Uzaklaştırma Kararı Alınması: 6284 Sayılı Kanun Tedbirleri, Başvuru ve İhlalin Sonuçları (2026)
Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında, şiddete uğrayan veya şiddet tehlikesi altındaki kişiyi korumak için verilen önleyici tedbir kararıdır. Aile mahkemesi hakimi; şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılmasına ve konutun korunan kişiye tahsisine, korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmamasına, telefon ve sosyal medya dahil iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesine, eşyalara zarar vermemesine ve gerekiyorsa silahını teslim etmesine karar verebilir. Başvurunun üç güçlü özelliği vardır: hızlıdır (kararlar çoğunlukla aynı gün verilir), harçsızdır ve m.8/3 uyarınca tedbir kararı verilmesi için şiddetin belgelenmesi aranmaz; korunan kişinin beyanı esastır. Tedbir, ilk seferde en çok 6 ay için verilir; şiddet tehlikesi sürüyorsa süresi uzatılabilir. Karara karşı tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz mümkündür. Tedbirin ihlali halinde hakim; 3 günden 10 güne, tekrarında 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsine karar verir. Uzaklaştırma, boşanma davasından bağımsızdır: evli olmak da dava açmış olmak da şart değildir.
6284 Sisteminin Mantığı: Önce Güvenlik
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, klasik yargılamanın ispat et, sonra korunursun düzenini tersine çevirir: önce koruma sağlanır, tartışma sonra yapılır. Kanunun kapsadığı şiddet geniştir: fiziksel şiddetin yanında sözlü, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet ile ısrarlı takip de tedbir sebebidir. Sistemin üç ayağı vardır: hız (kararlar çoğunlukla başvuru günü verilir), erişilebilirlik (harç alınmaz, avukat zorunlu değildir) ve caydırıcılık (ihlalin doğrudan hapisle karşılanması). Uzaklaştırma kararı bir ceza değil, tedbirdir; şiddet uygulayan hakkında suç kaydı oluşturmaz ama sınırı çizer: yaklaşma, iletişme, tehdit etme.
Kimler Başvurabilir? Kapsamın Genişliği
Korunan kişi çevresi geniştir: eşler ve eski eşler, nişanlılar ve eski birliktelikler dahil yakın ilişki tarafları, aynı evde yaşayan aile bireyleri, çocuklar ve aile üyesi olmasa da ısrarlı takip mağdurları kanunun koruması altındadır. Evli olmak, boşanma davası açmış olmak veya aynı evde yaşıyor olmak şart değildir; erkekler de dahil şiddet gören herkes başvurabilir. Başvuruyu mağdurun kendisi yapabileceği gibi; durumu öğrenen kolluk ve kamu görevlileri de süreci başlatabilir. Çocuklar yönünden tedbir, velayet ve kişisel ilişki düzenini geçici olarak etkileyebilir: hakim, çocukla şiddet uygulayan arasındaki kişisel ilişkiyi refakatçi eşliğine bağlayabilir veya kaldırabilir.
Tedbir Türleri: Koruyucu ve Önleyici Kararlar
| Tür | Örnek tedbirler | Kim verir |
|---|---|---|
| Koruyucu (mağdura destek) | Barınma yeri sağlanması, geçici koruma, kreş desteği, kimlik ve adres gizliliği | Mülki amir; gecikmesinde kolluk |
| Önleyici (faile sınır) | Konuttan uzaklaştırma ve konutun tahsisi, yaklaşmama, iletişim yasağı, silah teslimi, alkol-madde tedavisi | Aile mahkemesi hakimi; gecikmesinde kolluk |
| Mali destek | Tedbir nafakası ve geçici maddi yardım | Hakim |
Tedbirler ihtiyaca göre birlikte verilir: tipik bir kararda uzaklaştırma, yaklaşmama (genellikle metre cinsinden mesafeyle), iletişim yasağı ve tedbir nafakası aynı anda yer alır. Ekonomik şiddet dosyalarında maaş ve hesaplara ilişkin koruyucu düzenlemeler de talep edilmelidir.
Başvuru Yolları: Mahkeme, Kolluk, Mülki Amir, KADES
Erişim kanalları
En yakın kapı, doğru kapıdır
Başvuru; aile mahkemesine dilekçeyle, polise veya jandarmaya sözlü ya da yazılı beyanla, mülki amirliğe (kaymakamlık, valilik) taleple yapılabilir; acil durumlar için KADES mobil uygulaması ve 155-156 hatları en hızlı kanaldır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk, hakim kararını beklemeden bazı tedbirleri derhal uygular ve onaya sunar. Başvuruda; yaşanan olayların tarihli özeti, varsa mesaj ve arama kayıtları, darp raporu, tanık isimleri ve talep edilen tedbirlerin açık listesi sunulmalıdır. Belge şart olmasa da sunulan her kayıt, tedbirin kapsamını ve süresini güçlendirir; avukatla hazırlanan talepler, ihtiyaca tam oturan tedbir listeleriyle sonuç almaktadır.
Avukata Sor
6284 Tedbirleri ve Koruma Kararları ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi belge ve kusur durumuna göre incelenir.
Delil Aranmaz Kuralı: m.8/3
6284 m.8/3
Beyan esastır, belge ön şart değildir
Kanunun en kritik hükmü m.8/3 tür: koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Amaç açıktır: şiddet çoğu kez dört duvar arasında, tanıksız yaşanır; mağduru önce ispat külfetiyle baş başa bırakmak, korumayı fiilen imkansız kılar. Bu kural tedbir aşamasına özgüdür: boşanma davasındaki kusur, tazminat ve ceza yargılamasındaki mahkumiyet için deliller yine gerekir. Karşı cephede, gerçeğe aykırı beyanla alınan kararların yol açtığı mağduriyetler ise itiraz mekanizması ve genel hükümlerle (iftira, tazminat) dengelenir; sistemin dengesi tedbirde hız, esasta ispattır.
Süre, Uzatma ve Karara İtiraz
Tedbir kararı ilk seferinde en çok 6 ay için verilir; hakim, tedbirin türüne ve olayın özelliğine göre daha kısa süre de belirleyebilir. Şiddet veya tehlike devam ediyorsa süre, korunan kişinin talebiyle ve yeni değerlendirmeyle uzatılabilir; uzatma otomatik olmadığından takvim korunan kişi tarafından izlenmeli, süre dolmadan başvuru yenilenmelidir. Karara karşı iki taraf da tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edebilir; itirazı, kararı veren mahkemenin bulunduğu yerdeki sıradaki aile mahkemesi inceler ve sonuç kesindir. Aleyhine tedbir verilen taraf yönünden itiraz; tedbirin kapsamının daraltılması (örneğin ortak çocukla görüşme düzeninin kurulması) ve sürenin kısaltılması taleplerini de içerebilir.
İhlalin Yaptırımı: Zorlama Hapsi
Tedbirin gücü, ihlalin bedelindedir: 6284 m.13 uyarınca tedbir kararının gereklerine aykırı hareket eden şiddet uygulayana, hakim kararıyla 3 günden 10 güne kadar; tekrarlanan her ihlalde 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsi verilir ve toplam süre 6 ayı geçemez. Zorlama hapsi; adli sicile işlemez, ertelenmez ve paraya çevrilmez; amaç cezalandırmak değil, karara uymaya zorlamaktır. İhlalin ispatı korunan kişinin belgeleme disiplinine bağlıdır: yaklaşma anında 155 aranarak tutanak tutturulmalı, mesaj ve aramaların ekran kayıtları saklanmalı, tanıklar not edilmelidir. İhlal fiili ayrıca suç oluşturuyorsa (örneğin tehdit, hakaret veya kasten yaralama) zorlama hapsi, o suçların cezasından bağımsız olarak uygulanır.
Boşanma ve Ceza Süreçleriyle İlişki
Dosya pratiği
Üç kulvar tek stratejiyle yönetilmelidir
Uzaklaştırma kararı; boşanma davasının ön şartı da sonucu da değildir, bağımsız bir koruma mekanizmasıdır. Ancak üç kulvar birbirini besler: tedbir dosyasındaki olay kayıtları ve ihlal tutanakları, çekişmeli boşanma davasında kusurun; darp raporları ve şikayetler ceza dosyasında mahkumiyetin delilini oluşturur. Şiddet ortamında boşanma sebepleri, velayet ve nafaka talepleri tedbir şemsiyesi altında güvenle yürütülür; tedbir nafakası, 6284 kapsamında da istenebilir. Strateji tek elden kurulmalı; tedbirin süresi, boşanma takvimi ve ceza soruşturmasının aşamaları birlikte planlanmalıdır.
TCK kesişimi
İhlal, zorlama hapsiyle sınırlı kalmayabilir
Tedbire aykırılık çoğu kez bağımsız suçlarla iç içe gelişir: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamındaki tehdit, hakaret, kasten yaralama, konut dokunulmazlığının ihlali ve ısrarlı takip fiilleri; zorlama hapsinden ayrı olarak soruşturma ve kovuşturma konusudur. Doğru pratik, her ihlal olayında iki kaydın birlikte oluşturulmasıdır: 6284 dosyası için ihlal tutanağı ve ceza dosyası için şikayet. Bu çift kayıt; hem tedbirin uzatılmasının hem ceza yargılamasının delil altyapısını tek seferde kurar.
Dosya pratiği
Tedbir listesi somut yaşama göre kurulmalıdır
Matbu taleplerle alınan kararlar sahada boşluk bırakır: çocuğun okul servisi güzergahı, ortak işyeri, apartman ve site ortak alanları, aile büyüklerinin evleri gibi gerçek temas noktaları tedbir listesine adresleriyle yazılmalıdır. Aynı işyerinde çalışan taraflarda çalışma düzenine ilişkin ara çözümler, ortak çocuk tesliminin üçüncü kişi eliyle yapılması gibi kayıtlar da talep edilebilir. Tedbirin gücü, kağıttaki genişliğinde değil; yaşamın temas noktalarını kapatan somutluğundadır.
Sık Sorulan Sorular
Uzaklaştırma kararı için delil göstermek zorunda mıyım?
Hayır. 6284 sayılı Kanun m.8/3 uyarınca koruyucu tedbir kararı için şiddetin belgelenmesi aranmaz; beyanınız esastır ve önleyici tedbirler gecikmeksizin verilir. Yine de mesaj kayıtları, darp raporu ve tanık bilgileri sunulursa tedbirin kapsamı ve süresi güçlenir. Belge şartı yalnızca tedbir aşamasında aranmaz; boşanma ve ceza yargılamasında deliller gereklidir.
Uzaklaştırma kararı ne kadar sürede çıkar, nereye başvurulur?
Başvuru; aile mahkemesine, polise, jandarmaya veya kaymakamlığa yapılabilir; acil durumda KADES ve 155 en hızlı kanaldır. Kararlar çoğunlukla başvuru günü verilir; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk bazı tedbirleri hakim kararını beklemeden derhal uygular. Başvuru harçsızdır ve avukat zorunlu değildir; ancak tedbir listesinin doğru kurulması için hukuki destek önemlidir.
Uzaklaştırma kararı ne kadar süreyle verilir, uzatılabilir mi?
İlk seferinde en çok 6 ay için verilir; hakim daha kısa süre de belirleyebilir. Şiddet veya tehlike devam ediyorsa süre, yeni bir taleple uzatılabilir; uzatma otomatik değildir, süre dolmadan başvurulmalıdır. Karara karşı her iki taraf, tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edebilir; itirazı inceleyen mahkemenin kararı kesindir.
Uzaklaştırma kararına uymayan eş hakkında ne yapılır?
İhlal, zorlama hapsiyle karşılanır: ilk ihlalde 3 ila 10 gün, tekrarında 15 ila 30 gün hapse karar verilir; toplam süre 6 ayı geçemez. İhlal anında 155 aranıp tutanak tutturulmalı, mesaj ve arama kayıtları saklanmalıdır. İhlal ayrıca tehdit, hakaret veya yaralama suçunu oluşturuyorsa, zorlama hapsi bu suçların cezasından bağımsız olarak uygulanır.
Boşanma davası açmadan uzaklaştırma kararı alabilir miyim?
Evet. 6284 tedbirleri boşanmadan tamamen bağımsızdır: evli olmak, boşanma davası açmış olmak ve aynı evde yaşamak şart değildir; eski eş, birliktelik tarafları ve ısrarlı takip mağdurları da başvurabilir. Tedbir dosyası, ileride açılacak boşanma davasında kusurun ve ceza sürecinde suçun delil altyapısını da oluşturur; üç sürecin birlikte planlanması en güçlü yaklaşımdır.
Ankara Boşanma Avukatı
Tedbir talebinin doğru kurulması, ihlallerin belgelenmesi ve boşanma stratejisiyle eşgüdümü hayati önemdedir. Koruma kararı ve boşanma süreçlerinin tamamında vekillik yürütüyoruz.
