşün.
Sık Sorulan Sorular
İmza kaçırdım; hemen dava açılır mı?
Hayır. İmza kaçırma 191/4-a kapsamında yükümlülük ihlalidir ve “ısrar” şartı aranır. Tek ihlal ısrar sayılmaz; önce usulüne uygun ikinci çağrı tebligatı yapılmalıdır. İkinci çağrıya da uyulmazsa ısrar gerçekleşmiş sayılır ve ancak o zaman kamu davası açılır. İhtarat yapılmadan açılan dava Yargıtay tarafından bozulmaktadır.
Tahlilde pozitif çıktı; ihtarat beklenir mi?
Hayır. Pozitif tahlil sonucu, 191/4-c (tekrar kullanma) kapsamındadır ve ihtarat aranmaz. Cumhuriyet savcısı doğrudan iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Savunmada tahlil usulünün kontrol edilmesi (zincir güvenliği, doğrulama testi) önem taşır.
Dava açıldıktan sonra HAGB alınabilir mi?
Evet. 191/4’e göre açılan kamu davasında mahkeme 2-5 yıl hapis cezasıyla hüküm kurar; ancak sonuç ceza 2 yıl veya altında kalırsa HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) mümkündür. Ayrıca suç vasfı yargılama sırasında ticaretten kullanıma dönüşmüşse TCK 191/8 gereğince zorunlu HAGB uygulanabilir.
İhlal nedeniyle açılan davada ayrı dosya mı açılır?
Hayır. TCK 191/5 uyarınca erteleme süresinde tekrar aynı suçun işlenmesi ayrı soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz; ilk dosya üzerinden yürütülür. Ancak 191/6 uyarınca, 191/4’e göre kamu davası açıldıktan sonra işlenen suçlarda ise ayrı dosya açılır ve ikinci kez erteleme verilemez.
İlk davada beraat aldım; ikinci dosya ne olur?
İlk ertelemeden doğan davada beraat kararı verilir ve kesinleşirse, önceki erteleme kararı hukuki geçerliliğini yitirir. Bu durumda ikinci dosyada mahkeme durma kararı vererek, sanık hakkında yeniden kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirimde bulunması gerekir.
