Belirli Süreli İş Sözleşmesi: Geçerlilik Şartları, Belirsiz Süreliden Farkı ve Tazminat (2026)
Belirli süreli iş sözleşmesi, kanunda istisna olarak düzenlenmiştir: 4857 sayılı İş Kanunu m.11 uyarınca ancak işin belirli süreli olması, belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullar varsa yapılabilir. Objektif neden yoksa sözleşme “belirli süreli” başlığı taşısa bile baştan itibaren belirsiz süreli sayılır; işçi işe iade, ihbar tazminatı ve iş güvencesi haklarını korur. Süresinden önce haksız fesihte işçi bakiye süre ücreti talep edebilir; sürenin kendiliğinden dolmasında ise ihbar tazminatı doğmaz.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?
İş hukukunda asıl olan belirsiz süreli iş sözleşmesidir; belirli süreli iş sözleşmesi istisnadır. 4857 sayılı İş Kanunu m.11’e göre belirli süreli iş sözleşmesi, belirli süreli işlerde veya belirli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yazılı şekilde yapılan sözleşmedir. Bu ayrım kağıt üzerinde teknik bir detay gibi görünse de pratikte işe iade, ihbar tazminatı ve iş güvencesinin kapısını açan veya kapatan eşiktir. Genel çerçeve için iş sözleşmesi ve iş ilişkisinin kurulması ana yazımızı inceleyebilirsiniz.
Objektif Neden Şartı
Yargıtay, belirli süreli sözleşmenin ancak çok sınırlı hallerde geçerli olduğunu kabul eder. Objektif nedene örnekler: belirli bir inşaat projesinin tamamlanması, mevsimlik kampanya, doğum veya askerlik nedeniyle ayrılan işçinin yerine geçici istihdam, belirli süreli bir ihale kapsamındaki iş. Buna karşılık süreklilik arz eden bir üretim, satış, muhasebe veya güvenlik işinde salt işverenin tercihiyle sözleşmeye süre konulması objektif neden değildir.
Rakip İçerik Uyarısı
“Sözleşmede süre yazıyorsa belirli sürelidir” bilgisi yanlıştır
Üst sıralarda yer alan bazı içeriklerde sözleşmeye başlangıç ve bitiş tarihi yazılmasının sözleşmeyi belirli süreli yapacağı izlenimi verilmektedir. Bu eksik ve yanıltıcıdır: mahkeme başlığa değil objektif nedenin varlığına bakar. Objektif neden yoksa sözleşme baştan itibaren belirsiz sürelidir ve işçinin iş güvencesi hakları saklıdır.
Zincirleme Sözleşme Yasağı
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz; aksi halde sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir (m.11/2). Esaslı nedene dayalı zincirleme sözleşmeler ise belirli süreli olma özelliğini korur (m.11/3). Her yıl yenilenen “yıllık sözleşme” uygulaması, esaslı neden ortaya konulamadığı sürece işçiyi belirsiz süreli statüsüne taşır.
Avukata Sor
Belirli Süreli Sözleşme Uyuşmazlıkları ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
Belirli – Belirsiz Süreli Farkları
| Konu | Belirli Süreli | Belirsiz Süreli |
|---|---|---|
| Sona erme | Süre dolunca kendiliğinden | Fesih bildirimiyle |
| İhbar tazminatı | Süre dolarsa doğmaz | Usulsüz fesihte doğar |
| İş güvencesi / işe iade | Uygulanmaz | Koşulları varsa uygulanır |
| Erken haksız fesih | Bakiye süre ücreti (TBK m.438) | İhbar + koşullarına göre kıdem, kötüniyet |
| Deneme kaydı | Konulabilir | Konulabilir |
İhbar süreleri ve hesaplama için ihbar süresi ve ihbar tazminatı, kötüniyetli fesih için kötüniyet tazminatı yazılarımıza bakınız.
Sona Erme ve Tazminat Hakları
Süre dolduğunda sözleşme fesih bildirimi gerekmeden sona erer. İşçi en az bir yıl çalışmışsa kıdem tazminatı yönünden somut olay değerlendirmesi yapılır; işverenin yenilememe iradesine dayalı sona ermelerde Yargıtay işçi lehine kıdem tazminatına hükmedebilmektedir. Fesih türlerinin genel haritası için geçerli neden – haklı neden ayrımı ve haklı nedenle fesih yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Bakiye Süre Ücreti
İşveren, belirli süreli sözleşmeyi haklı neden olmaksızın süresinden önce feshederse işçi kalan süreye ait ücretini talep edebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.438 uyarınca bu tutardan, işçinin sözleşmenin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir indirilir. Sözleşmede kararlaştırılmışsa cezai şart da gündeme gelir; ayrıntılar cezai şart ve eğitim gideri yazımızdadır.
Emsal Yargıtay Kararları
Yargıtay 9. HD, 07.12.2005, 2005/12625 E., 2005/38754 K.
Zincirleme sözleşmenin dönüşmesi
Sürekli yenilenen belirli süreli sözleşmelerde, esaslı neden yoksa sözleşme belirsiz süreli hale gelir.
Yargıtay 9. HD, 30.03.2017, 2017/19244 E., 2017/5337 K.
Bakiye süre ücretinde indirim
Bakiye süre ücreti belirlenirken işçinin iş arayıp bulma ihtimali ve çalışmamaktan dolayı tasarruf ettiği tutar gözetilerek indirim yapılması gerekir.
Yargıtay HGK, 2015/3235 E., 2017/381 K.
İş ilişkisinin her türlü delille ispatı
Yazılı sözleşme olmasa da fiili iş ilişkisi tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir; sözleşme türü de fiili duruma göre belirlenir.
Yerleşik İçtihat
Belirsizliği ileri sürme hakkı işçinindir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin kendi düzenlediği belirli süreli sözleşmenin aslında belirsiz süreli olduğunu ileri sürmesini hakkın kötüye kullanılması sayar; bu itiraz yalnızca işçi tarafından ileri sürülebilir.
Uygulama Notu
Mevsimlik işler
Mevsimlik çalışma ilişkisi belirli süreli kurulabileceği gibi belirsiz süreli de kurulabilir; askı dönemi fesih anlamına gelmez. Uyuşmazlık halinde işe iade davası koşulları ayrıca incelenir.
Belirli Süreli Sözleşme Uyuşmazlıkları ve Avukat Desteği
Sözleşmenizin gerçekte belirsiz süreli olup olmadığının tespiti, bakiye süre ücreti ve işe iade talepleriniz için dosyanızı değerlendiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Belirli süreli iş sözleşmesi hangi şartlarda geçerlidir?
4857 sayılı İş Kanunu m.11 uyarınca belirli süreli iş sözleşmesi ancak objektif koşullara bağlı olarak yapılabilir: işin belirli süreli olması, belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması. Proje bazlı işler, mevsimlik kampanyalar veya doğum iznindeki işçinin yerine geçici istihdam objektif nedene örnektir. Objektif neden yoksa sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli sayılır.
Sözleşmem “belirli süreli” yazıyor ama işim süreklilik arz ediyor, ne olur?
Sözleşmenin başlığı değil, işin niteliği belirleyicidir. Süreklilik arz eden bir işte objektif neden olmadan yapılan sözleşme, mahkemece belirsiz süreli kabul edilir. Bu durumda işçi ihbar tazminatı, koşulları varsa işe iade ve iş güvencesi tazminatlarını talep edebilir.
Belirli süreli sözleşme süresi dolunca kıdem tazminatı alınır mı?
Sürenin kendiliğinden dolması halinde ihbar tazminatı doğmaz; kıdem tazminatı ise tartışmalı olmakla birlikte Yargıtay uygulamasında sözleşmenin işverence yenilenmemesi halinde en az bir yıllık kıdemi bulunan işçi lehine kıdem tazminatına hükmedilen kararlar mevcuttur. Her dosya somut olayına göre değerlendirilmelidir.
Belirli süreli sözleşme süresinden önce feshedilirse ne talep edilir?
İşveren sözleşmeyi haklı neden olmadan süresinden önce feshederse işçi, sözleşme süresinin sonuna kadar olan ücretini bakiye süre ücreti olarak talep edebilir (TBK m.438). Ancak işçinin bu süre içinde başka iş bularak kazandığı veya kazanmaktan kasten kaçındığı tutar ile tasarruf ettiği miktar indirilir.
Belirli süreli sözleşmede işe iade davası açılabilir mi?
Geçerli bir belirli süreli sözleşmede iş güvencesi hükümleri uygulanmadığından işe iade davası açılamaz. Ancak sözleşme objektif neden yokluğundan belirsiz süreliye dönüşmüşse ve diğer koşullar (30 işçi, 6 aylık kıdem) varsa işçi arabuluculuk sonrası işe iade talep edebilir.
