Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu: Cezası ve Yargıtay Kararları (TCK 244) 2026
Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu, bir bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma ya da sistemdeki verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme veya verileri başka yere gönderme ile oluşur ve TCK madde 244’te düzenlenir. Maddede iki ayrı suç vardır: sisteme yönelik fiiller (244/1) ile veriye yönelik fiiller (244/2). Sistemi engelleme veya bozmanın cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Verileri bozma, yok etme, değiştirme veya erişilmez kılmanın cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapistir. Banka, kredi kurumu veya kamu kuruluşuna ait sistemlerde işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Haksız çıkar sağlanmışsa ve eylem başka bir suç oluşturmuyorsa 2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası uygulanır. Sosyal medya hesabının şifresini kırıp değiştirmek, e-posta erişimini engellemek, virüs bulaştırmak, DOS saldırısı yapmak ve kamu veritabanına sahte veri girmek tipik örnekleridir. Suç şikayete tabi değildir, resen soruşturulur. Uzlaşma uygulanmaz. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Nedir?
Birinin Facebook hesabının şifresini kırıp değiştirerek hesabına erişimini engellemek. Bir şirketin sunucusuna virüs bulaştırıp tüm veritabanını silmek. E-okul sistemine girip öğrenci notlarını ve devamsızlık bilgilerini değiştirmek. Bir web sitesine DOS saldırısı yaparak çalışmasını durdurmak. Tüm bu eylemler, dijital dünyanın en yaygın ve en ağır cezalı suçları arasında yer alan bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçunu oluşturur.
Bu suç, bilişim sisteminin işleyişine veya içindeki verilere yönelik kasıtlı ve hukuka aykırı müdahaleleri cezalandırır. Kanun bu suçu “Bilişim Alanında Suçlar” bölümünde düzenler. TCK 243’teki bilişim sistemine girme suçundan farklıdır: 243’te salt yetkisiz erişim cezalandırılırken, 244’te sisteme veya verilere zarar verme cezalandırılır. Korunan hukuki değer, bilişim sistemlerinin doğru ve işlevine uygun çalışması ile verilerin bütünlüğü, erişilebilirliği ve güvenliğidir.
Yasal Dayanak: TCK 244
Yasal Dayanak: TCK 244 ve Dört Fıkra
| Fıkra | Düzenleme | Ceza |
|---|---|---|
| 244/1 | Bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma | 1-5 yıl hapis |
| 244/2 | Verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, veri yerleştirme, verileri başka yere gönderme | 6 ay-3 yıl hapis |
| 244/3 | Banka/kredi kurumu veya kamu kuruluşuna ait sistemde işlenmesi | Ceza yarı oranında artırılır |
| 244/4 | Haksız çıkar sağlama (başka suç oluşturmaması halinde) | 2-6 yıl hapis ve 5000 güne kadar adli para |
Kanunun güncel tam metnini mevzuat.gov.tr üzerindeki 5237 sayılı TCK kaynağından inceleyebilirsiniz.
Sisteme Yönelik Fiiller (244/1) ve Veriye Yönelik Fiiller (244/2)
Madde, iki ayrı suç tipini barındırır. Müdahalenin sisteme mi yoksa veriye mi yönelik olduğu cezayı doğrudan belirler.
| 244/1 – Sisteme Yönelik | 244/2 – Veriye Yönelik |
|---|---|
| Sistemin işleyişini engelleme: kapasitesini yavaşlatma, kilitlenme noktasına getirme, DOS/DDoS saldırısı | Verileri bozma: veri yapısını tahrip etme |
| Sistemin işleyişini bozma: virüs bulaştırma, işletim sistemini çökertme, programları çalışmaz hale getirme | Verileri yok etme: dosyaları silme, veritabanını temizleme |
| Verileri değiştirme: not/devamsızlık değiştirme, kayıtlarda tahrifat | |
| Verileri erişilmez kılma: şifre değiştirme ile erişimi engelleme | |
| Sisteme veri yerleştirme: sahte kayıt oluşturma, gerçeğe aykırı veri girme | |
| Verileri başka yere gönderme: verileri kopyalayıp aktarma |
Uygulamada en sık karıştırılan nokta şudur: sosyal medya hesabının şifresini kırıp değiştirmek ve hesap sahibinin erişimini engellemek, 244/1 (sistemi engelleme) değil, 244/2 (verileri değiştirme ve erişilmez kılma) kapsamındadır. Yargıtay bu ayrımı açıkça vurgulamıştır.
Ankara Ceza Avukatı Desteği
Eylemin 244/1 mi 244/2 mi olduğu, haksız çıkar sağlanıp sağlanmadığı, suç vasfının hırsızlık mı dolandırıcılık mı 244/4 mü olduğu ve dijital delillerin usulü sonucu tümüyle değiştirir. Hem mağdur hem şüpheli için doğru hukuki temsil kritiktir.
Nitelikli Haller ve Haksız Çıkar Sağlama (244/3-4)
| Nitelikli Hal | Sonuç |
|---|---|
| Banka/kredi kurumu veya kamu kuruluşuna ait sistem (244/3) | 244/1 veya 244/2’deki ceza yarı oranında artırılır. E-okul, SGK, e-devlet, bankacılık sistemleri bu kapsamdadır. |
| Haksız çıkar sağlama (244/4) | 2-6 yıl hapis ve 5000 güne kadar adli para. Ancak yalnızca eylem başka bir suç oluşturmuyorsa uygulanır. Bu, tamamlayıcı norm niteliğindedir. |
244/4’teki “başka bir suç oluşturmaması halinde” kaydı kritik öneme sahiptir. Fail bilişim sistemi üzerinden mağdurun banka hesabından kendi hesabına para aktarmışsa, bu eylem TCK 142/2-e (bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık) kapsamında değerlendirilir, 244/4 uygulanmaz. Fail, gerçek kişiye yönelik hile kullanmışsa TCK 158/1-f (bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık) uygulanır. Hile gerçek kişiye değil sisteme yönelikse ve hırsızlık koşulları da yoksa ancak o zaman 244/4 devreye girer.
TCK 243, Hırsızlık ve Dolandırıcılık ile Farkı
| Suç | Belirleyici Fark |
|---|---|
| TCK 243 (sisteme girme) | Salt yetkisiz erişim ve kalma; sisteme veya veriye zarar vermek şart değil |
| TCK 244/1-2 (sistemi engelleme/veri bozma) | Sisteme veya veriye aktif müdahale ve zarar verme |
| TCK 142/2-e (bilişim yoluyla hırsızlık) | Bilişim sistemi araç olarak kullanılarak mağdurun parasına ulaşma |
| TCK 158/1-f (bilişim dolandırıcılığı) | Gerçek kişiye yönelik hile ile aldatma ve menfaat elde etme |
| TCK 244/4 (haksız çıkar) | Başka suç oluşturmayan hallerde bilişim sistemi aracılığıyla çıkar sağlama (tamamlayıcı norm) |
İçtima, Zincirleme Suç ve Fikri İçtima
Veriye müdahale ile sistemin işleyişinin bozulması aynı anda gerçekleşebilir. Örneğin verilerin silinmesi sonucu sistem de çalışamaz hale gelebilir. Bu durumda tek fiille birden fazla suç oluşur ve fikri içtima (TCK 44) gereği en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulur. Farklı zamanlarda aynı sisteme tekrarlanan müdahalelerde ise zincirleme suç (TCK 43) hükümleri uygulanır ve ceza 1/4’ten 3/4’e kadar artırılır. Kişisel veriler de ele geçirilmişse ayrıca TCK 136’dan (kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme) ceza verilir.
Emsal Yargıtay Kararları
Emsal Yargıtay Kararları
Aşağıdaki emsal kararlar, suçun uygulamadaki sınırlarını somut biçimde göstermektedir.
Şifre değiştirip erişimi engellemek sistemi engelleme değil veriyi değiştirmedir
Sanığın, müştekinin e-posta adresine girerek yeni şifre oluşturduğu ve müştekinin erişimini engellediği olayda Yargıtay; eylemin TCK 244/1’deki sistemi engelleme değil, TCK 244/2’deki verileri değiştirme ve erişilmez kılma suçunu oluşturduğunu belirterek suç vasfında yanılgıya düşülmesini bozma nedeni saymıştır.
Sosyal medya hesabının şifresini kırıp içerik paylaşmak suçtur
Sanığın, mağdura ait e-posta ve Facebook hesaplarının şifresini ele geçirerek bu adreslere girdiği, hesaplarda yazışmalar yaptığı ve şifreyi değiştirmek suretiyle mağdurun hesaplarına erişimini engellediği olayda Yargıtay; eylemin TCK 244/2 kapsamında bilişim sistemindeki verileri değiştirme ve erişilmez kılma suçunu oluşturduğunu belirterek mahkumiyeti onamıştır.
E-okul sistemine sahte not girme nitelikli haldir
Sanıkların, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kullanılan e-okul bilişim sistemi şifrelerini ele geçirerek öğrenci devamsızlık ve not bilgilerini değiştirdikleri olayda Yargıtay; sistemin kamu kurumuna ait olması nedeniyle TCK 244/3 gereğince cezanın artırılması gerektiğini, ayrıca devamsızlık ve not değişikliği dışında sağlandığı belirtilen haksız menfaatlerin ne olup kim tarafından sağlandığının araştırılmadan 244/4’ün uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı bozmuştur.
Banka hesabından para aktarma 244/4 değil bilişim yoluyla hırsızlıktır
Sanığın, mağdurun banka hesabına internet bankacılığı üzerinden girip parasını kendi hesabına aktardığı olayda Ceza Genel Kurulu; bilişim sistemlerini araç olarak kullanarak mağdurun banka hesabındaki paraya ulaşan sanığın eyleminin TCK 244/4 değil, TCK 142/2-e kapsamında bilişim sistemi aracılığıyla hırsızlık suçunu oluşturduğunu, 244/4’ün yalnızca başka suç oluşmayan hallerde uygulanacak tamamlayıcı norm niteliğinde olduğunu belirtmiştir.
Gerçek kişiye yönelik hile yoksa dolandırıcılık değil 244/4 uygulanır
Sanığın bilgisayara virüs bulaştırmak suretiyle mağdurun banka şifrelerini ele geçirip hesabından başka bir hesaba para aktardığı olayda Yargıtay; gerçek kişiye yönelik hileli bir davranış bulunmadığından dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığını, fiilin tamamen bilişim sistemi içinde gerçekleştiğini ve TCK 244/4’teki bilişim sistemi aracılığıyla haksız çıkar sağlama suçunu oluşturduğunu belirterek suç vasfının doğru belirlenmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Şikayet, Yargılama ve Savunma
Bu suç şikayete tabi değildir; savcılık resen soruşturma başlatır. Uzlaşma kapsamında değildir. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Dava zamanaşımı 244/1 için 8 yıl, 244/4 için 15 yıldır. Hapis cezası koşulları varsa HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme mümkündür; ancak 244/4’te alt sınır 2 yıl olduğundan HAGB ve erteleme yalnızca cezanın 2 yıl ve altında kalması halinde uygulanabilir.
Uygulamada en kritik savunma noktaları: (i) eylemin 244/1 (sisteme yönelik) mi yoksa 244/2 (veriye yönelik) mi olduğunun doğru ayrımı – şifre değiştirme 244/2’dir, sistem çökertme 244/1’dir; (ii) haksız çıkar sağlanmışsa 244/4’ün tamamlayıcı norm niteliği – eylem hırsızlık veya dolandırıcılık oluşturuyorsa 244/4 uygulanmaz; (iii) dijital delillerin (IP adresi, log kayıtları, disk imajı) usulüne uygun toplanıp toplanmadığı – CMK 134 kapsamında hakim kararı şarttır; (iv) kastın ispatı – taksirle verilen zarar bu suçu oluşturmaz. Etkin pişmanlık (TCK 168) hükümleri bu suç için doğrudan uygulanmaz; ancak mağdurun zararının giderilmesi HAGB değerlendirmesinde dikkate alınır.
Avukat’a Sor
Suç vasfı (243 mi 244 mü, hırsızlık mı dolandırıcılık mı 244/4 mü), fıkra tespiti, dijital delillerin usulü ve kamu sistemi artırımı bu davalarda sonucu belirler. Durumunuzu bir ceza avukatıyla değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme suçunun cezası kaç yıl?
Sistemi engelleme veya bozma (244/1) 1-5 yıl hapis; verileri bozma, yok etme, değiştirme (244/2) 6 ay-3 yıl hapis; banka veya kamu sisteminde işlenirse (244/3) ceza yarıya artırılır; haksız çıkar sağlanırsa ve başka suç oluşmazsa (244/4) 2-6 yıl hapis ve 5000 güne kadar adli para cezasıdır.
Birinin sosyal medya hesabının şifresini değiştirmek hangi suçu oluşturur?
TCK 244/2 kapsamında verileri değiştirme ve erişilmez kılma suçunu oluşturur. Yargıtay, sosyal medya hesabının şifresini kırıp değiştirerek hesap sahibinin erişimini engellemeyi 244/1 (sistemi engelleme) değil, 244/2 (veriyi değiştirme) olarak nitelendirmiştir.
TCK 243 ile 244 arasındaki fark nedir?
TCK 243, salt yetkisiz erişimi (sisteme girme ve kalma) cezalandırır; sisteme veya veriye zarar vermek şart değildir. TCK 244 ise sisteme veya veriye aktif müdahaleyi ve zarar vermeyi cezalandırır. 243’te ceza 1 yıla kadar, 244/1’de 1-5 yıldır; yani zarar verilmesi cezayı ciddi biçimde artırır.
İnternet bankacılığıyla birinin hesabından para çekmek 244/4 mü hırsızlık mı?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre bilişim sistemi aracılığıyla mağdurun banka hesabındaki paraya ulaşmak hırsızlıktır (TCK 142/2-e), 244/4 değildir. 244/4, yalnızca eylem başka bir suç oluşturmadığında uygulanan tamamlayıcı normdur.
Bu suç şikayete tabi mi?
Hayır. Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu şikayete tabi değildir; savcılık resen soruşturma başlatır. Uzlaşma kapsamında da değildir. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
