12. Yargı Paketi Kabul Edildi: HAGB, İBAN Kiralama, Belirsiz Alacak, Kanuni Faiz ve Tüm Değişiklikler (Temmuz 2026)
12. Yargı Paketi, 16 Temmuz 2026’te TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Resmi adı “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” olan düzenleme, 12 ayrı kanunda değişiklik yapıyor. Öne çıkan başlıklar: HAGB kararlarına istinaf yolu açıldı, işkence ve eziyet suçlarında HAGB uygulanamayacak. Dolandırıcılığa İBAN veya hesap kullandırarak iştirak edenlerin cezası yarı oranında indirildi. Belirsiz alacak davası (HMK 107) kaldırıldı, kısmi dava güçlendirildi. Kanuni faiz TCMB reeskont oranının yüzde 80’ine bağlandı. Miras taşınmazlarında ilk artırma bir defaya mahsus yalnızca mirasçılar arasında yapılacak. İdare mahkemelerinde tek hakimle görülecek davaların kapsamı ve parasal sınırı genişletildi. Genetik inceleme sonuçlarının kimlikten arındırılması, saklanması ve imhası AYM kararı doğrultusunda güncellendi. Bilirkişiye gereksiz başvuru uyarma cezası kapsamına alındı. Danıştay’daki daire sayısının azaltılma takvimi 4 yıl uzatıldı. Vesayet altındaki kişilere ait mal satışları elektronik satış portalıyla uyumlu hale getirildi.
12. Yargı Paketi Nedir? Hangi Kanunlar Değişti?
Türkiye yargı tarihinde 12. kez kapsamlı bir reform paketi yasalaştı. Hedef çok yönlü: Anayasa Mahkemesi’nin HAGB ve genetik veri iptal kararlarına uyum, dijital dolandırıcılıkla mücadelede yeni araçlar, belirsiz alacak davası sorununa köklü çözüm, enflasyonist ortamda kanuni faizin gerçekçi hale getirilmesi ve yargılama sürelerinin kısaltılması.
| Değişen Kanun | Konu |
|---|---|
| İcra ve İflas Kanunu | Miras taşınmazlarında öncelikli artırma, elektronik satış portalı, idareye başvuru zorunluluğu |
| Noterlik Kanunu | Evrak incelemesi ve elektronik iletim |
| Danıştay Kanunu | Daire sayısı azaltma takvimi ve üye seçimi |
| Bölge İdare Mahkemeleri Kanunu | Tek hakimle görülecek dava kapsamı |
| İdari Yargılama Usülü Kanunu | İstinaf incelemesi, kaldırma usulü, temyiz sınırları |
| Adli Tıp Kurumu Kanunu | İhtisas kurulu üyelik şartları ve görev süresi |
| Hakimler ve Savcılar Kanunu | Yardımcı eğitim müfredatı, bilirkişiye gereksiz başvuruda uyarma |
| Kanuni Faiz ve Temerüt Faizi Kanunu | Faiz oranının yeniden belirlenmesi |
| Türk Medeni Kanunu | Vesayet altındaki kişilere ait mal satışları |
| Ceza Muhakemesi Kanunu | HAGB yeniden düzenleme, genetik veri güncelleme |
| Türk Borçlar Kanunu | Destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybında faiz başlangıcı |
| Hukuk Muhakemeleri Kanunu | Belirsiz alacak davası kaldırılması, kısmi dava güçlendirmesi |
| Türk Ceza Kanunu | Dolandırıcılık iştirakinde ceza indirimi |
Paketin tam metnini Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından mevzuat.gov.tr üzerinden takip edebilirsiniz.
HAGB Yeniden Düzenlendi: İstinaf Yolu ve İşkence İstisnası
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu köklü biçimde yeniden şekillendirildi.
| Konu | Eski Düzenleme | Yeni Düzenleme |
|---|---|---|
| Kanun yolu | Yalnızca itiraz | İtiraz yolu kapalı; istinaf yolu açık. BAM kararlarına karşı temyiz mümkün (hem usul hem esas yönünden) |
| Ceza sınırı | 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para | Aynı (değişmedi) |
| Koşullar | Sanığın kabulü aranırdı | Daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmama, yeniden suç işlemeyeceği kanısı, zararın giderilmesi |
| Denetim süresi | 5 yıl | 5 yıl (değişmedi); süre detayları netlestirildi |
| İşkence/eziyet | Uygulanabilirdi | İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle kötü muamelesi suçlarında kesinlikle uygulanamayacak |
| Yükümlülük ihlali | Hüküm doğrudan açıklanırdı | Mahkeme, sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar infaz edilmemesine, ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar verebilecek |
| Sonuç | 5 yıl içinde suç işlenmezse dava düşerdi | Aynı; kasıtlı suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülecek |
Pratik etki: HAGB kararlarına artık istinaf yoluyla başvurulabilecek olması, sanıkların kanun yolu hakkını ciddi biçimde genişletiyor. İşkence ve eziyet suçlarındaki istisna ise kamu görevlilerinin orantısız güç kullanımında cezasızlık algısını önlemeyi hedefliyor. Yükümlülük ihlalinde mahkemeye verilen takdir yetkisi de önemli: artık hakim, yükümlülüğünü yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirip hükmü doğrudan açıklamak yerine, cezanın kısmen infazına veya ertelemeye karar verebilecek.
Ankara Ceza Avukatı Desteği
12. Yargı Paketi’ndeki değişiklikler mevcut davalarınızı doğrudan etkileyebilir. HAGB, etkin pişmanlık, belirsiz alacak ve faiz hesaplamalarındaki yeni kuralların durumunuza etkisini bir avukatla değerlendirin.
Dolandırıcılık ve İBAN Kiralama: Ceza İndirimi
Türk Ceza Kanunu’na eklenen yeni fıkra, “İBAN kiralama” veya “hesap kiralama” olarak bilinen eylemleri doğrudan hedefliyor.
| Konu | Düzenleme |
|---|---|
| Kapsam | Dolandırıcılık (TCK 157) ve nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) suçlarına iştirak |
| Koşul | İştirakin; kendisine veya başkasına ait banka kartı, kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması |
| Sonuç | Verilecek ceza yarı oranında indirilecek |
Bu değişiklik neden yapıldı? Uygulamada, borç veya maddi sıkıntı nedeniyle hesabını dolandırıcılara kullandıran binlerce kişi, asıl suç failleriyle aynı cezayı alıyordu. Yeni düzenleme, iştirakin yalnızca hesap veya kart bilgisi “vermek” fiiliyle sınırlı olduğu hallerde cezayı yarıya indiriyor. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının da kapsama dahil edilmesi, dijital çağın gerçeklerine uyum sağlayan bir tercih. Ancak dikkat edilmesi gereken önemli nokta: asıl dolandırıcılık eyleminin parçası olan, müşterileri arayan, sahte kimlik kullanan veya parayı çeken kişiler bu indirimden yararlanamaz.
Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı (HMK 107)
Yıllardır Yargıtay daireleri ve ilk derece mahkemeleri arasında derin içtihat farklılıklarına neden olan, yanlış nitelendirme yüzünden davaların reddedilmesine ve ciddi hak kayıplarına yol açan belirsiz alacak davası müessesesi sona erdi.
| Konu | Eski Düzenleme (HMK 107) | Yeni Düzenleme (HMK 109 güçlendirildi) |
|---|---|---|
| Dava türü | Belirsiz alacak davası | Kısmi dava (güçlendirilmiş) |
| Talep artırımı | İddianın genişletilmesi yasağına tabi değildi | Islah hakkı kullanmaksızın, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, bir defaya mahsus tahkikatın sonuna kadar artırılabilecek |
| Zamanaşımı | Tüm alacak için dava tarihinde kesilirdi | Artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak |
| Geçiş hükmü | – | Yürürlük öncesi açılan belirsiz alacak davaları eski hükümlerle görülecek |
Bu değişiklik özellikle işçilik alacakları, kıdem ve ihbar tazminatları, iş kazası tazminatları ve ticari uyuşmazlıklarda doğrudan etki yaratacak. Belirsiz alacak davasının en büyük avantajı olan “zamanaşımını baştan kesme” imkanı, artık kısmi dava kurumuna taşındı. Halihazırda derdest belirsiz alacak davası bulunanların, geçiş hükümlerinin dosyalarını nasıl etkileyeceğini bir avukatla değerlendirmesi önemlidir.
Kanuni Faiz ve Tazminat Faizi Reformu
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda kanuni faiz oranı ekonomik koşullara uyumlu hale getirildi.
| Konu | Yeni Düzenleme |
|---|---|
| Kanuni faiz oranı | Sözleşmede belirlenmemiş faiz ödemelerinde yıllık oran, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i |
| Yıl içi güncelleme | 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık oranından 5 puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde 80’i geçerli olacak |
| Amaç | Kanuni faizin piyasa oranlarına ve enflasyona hızlı uyum sağlaması |
Türk Borçlar Kanunu’nda yapılan bir diğer önemli değişiklikle destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında faiz başlangıç tarihi ikiye ayrıldı: kazancın bilindiği döneme ait tazminata olay tarihinden, geleceğe yönelik (bilinemeyen) döneme ait tazminata ise karar tarihinden itibaren faiz işletilecek. Bu ayrım, yıllardır tartışılan bir sorunu çözüyor.
Miras Taşınmazları ve İcra-İflas Değişiklikleri
İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikler miras hukuku ve icra satışlarında önemli yenilikler içeriyor.
Miras Kalan Taşınmazlarda Öncelikli Artırma
İlk açık artırma bir defaya mahsus yalnızca mirasçılar arasında yapılacak
Tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde, birinci artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu usul bir defaya mahsustur; ilk artırmada satış gerçekleşmezse ikinci artırma genel kurallara göre yapılır. İhale bedelini yatırmayan kişi hakkında bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak. Amaç: Aile mirasının üçüncü kişilere değerinin altında satılmasını önlemek.
Elektronik Satış Sistemi Düzenlemesi
İlan kuralları, teminat muafiyetleri ve yaptırımlar yeniden belirlendi
Elektronik satış portalındaki ilan kuralları yeniden düzenlendi. Teminat muafiyetleri netlestirildi ve ihale bedelini yatırmayanlara uygulanacak yaptırımlar belirlendi. Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışının da elektronik satış portalı üzerinden yapılmasına imkan tanındı.
İdareye Başvuru Zorunluluğu
İdare aleyhine ilamlı icra takibinden önce idareye başvuru şartı getirildi
Devlet kurumlarına, bakanlıklara veya belediyelere karşı kazanılan davalarda, vatandaşların doğrudan icra takibi başlatmadan önce ilgili idareye başvuru yapması zorunlu hale geldi. Bu düzenleme, idarenin ödeme sürecini planlamalarına imkan veriyor.
İdari Yargı: Tek Hakim, İstinaf ve Danıştay
| Değişiklik | Detay |
|---|---|
| Tek hakimle görülecek davalar | Konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere ilişkin iptal ve tam yargı davaları, bazı disiplin cezaları, sınıf geçme, burs, kredi, yurt işlemleri, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, lojman, izin ve uyarma cezalarına ilişkin davalar ile aynı parasal sınırın altında kalan vergi davaları |
| İstinaf incelemesi | Bölge idare mahkemesi, kararı hukuka uygun bulur ancak gerekçeyi doğru veya yeterli bulmaz ise gerekçeyi değiştirerek veya düzelterek onama kararı verebilecek. Kaldırma ve yeniden karar verme usülleri ile temyiz sınırları yeniden düzenlendi. |
| Danıştay | Daire sayısının 10’a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026’da sona erecek süre 4 yıl daha uzatıldı (2030’a ertelendi). Boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi uygulamasından da 2030’a kadar vazgeçildi. |
İdare mahkemelerinde tek hakim kapsamının genişletilmesi, dava yükünün hafifletilmesini ve yargılama sürelerinin kısaltılmasını hedefliyor. Danıştay’daki düzenleme ise mevcut yapının korunmasını ve iş yükü dengesinin bozulmamasını sağlıyor.
Avukat’a Sor
12. Yargı Paketi’ndeki değişiklikler mevcut davalarınızı, alacaklarınızı, ceza dosyalarınızı ve icra takiplerinizi doğrudan etkileyebilir. Geçiş hükümleri, lehe kanun değerlendirmesi ve yeni kuralların durumunuza etkisini bir avukatla değerlendirin.
Genetik Veriler, Adli Tıp ve Bilirkişi
Genetik Veriler – CMK Değişikliği
AYM kararı doğrultusunda genetik inceleme süreçleri güncellendi
Ceza Muhakemesi Kanunu değişikliğiyle, genetik inceleme sonuçlarının kimlikten arındırılması, saklanması ve imha süreçleri Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda güncellendi. Kişisel verilerin korunması hakkı güçlendirildi; genetik verilerin hukuka aykırı kullanımına karşı koruma artırıldı.
Adli Tıp Kurumu Düzenlemesi
İhtisas kuruluna uzmanlık veya doktora şartı ve 4 yıl görev süresi
Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun gereği, ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olmak şartı getirildi. Görev süresi 4 yıl olarak belirlendi. Yeni atanan veya görevlendirilenler göreve başlayıncaya kadar süresi dolanların görevi devam edecek.
Bilirkişiye Gereksiz Başvuru
Hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurmak uyarma cezası gerektirecek
Hakimler ve Savcılar Kanunu değişikliğiyle, hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvurulması durumunda hakime uyarma cezası verilecek. Bu düzenleme, yargılamayı gereksiz yere uzatan ve maliyetleri artıran bilirkişi uygulamalarının önüne geçmeyi hedefliyor.
Noterlik, Hakim-Savcı Eğitimi ve Diğer Düzenlemeler
Noterlik İşlemleri
Evrak incelemesi kolaylaştırıldı ve elektronik iletim imkanı getirildi
Noterlik Kanunu değişikliğiyle, noterlik evrak ve defterleri mahkeme, savcılık ve resmi dairelerce incelenebilecek. Ayrıca mahkeme ve savcılık talepleriyle belgelerin elektronik ortamda iletilmesine imkan tanındı. Bu, yargılama sürecinde noter belgelerine erişimi hızlandıracak.
Hakim ve Savcı Yardımcılarının Eğitimi
Eğitim müfredatı ve sınav konuları kapsamlı biçimde yeniden belirlendi
Hakimler ve Savcılar Kanunu değişikliğiyle, hakim ve savcı yardımcılarının eğitim müfredatı ve sınavlarda değerlendirilecek konular kapsamlı şekilde yeniden belirlendi. Belirli alanlarda eğitim verilecek ve yazılı-sözlü sınavlarla değerlendirilecekler. Bu düzenleme, yargıç kalitesinin artırılmasını hedefliyor.
Sık Sorulan Sorular
12. Yargı Paketi ne zaman yürürlüğe girecek?
Paket 16 Temmuz 2026’te TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Cumhurbaşkanı’nın onaylaması ve Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girecektir. Bazı maddeler için farklı yürürlük tarihleri öngörülebilir.
HAGB tamamen kaldırıldı mı?
Hayır, kaldırılmadı; AYM iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenlendi. 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasına hükmedilen davalarda hala uygulanabilecek. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle kötü muamelesi suçlarında kesinlikle uygulanamayacak. En önemli yenilik: HAGB kararlarına karşı artık istinaf yoluna başvurulabilecek ve BAM kararlarına temyiz mümkün olacak.
İBAN kiralayanın cezası ne olacak?
Dolandırıcılık suçuna iştirakin yalnızca banka hesabı, kart, ödeme aracı veya kripto hesabı bilgilerini başkasına vermekle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Örneğin nitelikli dolandırıcılıkta (4-10 yıl) yarı indirimle 2-5 yıl gündeme gelir. Ancak asıl dolandırıcılık eyleminin parçası olanlar bu indirimden yararlanamaz.
Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı, hak kaybı olur mu?
Evet, HMK 107 yürürlükten kaldırıldı ancak hak kaybı olmaması için kısmi dava güçlendirildi. Davacı, ıslah hakkı kullanmaksızın tahkikat sonuna kadar bir kez alacağını artırabilecek ve artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılacak. Yürürlük öncesi açılan davalar eski hükümlerle görülecek.
Kanuni faiz oranı ne oldu?
Sözleşmede belirlenmemiş faiz ödemelerinde yıllık oran, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i olarak belirlendi. Yıl içinde 5 puan fark oluşursa ikinci yarıda güncellenecek.
Miras taşınmazlarında ne değişti?
Miras yoluyla edinilen ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin hakkı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satışyla giderilmesinde ilk açık artırma bir defaya mahsus yalnızca mirasçılar arasında yapılacak. Satış olmazsa ikinci artırma genel kurallarla yapılır. İhale bedelini yatırmayan mirasçıya bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak.
12. Yargı Paketi’nde genel af var mı?
Hayır. 12. Yargı Paketi’nde genel af, ceza indirimi veya infaz indirimi düzenlemesi bulunmuyor. Paket; yargılama usülü, idari yargı, icra-iflas, faiz, bilirkişi, HAGB ve dolandırıcılık iştiraki gibi alanlarda düzenlemeler içermektedir.
