GSS Borcu Nasıl Silinir? Gelir Testi, Zamanaşımı, Öğrenci Muafiyeti ve Yapılandırma (2026)
GSS borcu üç farklı yolla silinebilir: (1) Gelir testi yapılır ve hane içinde kişi başına düşen gelir brüt asgari ücretin 1/3’ünden az çıkarsa (G0 statüsü), biriken GSS borçlarının tamamı silinir ve primler devlet tarafından karşılanır (5510 m.60/c-1 ve geçici m.12). (2) Öğrenciler için lise mezunları 20, üniversite mezunları 25 yaşına kadar gelir testi gerekmeden prim devlet tarafından karşılanır (Ek m.13). (3) Zamanaşımı: SGK alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı süresi vardır; usulüne uygun ödeme emri tebliğ edilmemiş veya takip yapılmamış borçlar zamanaşımı def’iyle düşürülebilir (5510 m.93). Dönemsel yapılandırma (af) kanunlarında ise gecikme zammı ve cezası silinir, anapara taksitlendirilir.
GSS Borcu Nedir? Neden Habersiz Borç Çıkar?
5510 sayılı Kanun’un 60/g maddesi uyarınca, Türkiye’de ikamet eden ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı kapsamında olmayan) her vatandaş otomatik olarak Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınır. Gelir testi yaptırmayan kişi, en yüksek prim sınırından borçlandırılır. 2026 yılında standart aylık GSS primi 1.981,80 TL’dir (brüt asgari ücret 33.030 TL x %6). Yılda yaklaşık 23.782 TL borç birikmektedir. Güncel mevzuat için: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu.
| Borcun oluşma nedeni | Açıklama |
|---|---|
| Gelir testi yaptırmama | En yüksek primden otomatik borçlanma; en yaygın neden |
| İşten ayrılma sonrası | Yeni işe başlanmazsa 1 ay sonra otomatik GSS tescili |
| 18 yaşı doldurma | Aile üzerinden sağlık hakkı sona erer; genç farkında olmaz |
| Öğrencilik bitmesi | Mezuniyet sonrası yaş sınırı aşılınca tescil başlar |
| Askerlik dönemi | Askerlik süresinde borç çıkmaması gerekir; hatalı kayıt |
| Yanlış tescil | SGK sistemindeki kayıt hatası |
İşsiz kalan veya 18 yaşını dolduran kişi, SGK tarafından otomatik GSS kapsamına alındıktan sonra 1 ay içinde gelir testi yaptırmazsa en yüksek sınırdan borçlandırılır – bu süreyi kaçırmayın
Gelir testi başvurusu ikamet adresindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na (SYDV) yapılır. Test sonucu SGK’ya otomatik bildirilir.
Gelir Testi ile Borcu Tamamen Sildirme
| Gelir düzeyi | Statü | Sonuç |
|---|---|---|
| Kişi başı gelir < asgari ücretin 1/3’ü | G0 | Prim devlet karşılar; geçmiş borçlar tamamen silinir |
| Kişi başı gelir asgari ücretin 1/3’ü – altı | G1 | Prim brüt asgari ücretin %3’ü |
| Kişi başı gelir asgari ücret – iki katı | G2 | Prim brüt asgari ücretin %6’sı |
| Kişi başı gelir > asgari ücretin iki katı | G3 | Prim brüt asgari ücretin %12’si |
Gelir testinde G0 statüsü alan kişinin biriken tüm GSS borçları – anapara, gecikme zammı ve cezası dahil – geriye dönük olarak silinir; sağlık hizmetleri ücretsiz olur (5510 m.60/c-1 ve geçici m.12)
G0 statüsü için: hanede çalışan kimse yok veya çok düşük gelir. Örneğin 4 kişilik ailenin toplam geliri brüt asgari ücretin 4/3’ünden (2026’da yaklaşık 44.040 TL) az olmalı. Gelir testini yaptırmak için SYDV’ye, SGK’ya dilekce vermek için ikamet adresinizdeki SGK il müdürlüğüne başvurun. İş hukuku süreçleri hakkında ceza hukuku ve kesinlik sınırları yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Avukata Sor
GSS borcu sildirme, gelir testi itirazı, zamanaşımı def’i, SGK ödeme emrine itiraz ve yapılandırma başvurusu için durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Öğrenci ve Genç Muafiyeti (Ek m.13)
| Durum | Yaş sınırı | Koşul |
|---|---|---|
| Lise mezunu (üniversiteye girmemiş) | 20 yaşına kadar | Gelir testi gerekmez; prim devlet karşılar |
| Üniversite öğrencisi / mezunu | 25 yaşına kadar | Öğrencilik süresince ayrı statü; prim yok |
| Öğrenci velisi GSS’li | – | Öğrencinin ayrıca prim ödeme yükümlülüğü yok |
Öğrencilik bilgileri SGK’ya bildirilmemişse veya mezuniyet sonrası yaş sınırı aşıldığında tescil başlamışsa habersiz borç birikir – öğrenci belgesi veya mezuniyet tarihi ile SGK’ya başvurarak düzeltme yapılabilir
Askerlik döneminde de GSS borcu çıkmaması gerekir; askerlik belgesini SGK’ya ibraz ederek düzeltme talep edin. Avukat profilimizi inceleyebilirsiniz.
Zamanaşımı ile Borcun Düşürülmesi
5510 sayılı Kanun’un 93. maddesi uyarınca SGK alacaklarında zamanaşımı süresi bulunur. Zamanaşımı, SGK’nın alacağını takip ve tahsil etme hakkının süre geçimiyle düşmesini ifade eder. Usulüne uygun ödeme emri tebliğ edilmemiş veya icra takibi başlatılmamış borçlarda zamanaşımı def’i ileri sürülebilir. İlgili mevzuat için: 6183 sayılı AATUHK.
| Konu | Detay |
|---|---|
| Tahsil zamanaşımı | 5 yıl (6183 s.K. m.102); vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen yıl başından başlar |
| Zamanaşımını kesen sebepler | Ödeme emri tebliği, haciz, ödeme, yazılı borç ikrarı |
| İtiraz süresi | Ödeme emri tebliğinden itibaren 15 gün (AATUHK m.58) |
| İtiraz mercii | Yetkili idare mahkemesi |
| Hukuki püf noktalar | Ödeme emri hiç tebliğ edilmemişse zamanaşımı kesilmez; kısmi ödeme zamanaşımını kesar |
Zamanaşımı def’i kendiliğinden uygulanmaz; borçlunun ödeme emrine itiraz ederken veya dava aşamasında “zamanaşımı” def’ini bizzat ileri sürmesi gerekir – süreyi kaçırmak borcun kesinleşmesi anlamına gelir
Özellikle yıllardır hiçbir bildirim yapılmamış eski GSS borçlarında bu hukuki yol çok etkilidir. Ancak kısmi ödeme veya yapılandırma başvurusu zamanaşımını keser; avukat desteği almadan ödeme yapmayın.
6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre yapılan taksitlendirmede gecikme zammı silinmez, üzerine tecil faizi eklenir ve taksitlerden biri aksarsa yapılandırma bozulur – bunu “yapılandırma affı” ile karıştırmayın
Gerçek af (yapılandırma kanunu): özel kanunla gecikme zammı ve cezası silinir, anapara taksitlendirilir. Normal taksitlendirme: borç artarak ödenir. Ödeme gücünüzü hesaplamadan başvuru yapmayın; avukatla birlikte en uygun yolu belirleyin.
Yapılandırma Affı ve Gecikme Zammı
| Konu | Detay |
|---|---|
| Son kapsamlı af | 7440 s.K. (2023); süresi doldu |
| Ağustos 2026 durumu | Yürürlükte bir yapılandırma kanunu yok |
| Yasa teklifi | AK Parti 6 Mayıs 2026’da 15 maddelik teklif sundu; taksit süresini 72 aya, teminatsız tecil limitini 1 milyon TL’ye çıkarıyor; henüz yasalaşmadı |
| Af ne yapar? | Anapara korunur; gecikme zammı ve cezası silinir veya çok düşürülür |
| Normal taksitlendirme (6183 m.48) | 36 aya kadar taksit ama gecikme zammı silinmez + tecil faizi eklenir |
Avukata Sor
GSS borcu, gelir testi, zamanaşımı def’i, SGK ödeme emrine itiraz, yapılandırma ve tescil düzeltme için bir avukatla görüşün.
Adım Adım Başvuru Süreci
Adım Adım Başvuru Süreci
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1. Borç sorgulama | e-Devlet “GSS Tescil ve Prim Borç Sorgulama” ekranından mevcut borcunuzu kontrol edin |
| 2. Belge hazırlığı | Kimlik, öğrenci belgesi, askerlik belgesi, yurt dışı ikamet belgesi – durumunuza uygun belgeleri hazırlayın |
| 3. Gelir testi | İkamet adresinizdeki SYDV’ye başvurarak gelir testi yaptırın |
| 4. SGK başvurusu | Belgelerle birlikte SGK il müdürlüğüne dilekçe vererek tescil düzeltme veya borç silme talebinde bulunun |
| 5. Sonuç takibi | e-Devlet üzerinden borcunuzun silinip silinmediğini kontrol edin; silinmemişse SGK’ya yazılı itiraz |
Sık Sorulan Sorular
GSS borcu affı için nereye başvurmalıyım?
Üç ayrı yol vardır. Gelir testi için: ikamet adresinizdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na (SYDV). Tescil düzeltme ve borç silme için: ikamet adresinizdeki SGK il müdürlüğüne yazılı dilekçe. Yapılandırma kanunu çıkarsa: SGK’nın ilan edeceği başvuru süresi içinde başvuru. e-Devlet üzerinden borç sorgulama yapılabilir ancak silme/düzeltme işlemi SGK’ya fiziksel başvuru gerektirir.
Çalışmayan birinin GSS borcu silinir mi?
Evet, gelir testi yaptırılırsa silinir. Çalışmayan ve geliri olmayan kişi gelir testinde G0 statüsü alır; tüm biriken GSS borçları geriye dönük silinir ve primleri devlet karşılar. Önemli: gelir testi yaptırmadan borcun kendiliğinden silinmesini beklemek hatalıdır; başvuru yapmak gerekir.
GSS borcu tamamen silindi mi?
Ağustos 2026 itibariyle yürürlükte genel bir GSS borcu silme kanunu yoktur. 7440 s.K. (2023) ile yapılan yapılandırmanın süresi dolmuştur. Ancak gelir testi sonucu G0 statüsü alanlar için borç tamamen silinir – bu bireysel başvuru gerektirir ve her zaman açıktır.
GSS borcunda zamanaşımı var mı?
Evet. SGK alacaklarında 6183 s.K. m.102 uyarınca 5 yıllık tahsil zamanaşımı süresi bulunur. Ancak zamanaşımı kendiliğinden uygulanmaz; borçlunun ödeme emrine itiraz ederken veya mahkemede “zamanaşımı” def’ini bizzat ileri sürmesi gerekir. Ödeme emri tebliği, haciz veya kısmi ödeme zamanaşımını keser; bu yüzden ödeme yapmadan önce avukat desteği alın.
GSS prim borcu affı kimleri kapsıyor?
Dönemsel yapılandırma kanunları (son: 7440 s.K., 2023) kural olarak 5510 m.60/g kapsamındaki tüm GSS borçlularını kapsar. Bu kanunlarda anapara korunur, gecikme zammı ve cezası silinir, kalan borç taksitlendirilir. AK Parti’nin 6 Mayıs 2026 tarihli 15 maddelik yasa teklifi henüz yasalaşmamıştır; SGK duyurularını takip edin.
