VERBİS Kaydı ve Veri Envanteri Hazırlama: Kimler Zorunlu, Adımlar ve Cezalar (2026)
VERBİS (Veri Sorumluları Sicili) kaydı üç grup için zorunludur: yıllık çalışan sayısı 50’den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL’den fazla olan veri sorumluları; bu eşiklerin altında kalsa bile ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olanlar (sağlık kuruluşları gibi) ve Türkiye’deki kişilerin verilerini işleyen yurt dışında yerleşik veri sorumluları (veri sorumlusu temsilcisi atayarak). Avukatlar, serbest muhasebeci mali müşavirler, noterler ve arabulucular gibi bazı meslek grupları Kurul kararıyla istisna tutulmuştur. Kritik kural: VERBİS beyanı, kişisel veri işleme envanterine dayanmak zorundadır; envanter olmadan yapılan kayıt, denetimde beyan-uygulama çelişkisi doğurur. Kayıtlı bilgilerdeki değişiklikler yedi gün içinde VERBİS üzerinden bildirilir. Kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılıkta 2026 itibarıyla üst sınırı 17.092.242 TL’ye ulaşan idari para cezası uygulanır.
VERBİS Nedir, Neden Var?
VERBİS; veri sorumlularının kimliklerini, işledikleri veri kategorilerini, işleme amaçlarını, aktarım yapılan alıcı gruplarını, saklama sürelerini ve güvenlik tedbirlerini kamuya açık biçimde beyan ettikleri sicildir ve dayanağı 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.16’dır. Amaç şeffaflıktır: ilgili kişi, verisini işleyen şirketin beyanlarını sicilden görebilir; Kurul ise denetimlerinde bu beyanı ölçüt alır. Bu nedenle VERBİS, bir formalite değil, uyum sürecinizin kamuya açılan vitrinidir; vitrindeki beyan ile mutfaktaki uygulama çelişirse sorumluluk ağırlaşır. Uyum sürecinin bütün adımları KVKK uyum süreci ve danışmanlığı ana rehberimizde haritalanmıştır.
Kimler Kayıt Olmak Zorunda? (2026 Eşikleri)
Kurul Kararı 2023/1154
Güncel istisna eşiği: 50 çalışan ve 100 milyon TL
Kurul; yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL’den az olan, ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olmayan veri sorumlularını kayıt yükümlülüğünden istisna tutmuştur. Tersinden okuma zorunluluğu verir: iki eşikten birini aşan herkes kayıt kapsamındadır. Bilanço ölçütü ciro veya kar değil, aktif toplamıdır; yıl içinde herhangi bir tarihte 50 çalışana ulaşılması da yükümlülüğü doğurur.
| Veri Sorumlusu | Kayıt Durumu |
|---|---|
| Çalışan sayısı 50’den çok VEYA bilanço 100 milyon TL’den fazla | Zorunlu |
| Ana faaliyeti özel nitelikli veri işleme (hastane, laboratuvar, güvenlik) | Eşiksiz zorunlu |
| Yurt dışında yerleşik, Türkiye’deki kişilerin verisini işleyen | Eşiksiz zorunlu + veri sorumlusu temsilcisi atama |
| Kamu kurumları | Zorunlu (ayrı takvim ve kamu VERBİS modülü) |
| Her iki eşiğin altında, özel nitelik ana faaliyet değil | İstisna (diğer KVKK yükümlülükleri sürer) |
İstisna Tutulanlar
Meslek İstisnaları
Avukat, mali müşavir, noter, arabulucu
Kurul kararlarıyla; avukatlar, SMMM ve YMM’ler, gümrük müşavirleri, noterler ve arabulucular mesleki faaliyet kapsamındaki işleme yönünden sicile kayıttan istisna tutulmuştur. Ayrıca yalnızca otomatik olmayan yollarla ve bir veri kayıt sisteminin parçası olmaksızın işleme yapanlar, dernek-vakıf-sendikaların yalnızca üye ve çalışanlarına yönelik işlemeleri gibi haller de istisna kapsamındadır. Yaygın hata şudur: istisna, KVKK’dan muafiyet sanılır; oysa aydınlatma, güvenlik, başvuruları yanıtlama ve imha yükümlülükleri istisna gruplar için de tamdır.
Avukata Sor
VERBİS ve Envanter Danışmanlığı ve benzeri uyuşmazlıklarda durumunuzu bir avukatla değerlendirin; her dosya kendi delil durumuna göre incelenir.
Veri Envanteri: Kaydın Temeli
Kişisel veri işleme envanteri; iş süreçlerine bağlı olarak hangi verinin, hangi amaçla ve hukuki sebeple işlendiğini, kimlere aktarıldığını, saklama süresini ve alınan tedbirleri satır satır döken iç belgedir. Sicil Yönetmeliği, VERBİS beyanının bu envantere dayanmasını şart koşar; envanter ayrıca saklama ve imha politikasının ve aydınlatma metinlerinin de kaynağıdır. Denetimde ilk istenen belge çoğunlukla envanterdir; yokluğu, uyumun kağıt üzerinde kaldığının karinesi sayılır.
Envanter Nasıl Hazırlanır? 6 Adım
Uygulama Planı
Süreç bazlı envanter kurulumu
1) Birim bazında süreç haritası çıkarın (İK, satış, muhasebe, güvenlik, IT); 2) her süreçte işlenen veri kategorilerini ve özel nitelikli verileri işaretleyin; 3) her işleme için amaç ve m.5-6 hukuki sebebini eşleştirin; 4) yurt içi ve yurt dışı alıcı gruplarını, aktarım mekanizmalarını yazın; 5) mevzuat ve iş ihtiyacına göre saklama sürelerini belirleyin; 6) teknik ve idari tedbirleri süreçle eşleştirip envanteri yönetim onayıyla yürürlüğe koyun. Hukuki sebep eşleştirmesi en kritik adımdır: her şeyi açık rızaya bağlamak, rıza geri alındığında süreci çökertir; sözleşme, kanuni yükümlülük ve meşru menfaat sebepleri doğru dağıtılmalıdır, ayrıntı için açık rıza ve aydınlatma yükümlülüğü yazımıza bakınız.
VERBİS Kayıt Süreci ve İrtibat Kişisi
Kayıt; VERBİS üzerinden başvuru, Kurum tarafından iletilen kullanıcı bilgileriyle sisteme giriş, irtibat kişisi atama ve envantere dayalı kategorik beyanların girilmesi adımlarıyla tamamlanır. Türkiye’de yerleşik tüzel kişilerde irtibat kişisi, Türkiye’de yerleşik bir gerçek kişi olmalıdır; yurt dışı veri sorumluları ise veri sorumlusu temsilcisi atar ve temsilci kararının bildirimini yapar. İrtibat kişisi, veri sorumlusunun kendisi değildir; ilgili kişilerin ve Kurumun iletişim kapısıdır. Beyanlarda “her amaç, her veri” mantığıyla tüm kutuları işaretlemek, denetimde gerçeğe aykırı beyan riskini büyütür; beyan, envanterin aynası olmalıdır.
Değişiklik Bildirimi ve Güncel Tutma
Sicilde kayıtlı bilgilerde değişiklik olması halinde yedi gün içinde VERBİS üzerinden bildirim yapılır. Yeni bir yazılım geçişi, yeni pazarlama kanalı, yurt dışı bulut hizmeti alımı veya organizasyon değişikliği çoğu zaman beyan güncellemesi gerektirir; yurt dışı aktarım mekanizmalarındaki değişimler için yurt dışına veri aktarımı rehberimize bakınız. Sağlıklı uygulama, envanter ve VERBİS beyanının yılda en az bir kez ve her önemli süreç değişikliğinde gözden geçirilmesidir; bu döngü KVKK eğitimi ve veri ihlali müdahale planı ile birlikte uyumun yaşayan katmanını oluşturur.
Cezalar ve Denetim Riski
m.18/1-ç
2026 üst sınır: 17.092.242 TL
Sicile kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılık, Kanundaki en yüksek ceza bandındadır; yeniden değerlemeyle güncellenen üst sınır 2026’da 17.092.242 TL’ye ulaşmıştır. Kurul uygulamasında ceza; veri sorumlusunun büyüklüğü, kusuru ve süre verilmesine rağmen kayıtsız kalması gözetilerek takdir edilir.
Pratik Risk
İhlal incelemesinde ilk bakılan yer
Bir veri ihlali bildirimi veya şikayet incelemesinde Kurul, VERBİS beyanınızı dosyanın yanına koyar: beyan edilmemiş bir veri kategorisi ya da alıcı grubu tespit edilirse, asıl uyuşmazlığa kayıt ihlali de eklenir. Bu zincirleme risk, kaydın neden envantere dayanması gerektiğinin en somut cevabıdır; ihlal senaryolarına hazırlık için 72 saat veri ihlali bildirimi yazımızı inceleyiniz. Ceza tebliğ edildiyse başvuru ve dava seçenekleri KVKK şikayeti nasıl yapılır rehberindeki süre zinciriyle birlikte planlanmalıdır.
Bu yazıda atıf yapılan kanunun güncel ve resmi metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
VERBİS ve Envanter Danışmanlığı ve Avukat Desteği
Kayıt yükümlülüğünüzün tespiti, envanterinizin mevzuata uygun kurulması ve VERBİS beyanınızın hatasız tamamlanması için süreci birlikte yönetelim.
Sık Sorulan Sorular
2026 yılında kimler VERBİS’e kayıt olmak zorunda?
Üç grup zorunludur: yıllık çalışan sayısı 50’den çok olan veya yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL’den fazla olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları; bu eşiklerin altında kalsa dahi ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olan veri sorumluları (hastaneler, laboratuvarlar, güvenlik şirketleri gibi) ve Türkiye’deki ilgili kişilerin verilerini işleyen yurt dışında yerleşik veri sorumluları. Eşikler kümülatif değildir; iki kriterden birinin aşılması kaydı zorunlu kılar. Çalışan sayısı 10 olsa bile bilanço 100 milyon TL’yi aşıyorsa kayıt gerekir.
Avukatlar ve mali müşavirler VERBİS’e kayıt olmak zorunda mı?
Hayır. Kurul kararlarıyla; avukatlar, serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler, gümrük müşavirleri, arabulucular ve noterler ile gümrük müşavirliği gibi bazı meslek mensupları, mesleki faaliyetleri kapsamındaki işleme yönünden kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur. Ancak istisna yalnızca sicile kayıt yükümlülüğüne ilişkindir: aydınlatma, veri güvenliği, saklama-imha ve başvuruları yanıtlama gibi diğer tüm KVKK yükümlülükleri bu meslek grupları için de aynen geçerlidir.
Veri envanteri olmadan VERBİS kaydı yapılabilir mi?
Teknik olarak sistem izin verse de hukuken hatalıdır: Sicil Yönetmeliği uyarınca VERBİS’e girilen kategorik beyanlar, kişisel veri işleme envanterine dayanmak zorundadır. Envantersiz yapılan kayıt tipik olarak ya eksik (bazı işleme faaliyetleri beyan dışı kalır) ya da kopyala-yapıştır şablonlarla gerçeğe aykırı olur; Kurul denetiminde ve veri ihlali incelemelerinde beyan ile fiili uygulama arasındaki çelişki, kusuru ağırlaştıran unsur olarak değerlendirilir. Doğru sıra: önce envanter, sonra beyan.
Şirket bilgilerimiz değişti; VERBİS’i güncellemek zorunda mıyız?
Evet. Sicilde kayıtlı bilgilerde değişiklik olması halinde, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren yedi gün içinde VERBİS üzerinden Kuruma bildirim yapılır. Unvan değişikliği, irtibat kişisi değişimi, yeni veri kategorileri işlenmeye başlanması, yeni alıcı gruplarına aktarım ve saklama sürelerindeki revizyonlar bildirim kapsamındadır. VERBİS statik bir kayıt değil yaşayan bir beyandır; yıllık periyodik gözden geçirme takvimi kurmak en güvenli yöntemdir.
VERBİS’e kayıt olmamanın cezası nedir?
Sicile kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılık halinde 6698 sayılı Kanun m.18 uyarınca idari para cezası uygulanır; yeniden değerleme oranlarıyla güncellenen tutarın 2026 yılındaki üst sınırı 17.092.242 TL’dir. Kurul ayrıca kaydın tamamlanması için süre verir; süreye rağmen kayıt yapılmaması yaptırımı ağırlaştırır. Ceza kesilmesi kaydı ortadan kaldırmaz; yükümlülük devam eder. Cezaya karşı yargı yolu ve indirimli ödeme seçenekleri için idari para cezası rehberlerimize bakabilirsiniz.
